Science

2012-01-01T07:56:00.000-08:00

ప్రకృతి - పర్యావరణం

సముద్రాలు, వాతావరణం, పర్యావరణం గురించిన విశేషాల సమాహారం

కొడవటిగంటి రోహిణీప్రసాద్ రచన

స్వేచ్ఛాసాహితి ప్రచురణ

వెల 90 రూ.

ప్రతులకు వీక్షణం,మైత్రి రెసిడెన్సీ,

3-6-394, స్ట్రీట్ నం.3,

హిమాయత్ నగర్,

హైదరాబాద్ 500029

ఫోన్ 040-66843495

dvrkrao166@gmail.com

2011-09-13T07:29:00.000-07:00

మనుషులు చేసిన దేవుళ్ళు

మతవిశ్వాస పరిణామాల వైజ్ఞానిక విశ్లేషణ

కొడవటిగంటి రోహిణీప్రసాద్

వెల: రూ. 100

ప్రతులకు: హైదరాబాద్ బుక్ ట్రస్ట్

91 40 2352 1849

Review: http://venuvu.blogspot.in/2011/10/blog-post.html

http://www.hyderabadbooktrust.blogspot.com/

2010-06-20T21:39:00.000-07:00

డీఎన్ఏ, క్లోనింగ్ అంటే ఏమిటి? పసిపిల్లల మెదడు ఎలా ఎదుగుతుంది? జ్ఞాపకశక్తి ఎలా ఏర్పడుతుంది? ఈ విషయాలన్నిటినీ చర్చించే సైన్స్ వ్యాససంపుటి

జీవకణాలూ, నాడీకణాలూ
స్వేచ్ఛాసాహితి ప్రచురణ

జి 1, మైత్రి రెసిడెన్సీ,

స్ట్రీట్ నం.3, హిమాయత్‌నగర్,

హైదరాబాద్ 500029

ఫోన్ 040 2726 3161

వెల రూ.90

dvrkrao166@gmail.com

2010-01-16T15:06:00.000-08:00

క్షీరదాల దశనుంచి నాగరికతదాకా కొనసాగిన మానవజాతి పరిణామచరిత్ర

గురించిన సైన్స్ వ్యాససంపుటి

స్వేచ్ఛాసాహితి ప్రచురణ
జి 1, మైత్రి రెసిడెన్సీ,
స్ట్రీట్ నం.3, హిమాయత్‌నగర్,
హైదరాబాద్ 500029
ఫోన్ 040 2726 3161
వెల రూ.90
dvrkrao166@gmail.com

2009-10-01T14:49:00.000-07:00

అంతరిక్షం గురించిన సైన్స్ వ్యాససంపుటి

స్వేచ్ఛాసాహితి ప్రచురణ

జి 1, మైత్రి రెసిడెన్సీ,

స్ట్రీట్ నం.3, హిమాయత్‌నగర్,

హైదరాబాద్ 500029

ఫోన్ 040 2726 3161

వెల రూ.90

dvrkrao166@gmail.com OR

http://www.dkagencies.com/Result.aspx?From=1123&To=11230

For review pl. visit: http://www.eemaata.com/em/issues/200911/1503.html

2008-06-10T19:37:00.000-07:00

కొడవటిగంటి రోహిణీప్రసాద్ సైన్సు వ్యాససంపుటి

జీవశాస్త్రవిజ్ఞానం - సమాజం

1/8 డెమ్మీ సైజులో 208 పుటలు
వెల 60 రూపాయలు
ప్రతులకు, వివరాలకు -
కొత్తపల్లి రవిబాబు,
మైత్రీ బుక్ హౌస్,
జలీల్ స్ట్రీట్, కార్ల్ మార్క్స్ రోడ్,
విజయవాడ 520 002 ఇండియా
RAVIBABUJS@YAHOO.CO.IN OR

For a review, pl. visit: http://poddu.net/2009/%e0%b0%9c%e0%b1%80%e0%b0%b5%e0%b0%b6%e0%b0%be%e0%b0%b8%e0%b1%8d%e0%b0%a4%e0%b1%8d%e0%b0%b0-%e0%b0%b5%e0%b0%bf%e0%b0%9c%e0%b1%8d%e0%b0%9e%e0%b0%be%e0%b0%a8%e0%b0%82-%e0%b0%b8%e0%b0%ae%e0%b0%be/

http://www.dkagencies.com/Result.aspx?From=1123&To=11230

2007-11-20T11:26:00.000-08:00

విశ్వంలో మనిషి స్థానం

http://poddu.net/?p=404

2007-11-15T07:24:00.000-08:00

నేత్రాల పరిణామం

http://maganti.org/vyasavali/krpsir/netralaparinamam.html

2007-11-15T07:23:00.000-08:00

కళ్ళ నిర్మాణం, పనితీరు

http://maganti.org/vyasavali/krpsir/kallanirmanam.html

2007-11-15T07:22:00.000-08:00

కళ్ళ కమామీషు

http://maganti.org/vyasavali/krpsir/kallu.html

2007-11-15T07:21:00.000-08:00

నిత్యయవ్వనానికి...

http://maganti.org/vyasavali/nityayavvanam.html

2007-11-15T07:20:00.000-08:00

జన్యువుల ఆత్మహత్య

http://maganti.org/vyasavali/janyuvulaatmahatya.html

2007-11-15T07:19:00.001-08:00

ముసలితనం లక్షణాలు

http://maganti.org/vyasavali/mudusalilakshanalu.html

2007-11-15T07:18:00.001-08:00

ముసలితనం ఎందుకొస్తుంది?

http://maganti.org/vyasavali/musalitanamenduku.html

2007-11-15T07:17:00.001-08:00

ముసలితనం

http://maganti.org/vyasavali/musalitanam.html

2007-11-14T12:03:00.000-08:00

History as Science

http://www.bharatwaves.com/portal/modules/zmagazine/article.php?articleid=146

2007-11-14T11:58:00.000-08:00

ఆరోగ్యం, శుచీ, శుభ్రతల చరిత్ర

http://www.pranahita.org/2007/11/arogyam_charitra/

2007-11-14T11:57:00.000-08:00

సూక్ష్మజీవుల శక్తి సామర్య్థాలు

http://www.pranahita.org/2007/10/sukhsma_jeevulu_2/

2007-11-14T11:56:00.000-08:00

సూక్ష్మజీవులు

http://www.pranahita.org/2007/09/sukshma_jeevulu/

2007-11-14T11:42:00.000-08:00

రెండుకాళ్ల మీద మానవ ప్రస్థానం

http://poddu.net/?p=353

2007-11-14T11:35:00.000-08:00

ప్రాణుల లక్షణాలు, మనుషుల భ్రమలు

http://prajakala.org/mag/2007/10/pranula_lakshnalu#more-461

2007-11-14T11:32:00.000-08:00

మనుషులూ, జంతువులూ

http://prajakala.org/mag/2007/07/rohiniprasad_9#more-388

2007-11-14T11:28:00.001-08:00

ఆదిమానవుల సైన్స్‌

http://prajakala.org/mag/2007/06/rohiniprasad_june_essay#more-373

2007-06-09T15:03:00.000-07:00

మరికొన్ని వ్యాసాలు

http://www.telugupeople.com/discussion/userArticles.asp?userId=CHAMBER

2007-06-09T14:57:00.000-07:00

Interview

http://www.koumudi.net/Monthly/2007/february/feb_2007_amtaramgataramgAlu.pdf

2007-06-09T13:27:00.000-07:00

నెలల పేర్లు

(పిల్లల కోసం)

http://www.maganti.org/nelalaperlu.html

2007-06-09T13:23:00.000-07:00

చరిత్ర, విజ్ఞానశాస్త్రం

http://poddu.net/?p=195

చరిత్ర అంతా ఎప్పుడో జరిగిపోయిన సంఘటనల చిట్టాలాగా అనిపిస్తుంది. కాని జరిగిన విషయాల పూర్వాపరాలను సకారణంగా వైజ్ఞానిక పద్ధతుల్లో విశ్లేషించవచ్చు...

2007-06-09T13:11:00.000-07:00

ఆలోచనలు అవగాహన

చాలా ఏళ్ళ క్రితం “చందమామ”లో రక్షరేకు అనే ఒక కథ చదివాను. అందులో ఒక కుర్రవాడు పిరికివాడని గ్రహించిన సహవిద్యార్థులు వాణ్ణి ఎప్పుడూ కొట్టి ఏడిపిస్తూ ఉంటారు. రోజూ ఏడుస్తూ ఇంటికొచ్చే కొడుకుకు సాహసం నూరిపొయ్యటానికని వాడి తల్లి తమ వంశపు శౌర్యప్రతాపాలను గురించి గుర్తుచేసి వాడి చేతికొక తాతలనాటి రక్షరేకు కడుతుంది. దాన్ని ధరించినంతకాలమూ తననెవరూ ఓడించలేరని నమ్మిన కుర్రవాడు అకస్మాత్తుగా సాహసవంతుడైపోయి అందరినీ చితకబాదెయ్యగలుగుతాడు. నిజానికి ఆ రక్షరేకులో మహత్తు ఏమీ లేదనీ, ధైర్యమనేది మనలో పుట్టుకురావాలనీ కుర్రవాడు చాలా రోజుల తరవాత గ్రహిస్తాడు. ఈ కథవల్ల రక్షరేకులవంటివి బూటకమని మనకు తెలుస్తుంది. అయినా వాటివల్ల కలిగే మంచిని నిరాకరించడం ఒక్కొక్కప్పుడు కష్టం. పై కథలో జరిగినదంతా కూడా మన మనసుల్లో ఉత్పన్నమైన భావాల ఫలితమే. విజ్ఞులైనవారికి ఎటువంటి “రక్షరేకుల” అవసరమూ లేదని నా ఉద్దేశం. తమను తాము మభ్యపెట్టుకోవటానికో, ఇతరులను మభ్యపెట్టటానికో ఇలాంటివి పనికొస్తాయి కాని వాటిలో అతీంద్రియశక్తులేవీ లేవని మాత్రం గుర్తుంచుకోవాలి.

ఈ నాడు ప్రపంచంలోనూ, విశ్వంలోనూ మన స్థాయి ఎటువంటిదో అందరికీ తెలుసు. రకరకాల జీవాలతో లుకలుకలాడే భూమి మీద మనంకూడా అన్నిటితోనూ సహజీవనం చేస్తున్నాం. ఎటొచ్చీ మనుషులకున్న భావనాపటిమ దృష్య్టా తక్కిన ఏ ప్రాణికీ లేని శక్తులు మనకున్నాయి. పంటలను నాశనం చెయ్య ప్రయత్నించే పక్షుల్లాగా మనం దిష్టిబొమ్మలను చూసి బెదరం. నిజమేమిటో, కనుకట్టేమిటో పసికట్టగలం. సైన్సూ, టెక్నాలజీ ఊహించలేనంత స్థాయికి ఎదుగుతున్నాయి. అయినప్పటికీ చాలామందికి వాస్తవప్రపంచాన్ని గురించిన సరైన అవగాహన ఉన్నట్టుగా కనబడదు. మతాల పేరుతోనో, సంప్రదాయాల పేరుతోనో మధ్యయుగంలో జీవిస్తున్నవారే ఎక్కువ. ఎవరి నమ్మకాలు వారివి అని మర్యాదగా ఒప్పుకుంటాం కాని ప్రతి బుడబుక్కలవాడికీ దైవికశక్తులున్నాయని నమ్మేవారిని చూసి చాటుగా నవ్వుకోవడమూ కద్దు. ఈ నమ్మకాల్లో కొన్ని గుడ్డివనీ, తక్కినవి కొన్ని మాత్రం వివరించరాని, అతీంద్రియ శక్తులకు సంబంధించినవనీ అనుకునేవారున్నారు. నా లెక్కన అన్నీ ఒకటే. అంతకన్నా ఇబ్బంది కలిగించే విషయమేమిటంటే వాటి గురించిన ప్రత్యేక జ్ఞానమేదో తమకుందని చెప్పుకునేవారికీ లోటులేదు. వివరించలేని సమస్యలు లేవనికాదు. ఈనాటి మిస్టరీయే రేపటి సైన్సు అవుతుంది. ప్రస్తుతం అర్థం కాని విషయాలను గురించి పరిశోధించవలసి ఉందని చెప్పటానికి నిజమైన శాస్త్రవేత్తలెవరూ సంకోచించరు. అన్నీ తమకే తెలిసినట్టు జ్ఞానోపదేశాలు చేసేవారే ప్రమాదకరంగా అనిపిస్తారు. వారిలో చాలామందికి సైన్స్‌ రంగంలో ప్రస్తుతం ఏం జరుగుతోందో కూడా తెలియదు.

అటువంటి భేషజాలకు పోకుండా ఆధునిక పరిశోధనలద్వారా బైట పడుతున్నవీ, అందరూ తెలుసుకోదగినవీ అనిపించిన కొన్ని విషయాలను ఈ వ్యాసాల్లో చర్చించే ప్రయత్నం చేశాను. ముఖ్యంగా మన జీవితాలను బలంగా తీర్చి దిద్దే ఆలోచనా ప్రపంచం గురించీ, మెదడును గురించీ గత పది, పదిహేనేళ్ళుగా విస్తృతమైన పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. నేను శరీరశాస్త్రం వగైరాలేవీ చదువుకోలేదు. నా ఆసక్తి కొద్దీ సేకరించిన వివరాలను పాఠకులతో పంచుకుందామనే ప్రయత్నించాను. మరొకటేమిటంటే ప్రత్యేకంగా ఏ సంస్కృతినీ కించపరిచే ఉద్దేశం నాకు లేదు. ప్రస్తుత కాలంలో హేతువాద, భౌతికవాద దృక్పథం మనకు అత్యవసరమైనదని నా ఉద్దేశం. దీనితో అందరూ ఏకీభవించకపోవచ్చునని నాకు తెలుసు.

ఇంటర్నెట్‌లో సాహిత్య పత్రికలను దేశ విదేశాల్లో విద్యాధికులందరూ చదువుతారు. వివేచనా, అవగాహనా వారికే ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఈ వ్యాసాల్లోని విషయాలు అటువంటివారిని ఉద్దేశించి రాసినవే. మన సాహిత్యంలో సామాజిక సమస్యలను స్పృశించని రచన అంటూ ఉండదు. వీటిలో ఊహలకు సంబంధించిన సమస్యలు కూడా కలగలిసి ఉంటాయి. వ్యక్తిగతంగా నిరపాయకరంగా అనిపించే నమ్మకాలు సామూహికంగా ఎంత ప్రమాదకరంగా పరిణమిస్తాయో రోజూ ప్రపంచమంతటా జరుగుతున్న మతహింస నిరూపిస్తూనే ఉంది. అందుచేత ఇటువంటి వ్యాసాలకు సాహిత్య పత్రికల్లో కాస్తంత చోటు లభించాలనే నా ఉద్దేశం.

వ్యాసాల కోసం:

http://prajakala.org/mag/category/essays/alochanalu_avagaahana/

2007-02-02T17:06:00.000-08:00

మెదడులోని దేవుళ్ళు
http://prajakala.org/mag/2007/02/medaduloni_devullu#more-214

2007-02-02T17:02:00.000-08:00

దైవచింతన
http://prajakala.org/mag/2007/01/daivachintana#more-181

2007-01-03T08:27:00.000-08:00

యదార్థమూ, అవగాహనా
http://prajakala.org/mag/2006/12/002_yadharthamu_avagahana#more-122

2007-01-03T08:21:00.000-08:00

బుద్ధీ, భౌతికవాదమూ
http://prajakala.org/mag/2006/11/001_buddhi_bhautikavadam#more-36

2006-07-15T13:10:00.000-07:00

"ఆత్మ"జ్ఞానం

మనలో ప్రతివారికీ "నేను" అనే భావనను గురించిన ఆలోచనలు కలుగుతూ ఉంటాయి. ఈ "నేను" అనేది ఏమిటి? ఇలా అనుకుంటున్నదెవరు? ఈ ప్రశ్నలు మన ఆత్మకు సంబంధించినవా? నాకూ, ఇతరులకూ ఉండే తేడాలెటువంటివి? మనలో ప్రతి ఒక్కరికీ ఆత్మ అనేది ఉంటుందా? ఈ భావాలకు మూలం ఏమిటి? ఇలాంటి సందేహాలు తలెత్తడం సహజమే. వయస్సు పెరిగి, జీవితంలో చేదు అనుభవాలు ఎదురైనప్పుడో, సమీప వ్యక్తుల నిరాదరణకు గురి అయినప్పుడో మనం జీవితంలోనూ, సమాజంలోనూ ఏకాకులం అనే భావన కలుగుతుంది. ఇలాంటి వైరాగ్య స్థితిలో ఉన్నప్పుడు మనం శారీరకంగానూ, మానసికంగానూ ఇంకెవరితోనూ ప్రత్యక్ష సంబంధం లేనివారమనేది అవగాహనకు వస్తుంది. శారీరక బాధలవంటి వాటికి గురయినప్పుడు మనం విలవిలలాడతాం కాని ఇతరులకేమీ అనిపించదు. ఎంత ఆత్మీయులతోనైనా కష్టసుఖాలు పంచుకోవడం అనేది మానసికంగా మాత్రమే సాధ్యం. ఎవరి మెదడూ, నాడీవ్యవస్థా వారివే. వేల ఏళ్ళుగా సమాజజీవితం అలవాటైన మనుషులకు ఒంటరితనం గొడ్డలిపెట్టులా అనిపించవచ్చు. అలాంటి మానసిక స్థితిలో ఆత్మ, జీవాత్మ, పరమాత్మ మొదలైనవాటికి అర్థం ఉన్నట్టుగా అనిపించడం సహజం. దాంతో బాహ్యప్రపంచంతో సంబంధం లేనటువంటి ఏదో ప్రత్యేక అస్తిత్వం గురించిన అపోహలు మొదలవుతాయి.

తమను గురించి తాము వ్యక్తిపరంగానూ (సబ్జెక్టివ్‌), వస్తుగతంగానూ (ఆబ్జెక్టివ్‌) కూడా ఆలోచించగలిగే శక్తి మనుషులకు మాత్రమే ఉంటుంది. అలోచనల లోకంలో వారే విహరించగలరు. అలాగే మనుషులకు జీవితంలో ఎదురయే సమస్యలన్నిటికీ దాదాపుగా ఆలోచనలే ప్రత్యక్షంగానో, పరోక్షంగానో కారణం. ఎందుకంటే మరే జంతువుకూ ఉండనంత సంక్లిష్టమైన స్థాయిలో మనుషులు మానసిక జీవితం గడుపుతారు. ఇందులో స్వీయానుభవాలదే అగ్రస్థానం. స్వ, పర భేదాలు ఆరంభమయేది ఎప్పుడో ఎవరికీ గుర్తుండదు. మన ఉనికికీ, వ్యక్తిత్వానికీ మాత్రం ఇదే ఆధారం. ఇది ఎప్పుడు, ఎలా మొదలవుతుంది? "నేను, నా" అనే భావనలు పుట్టిన వెంటనే కాకపోయినా త్వరలోనే ఏర్పడతాయి. ఇందులో జరిగేవన్నీ, భౌతిక, శారీరక పరిణామాలే. పుట్టినప్పుడు తెల్ల కాయితంలా ఉన్న మన మెదడు ఆ తరవాత శరవేగంతో అనుభవాలను పొంది, ఎదగడం ఆరంభిస్తుంది. పెద్దయాక మన తెలివితేటలకూ, అనుభవజ్ఞతకూ, అవివేకానికీ కూడా ఈ ఎదుగుదలే కారణం అవుతుంది. ఊహ తెలియనప్పుడే మన పంచేంద్రియాలు పనిచెయ్యనారంభిస్తాయి. నేర్చుకోవడమంటే ఏమిటో మెదడు ముందుగా నేర్చుకోవడం మొదలుపెడుతుంది. సహజంగా అందరి విషయంలోనూ జరిగేదే కనక ఇదేమీ ప్రత్యేకంగా అనిపించదు. కానీ మన జీవితంలో సుమారు నాలుగోవంతు గడిచేదాకా ఎదిగే మెదడు ప్రాణికోటిలో ప్రత్యేకమైనది. మనుష్యులు మానసికంగా అపరిపక్వదశలో గడిపినంత వ్యవధి మరే జంతువూ గడపదు. ప్రపంచాన్ని గమనించి నేర్చుకునేది అన్నిటికన్నా ముఖ్యమైనది కనక పసి పిల్లలు అదేపనిగా తమ చేతి వేళ్ళకేసి చూసుకుంటూ, వస్తువుల మధ్య దూరాన్ని పసికట్టడం క్రమంగా నేర్చుకుంటారు. ఎందుకంటే మన కన్ను కేమెరాలాగా మూడు కొలతల ప్రపంచాన్ని రెండు కొలతల "తెర"పై చూపుతుంది. రెండు కళ్ళ స్టీరియో విజన్‌ సహాయంతో ఊహ తెలియక మునుపే ఎదురుగా ఉన్న వస్తువుల మధ్య ఎంత ఎడం ఉందో క్రమంగా మనకు తెలుస్తుంది. వినికిడి, వాసన, స్పర్శ వగైరాల ద్వారా అందే సమాచారాన్ని కూడా మెదడులోని ఒక్కొక్క భాగమూ ఎలా స్వీకరించాలో, ఎలా సమన్వయం చేసుకోవాలో నేర్చుకుంటుంది. ఎందుకంటే వస్తుగత యదార్థత ఉండేది వాస్తవ ప్రపంచానికే. ప్రాణులు తమ అవసరాలని బట్టి కావలసిన అవగాహనను పెంపొందించుకుంటాయి. ఆధ్యాత్మిక ధోరణిలో పడ్డవారికి ఇలాంటి విషయాలు తట్టవు కనక గోరంతల్ని కొండంతలుగా ఊహించుకుని ఆందోళన పడుతూ ఉంటారు.

నిజానికి మనిషి తల్లి కడుపులో పిండ దశలో ఉండగానే చైతన్యం, స్పృహ అనేవి ప్రాథమిక స్థాయిలో మొదలవుతాయి. పెరిగి పెద్దవుతున్న కొద్దీ ఇవి ఎక్కువై, వ్యక్తిగత, వస్తుగత యదార్థతలకు తేడా లేకుండా పోతుంది. స్పృహ, చైతన్యం, ఆత్మజ్ఞానం మొదలైనవన్నీ తక్కిన ప్రాణులలాగే చిన్నతనంలో మన మెదడుకూ, పరిసరాలకూ మధ్య నిరంతరం జరిగే ప్రక్రియల ద్వారా క్రమంగా ఏర్పడతాయి. మెదడులోని ఆలోచనలకూ, బాహ్యప్రపంచానికీ ఉన్న తేడాలు అర్థం అవడం మొదలుపెట్టాక మనుషులకు తమ చైతన్యం చాలా ప్రత్యేకమైనదిగా అనిపించనారంభిస్తుంది. మన భావనలూ, ఉద్దేశాలూ, ఆవేశాలూ ఏవీ కూడా మాటలూ, చేతల ద్వారా తప్ప ఇతరులతో పంచుకోలేమని తెలిసినప్పటినుంచీ "అహం", "ఆత్మ" మొదలైనవాటి గురించిన తప్పుడు అభిప్రాయాలు ఏర్పడతాయి. నిప్పు వల్లా, నీటి వల్లా ఇతర వ్యక్తులకూ, జంతువులకూ కూడా మనవంటి స్పందనలే కలుగుతాయనేది తెలిసినా కూడా చాలామందికి తగినంత వివేకం ఏర్పడదు. అందుకనే వ్యక్తిగత భావాల్లో ఉండే తేడాలను గురించి ఉన్నవీ, లేనివీ కల్పించుకుని, తమలో ఏదో ఆత్మ ఉందనీ, అది మరణానంతరం కూడా కొనసాగుతుందనీ ఏవేవో ఊహించుకుంటారు. శిశువులు ఒక దశలో అద్దంలో కనబడే తమ ప్రతిబింబాన్ని చూసి మరెవరో అనుకుంటారు. అలా అతి ప్రాథమిక స్థాయిలో మొదలయే మన అవగాహన "ముదిరి", ప్రకృతి మాయ అనీ, పురుషుడే యదార్థమనేంత దాకా పోతుంది. వాస్తవ ప్రపంచం కన్నా దాన్ని గురించిన అవగాహనే ముఖ్యమైనదిగా అనిపిస్తుంది. ఈ వేదాంత ధోరణికి బీజాలన్నీ మన మెదడులోనే ఉంటాయి. పుట్టుకతో సంక్రమించని "ఆత్మ" అనే భావన చచ్చిపోవడంతోనే పోతుందని చాలామందికి నమ్మబుద్ధి కాదు. మతాలన్నీ ఈ బలహీనతలను ఉపయోగించుకుంటాయి.

ఆత్మ వగైరాల గురించిన నమ్మకాలు యూదులనుంచీ అనేక మతాలవారిలో ఉన్నాయి. హేతువాదం కూడా మొదటినుంచీ ఉన్నదే. మన దేశంలో ఇలాంటి విషయాల్లో సరైన అవగాహన కలిగినవారు చార్వాకుల నాటి నుంచీ ఉన్నారు. బుద్ధుడూ, మహావీరుడూ మొదలైనవారికి సమకాలికుడుగా భావించబడుతున్న అజిత కేశకాంబలి అనే తత్వవేత్త ఒక సందర్భంలో ఇలా అన్నాట్ట. "ఓ రాజా, దానధర్మాలూ, యజ్ఞబలులూ మొదలైనవాటి వల్ల పుణ్యమేమీ కలగదు. సత్కార్యాలో, దుష్కృత్యాలో చేసినంత మాత్రాన నీవనుకున్న ఫలితాలేవీ కలగవు. ఇహ, పరలోక జీవితాలనేవి ఉండవు. తల్లిదండ్రులనేవారు లేకుండా సంతానం కలగదు. ముక్తిని పొందిన ఋషులూ, బ్రాహ్మణులూ ఎవరూ లేరు. ఇహ పరాలనూ సాధించినవారూ, అటువంటి జ్ఞానాన్ని ఇతరులకు ఇవ్వగలిగినవారూ లేరు. మనుషులందరూ నాలుగు ధాతువులతో రూపొందారనే దొక్కటే సత్యం. చనిపోయాక వారిలోని మట్టి మట్టిలో కలిసిపోతుంది. ద్రవాలన్నీ నీరుగానూ, వేడిమి అగ్నిగానూ మారిపోయి, ఊపిరి గాలిలో కలిసిపోతుంది. వారి చైతన్యమంతా శూన్యం ఐపోతుంది. బతికున్న నలుగురు చచ్చినవాణ్ణి పాడె గట్టి మోసుకెళుతూ, శ్మశానం చేరేదాకా వాణ్ణ్ణి పొగుడుతారు. అక్కడికి చేరాక వాడి ఎముకలు సున్నంలోనూ, వాడిచ్చిన నైవేద్యాలూ, చేసిన పుణ్యకార్యాలూ అన్నీ బూడిదలోనూ కలిసిపోతాయి. బలులూ, నైవేద్యాల గురించి చెప్పేవారు మూఢులు. వాటివల్ల పుణ్యం కలుగుతుందనడం అర్థం లేని మాట. మూఢులూ, జ్ఞానులూ అందరూ కూడా శరీరాలు నశించాక, తక్కినవారితో తెగతెంపులై, నాశనమైపోతారు. బతికున్నప్పటిలాగా ఉండరు".

పంతొమ్మిదో శతాబ్దంలో యూరప్‌లో క్రైస్తవ మత భావనల మూఢ విశ్వాసాలు కొంత బలహీనపడడంతో భౌతికవాదం స్పష్టంగా రూపొందసాగింది. జ్ఞానమైనా, విజ్ఞానమైనా పరిశీలనలూ, నిరూపించగలిగిన పరిశోధనల మీదనే ఆధారపడాలి కాని నిరాధారమైన నమ్మకాల మీద కాదనే ధోరణి పెరిగింది. ఈ నాటి విజ్ఞానం ప్రతి ఆలోచననూ, మనోభావాన్నీ విశ్లేషించి, వాటికి దారితీసే జీవరసాయనిక ప్రక్రియలను వివరించగలిగిన పరిస్థితికి చేరుతోంది. ఈ రకమైన చైతన్యమూ, అవగాహనా నాడీమండలం, సంక్లిష్టమైన మెదడూ ఉన్న మనుషుల వంటి కొన్ని ప్రాణులకే పరిమితం అని తెలుస్తోంది. అవసరాలని బట్టి జీవపరిణామంలోని కొన్ని దశల్లో బుద్ధి వికాసం అనేది కొన్ని ప్రాణులకు "తలవనితలంపుగా" జరిగింది. ఈ పరిణామాలకు గురి అయిన జీవాలకు మనుగడ ఎంత ముఖ్యమో అవగాహనా అంతే ముఖ్యం. ఇది ప్రాణులన్నిటికీ వర్తించదు. బాక్టీరియావంటి జీవాలకు నాడీవ్యవస్థ ఉండదు. ఆలోచనలూ, భావనలూ లేకపోయినా అవన్నీ కొల్లలుగా పెరుగుతూ, ప్రతిచోటా కనిపిస్తాయి. ఎంతో విజయవంతంగా వర్ధిల్లుతున్న ఈ "బుద్ధిలేని" ప్రాణులన్నీ మనకన్నా హీనమైనవి అనుకోవడానికి ఆస్కారం లేదు. ఏవో అయోమయపు అపోహలతో ఆత్మలనూ, పునర్జన్మనూ నమ్ముతూ ప్రతిపాదనలు చేసేవారికి, కనీసం మనకు కనబడుతున్న జీవాలన్నిటికీ వర్తించే సూత్రాలను అన్వేషించాలనే వివేకం కూడా ఉండదు. అచ్చగా వ్యక్తిగతమైన ఊహలనూ, ప్రేరణలనూ ఆధారం చేసుకుని సృష్టి "రహస్యాల" గురించి వీళ్ళు చెప్పేస్తూ ఉంటారు. విజ్ఞానపరంగా ప్రస్తుతం వివరించలేని విషయాలేవైనా దొరకగానే వీళ్ళకు ఆవేశం వచ్చేస్తుంది. ఉదాహరణకు ఇటీవలి దాకా ఆత్మ శరీరం నుంచి వేరయి తమ శరీరాన్ని తామే చూసినవారి అనుభవాలగురించి తర్జన భర్జన జరిగింది. ఔట్‌ ఆఫ్‌ బాడీ అనుభవాలనబడే ఈ సంఘటనలను మళ్ళీ పరిశోధించారు. తీరా చూస్తే ఇందులో అతీతశక్తి ఏమీ లేదనీ, మెదడులోని ఒక భాగాన్ని స్పృశించినప్పుడు అటువంటి భావనలు కలుగుతాయనీ వెల్లడయింది.

మనం గుర్తుంచుకోవలసిన దేమిటంటే నిన్న మొన్నటిదాకా అంటురోగాలూ, తుఫానులూ, భూకంపాలూ కలిగినప్పుడల్లా ఏ తోకచుక్కనో చూసి బెదిరిన మానవజాతి మనది. ఆధునిక స్వాములు వీటన్నిటికీ పాత నమ్మకాలను ప్రచారం చేస్తే జనం తాటాకులు కట్టేస్తారు గనక జాగ్రత్తపడి ప్రస్తుతం సందిగ్ధంగా అనిపించే విషయాల గురించే బోధలు చేస్తూ ఉంటారు. బీదవారినీ, దారిద్య్రాన్నీ చూసి చలించిన కొందరు సంపన్నులకు కలిగే భయాందోళనలకూ, వారిని బాధించే అంతరాత్మల క్షోభకూ ఉపశమనం కలగడానికి శ్రీశ్రీరవిశంకర్‌ వంటి గురువులు వారి కోసం సమావేశాలు నిర్వహిస్తూ ఉంటారు. సామాజిక అసమానతలవల్లా, నగ్నంగా తాండవం చేస్తున్న దుర్మార్గపు వ్యవస్థ కారణంగానూ తలెత్తే సమస్యలన్నిటికీ ఈ బోధకులు ఆధ్యాత్మిక పరిష్కారాలు సూచిస్తూ ఉంటారు. కేవలం ఆర్థిక శక్తులవల్ల కలిగే కుటుంబ సంక్షోభాన్నీ, వ్యక్తిగత వైరుధ్యాలనూ గుర్తించలేనివారంతా ఈ రకమైన షార్ట్‌కట్‌ పద్ధతులను అన్వేషిస్తూ ఉంటారు. మన సనాతనులు ఆత్మలూ వగైరాల గురించి చెప్పినవాటిలో వీరికి కొంత నిజం కనిపిస్తూ ఉంటుంది.

మైక్రోస్కోప్‌ కనిపెట్టినదాకా సూక్ష్మజీవుల గురించి ఎవరికీ తెలియనుకూడా తెలియదు కనక ప్రాచీనులకు జీవకోటిలోని వైవిధ్యం గురించి ఇంతగా అవగాహన లేదు. ప్రతి జీవానికీ ఆత్మనూ, పునర్జన్మనూ ఆపాదిస్తూపోతే ఎంత అయోమయంగా ఉంటుందో వేరే చెప్పనక్కర్లేదు. క్రీస్తుకు అయిదువందల సంవత్సరాల క్రితం గౌతమ బుద్ధుడు జన్మరాహిత్యం గురించి ఊహించాడంటే అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఈ రోజుల్లో అలా ఎవరైనా ఆలోచిస్తే అది బుద్ధిరాహిత్యమే! ఇప్పటి పరిస్థితులు ఎలా ఏర్పడ్డాయో వెనక్కు వెళ్ళి తెలుసుకోవడం ఈ వ్యాసాల ఉద్దేశం. ఉదాహరణకు మనిషికి మెదడే ప్రత్యేకం. ఇది ఎలా రూపుదిద్దుకుందో తెలియాలంటే ఇతర వానరాల, క్షీరదాల, జంతువుల గురించీ వాటి పరిణామం జరిగిన పద్ధతి గురించీ తెలుసుకోవాలి. ఇంకా వెనక్కు వెళ్ళి, మొదటి జలచరాలూ, బహుకణ ఏకకణ జీవులూ ఎలా పుట్టాయో అన్వేషించాలి. చివరకు భూమీ, సూర్యుడూ, నక్షత్రాలూ ఎలా ఏర్పడ్డాయో తెలుసుకోవాలి. మనకు తెలిసిన భౌతిక సూత్రాలేవీ అతిక్రమణకు లోనవకుండా జరిగిన ఈ పరిణామదశలన్నీ చూసినప్పుడు ఈ విశ్వం గురించిన "ఉద్దేశం" ఏదీ లేదనీ, ఇది ఎవరి "లీలా" కాదనీ అనిపించకమానదు. "పచ్చి" భౌతికవాదానికి తగిన ప్రత్యామ్నాయం లభించేదాకా హేతువాదులకు అది తప్ప మరో దారిలేదు. మన కళ్ళకు కనబడే ప్రపంచమూ, సంఘటనలే మనకు యదార్థం. మన శరీరానికి ఏ రాయో తగిలితే కలిగే బాధ వల్ల రాయి యదార్థత మరింత బాగాతెలుస్తుంది కూడా. స్పర్శ ద్వారానో, గాయంవల్లనో రాయి గురించి మనకు కలిగే అవగాహనతో రాతికి సంబంధమేమీ లేదు. చైతన్యం (కాన్షస్‌నెస్‌) ఉన్న ప్రాణులన్నిటికీ ఈ వ్యక్తిగతమైన (సబ్జెక్టివ్‌) అవగాహన ఉంటుంది. వస్తుపరమైన యథార్థత (ఆబ్జెక్టివ్‌ రియాలిటీ) అనేదానికీ, మన చైతన్యానికీ సంబంధం లేదని లెనిన్‌ అన్నాడు. మనుషుల ఉనికికి వారి చైతన్యం కారణం కాదనీ సమాజంలో వారి ఉనికి వల్లనే వారికి చైతన్యం ఏర్పడుతుందనీ మార్క్స్‌ అన్నాడు. మార్క్సిస్టులు కాని ఐన్‌ష్టయిన్‌ వంటి మేధావులు కూడా యథార్థానికీ మన చైతన్యానికీ సంబంధమేదీ లేదని అంగీకరించారు.

పదార్థమూ, జీవపదార్థమూ ఎలా పరిణామం చెందాయో తెలుసుకుంటే ప్రాణులకు ఈ చైతన్యం ఎలా కలిగిందో అర్థమవుతుంది. మెదడూ, నాడీమండలమూ విపరీతంగా అభివృద్ధి చెందిన మనిషిిజాతికి ఈ అవగాహన అత్యున్నతస్థాయిలో ఉంటుంది. మన దేశపు వేదాంత ధోరణి అతిగా తలకు పట్టించుకుంటే మానసిక చైతన్యమే యథార్థమనీ, మనకు కనబడే లోకమంతా మిథ్య అనీ కొందరికి అనిపిస్తుంది.

ఎంతటి మిథ్యావాదులైనా మెదడు కూడా విశ్వంలోని పదార్థరాశిలో ఒక భాగమేనని ఒప్పుకుంటారు. మనసు, లేదా బుద్ధి అనేదానికి మెదడుతో సంబంధం లేదనే ఒక ప్రతిపాదన ఉంది. దీనికి ఇంతవరకూ సరైన రుజువేదీ దొరకలేదు. మెదడుకు "వెలపల" రూపొందిన భావనలేవీ కనబడవు. మెదడు గురించి నిరంతరంగా సాగుతున్న పరిశోధనల్లో ఆశ్చర్యకరమైన నిజాలు బైటపడుతున్నాయి. మెదడులోని కోటానుకోట్ల నాడీకేంద్రాల మధ్య ప్రసారమయే ఎలక్ట్రిక్‌ సందేశాలూ, మెదడులో తాత్కాలికంగా విడుదల అయే రసాయనిక పదార్థాలూ రకరకాల భావనలు కలగజేస్తాయని తెలుస్తోంది. ఇదంతా సరిగ్గా అర్థం అయేలోపలే తొందరపడి పెద్ద ప్రతిపాదనలు చెయ్యడంవల్ల ఉపయోగం ఉండకపోగా మరింత అయోమయం పెరుగుతుంది. ఎందుకంటే ఈ ప్రతిపాదనకు ఆధారాలన్నీ వ్యక్తిపరమైన భావనలే.

మెదడూ, కొన్ని రకాల ప్రాణులకు ఉన్న నాడీమండలమూ ఎప్పుడు, ఎటువంటి పరిస్థితుల్లో రూపొందాయో విజ్ఞానం చెపుతుంది. ఈ సందర్భంలో 450కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం రూపొందిన భూమి మీద మనుషులు పుట్టి 20 లక్షల సంవత్సరాలే అయిందని గుర్తుంచుకోవాలి. అంటే మనిషికి తన మెదడు ద్వారా లభిస్తున్న స్పృహ ఏర్పడని కోట్లాది సంవత్సరాల క్రితం నుంచీ పదార్థం (మేటర్‌) అనేది ఉంటూనే ఉంది. మనిషి మెదడులోని కణజాలం ఆలోచనకూ, జ్ఞాపకశక్తికీ, వివేచనకూ తోడ్పడుతుంది కాని అది కూడా పదార్థంతో రూపొందినదే. నిర్జీవపదార్థానికి వర్తించే భౌతికసూత్రాలన్నీ దానికీ వర్తిస్తాయి. విశ్వంలోజరుగుతున్న సంఘటనలను గమనిస్తే పదార్థం గురించిన అవగాహనకన్నా పదార్థమే ప్రాథకమికమైనదీ, మౌలికమైనదీ అని తెలుస్తుంది.

నిజమైన ఆధునిక సంస్కృతి, లేక కల్చర్‌ భౌతికశాస్త్రంవల్లనే కలుగుతుందని రిచర్డ్‌ ఫేన్‌మన్‌ అన్నాడు. ఈనాటికీ ప్రపంచంలోని మతాలన్నీ ఆటవికలక్షణాలతో నృత్యం చెయ్యడం చూస్తూంటే అది నిజమనిపించకమానదు. మూఢనమ్మకాలూ, వికృతమైన ఆచారాలూ, నిరూపించనవసరంలేని ప్రతిపాదనలూ ఈ మతాలకు ఆధారాలు. ఒకవంక సమాజాన్ని దోపిడీచేస్తూ దానికి గురి అయినవారి బలహీనతలని ఉపయోగించుకుంటూ అందుకు కారణాలని "పర"లోకంలోచూపించే మతప్రచారకులు ఎలాంటివారో మామూలుగా అందరికీ తెలియదు. రకరకాల జంతువుల తలల దేవుళ్ళతో కొన్ని మతాలూ, సంగీతమూ, కార్టూన్లూ తమకు విరుద్ధమనే మతాలూ, కష్టాలతో ప్రాణంమీదికొచ్చినవారిని దేవుడు ఎప్పుడో ఒకప్పుడు ప్రేమతో కాపాడతాడనే మతాలూ ఇలా ఎవరిదారినవారు ప్రజలని శాయశక్తులా భ్రమపెడుతూ ఉంటారు. ఇంతకన్నా"ఆధునిక" పద్ధతిలో అయోమయం సృష్టించే తత్వవేత్తలూ ఉన్నారు.

మతాల ప్రచారాన్నీ, ఆధ్యాత్మికవాదులనీ పక్కన పెడితే నిజమైన జీవపరిణామం ఎలా జరిగిందో తెలుసుకోవడానికి నిజాయితీతో ప్రయత్నించవచ్చు. శాస్త్రపరిశోధనలు ఈ పద్ధతిలోనే జరుగుతూ వస్తున్నాయి. శాస్త్రీయంగా ఈ నాడు నిరూపితమైన సిద్ధాంతాలకి అడ్డుతగిలే ఫలితాలు ఎదురైనప్పుడల్లా ఆ సిద్ధాంతాలని మార్చుకోక తప్పదు. ఇందులో ప్రవచనాలని గుడ్డిగా నమ్మే ప్రసక్తి ఉండదు. ఐన్‌ష్టయిన్‌ అంతటివాడే మొదట్లో క్వాంటమ్‌ మెకానిక్స్‌ సూత్రాలని ఆమోదించలేదు. ప్రస్తుతం విజ్ఞానం పదార్థాన్నీ, వికిరణాలనీ (రేడియేషన్‌) విశ్లేషణ ద్వారా అర్థంచేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. విద్యుత్తుగల కణాలని పార్టిక్‌ల్‌ ఆక్సిలేటర్లలో పరిగెత్తించి ఒకదాని కొకటి ఢీకొనేట్టు చేసి విశ్వం ఆవిర్భావానికి దారితీసిన బిగ్‌ బేంగ్‌ పెద్ద పేలుడు పరిస్థితులను కృత్రిమంగా సృష్టిస్తున్నారు. ఆ విధంగా విడుదల అయిన విపరీతమైన శక్తివల్ల అతి తక్కువ జీవితకాలం కలిగిన కొన్ని సూక్ష్మకణాలు ఎలా ఉత్పత్తి అవుతాయో గమనించడం వీలవుతుంది. ఇప్పుడు కనబడుతున్న విశ్వాంతరాళంలోని పదార్థరాశికి ఇటువంటి లక్షణాలు ఎలా కలిగాయో ఈ పరిశోధనలవల్ల తెలిసే అవకాశముంది. బరువూ, విద్యుత్తూ కూడా లేని న్యూట్రినో కణాలూ, కంటికి కనబడని డార్క్‌ మేటర్‌ అనబడే "అదృశ్య" పదార్థరాశీ వగైరాల గురించి తెలుసుకోవడానికి శాస్త్రవేత్తలు ప్రయత్నిస్తున్నారు. ఇదంతా "ఎందుకు" జరిగిందనేది పట్టించుకోకుండా "ఎలా" జరిగిందని పరిశోధిస్తున్నారు.

గట్టిగా ప్రయత్నిస్తే తప్ప కనబడని సంఘటనలు అంతరిక్షంలో ఎన్నెన్నో ఉన్నాయి. మహా ఉత్పాతం కలిగిస్తూ పేలిపోయే నక్షత్రాలూ, వాటినుంచి ప్రసారం అయే అతి తీక్షణమైన కిరణాలూ, ఎక్కణ్ణించి వస్తున్నాయో అంతుచిక్కని గామా, ఎక్స్‌ రేల ప్రసరణమూ, ఊహించరానంత దూరాన ఉండి, అతివేగంగా బొంగరాల్లా తిరిగే క్వేజార్లూ, పల్సార్లూ ఇలా వింతలెన్నో జరుగుతూనే ఉన్నాయి. వీటి తీవ్రతతో పోలిస్తే మనం వీటిని గమనిస్తున్నామో లేదో అనే విషయం ఏ మాత్రమూ అర్థంలేనిదిగా అనిపిస్తుంది. గమనికకు గురి అవుతున్న ఇవన్నీ ఎలా ఆవిర్భవించాయో తెలుసుకుంటూ, గమనించడం అనే శక్తి మనకు అసలు ఎలా అబ్బిందో కూడా తెలుసుకోవడం ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. అంతేకాదు. దీనివల్ల మనకున్న అపోహలు చాలామటుకు తగ్గే అవకాశం కూడా ఉంది. మనిషి తన జీవితంలో రకరకాల భావాలకు లోనవుతాడు. వీటిలో ప్రేమ, జాలి, కోపం, దుఖం ఇలా ఎన్నో ఉంటాయి. ఇవి కాక కొన్ని సందర్భాల్లో దైవభక్తి, దివ్యానుభూతులు, అనిర్వచనీయమైన ఆధ్యాత్మిక ఆనందం వంటి భావనలు కూడా కలుగుతాయి. వీటికి జాతి, మత, ప్రాంతీయ పరిమితులేవీ ఉన్నట్టు కనబడవు. వ్యవస్థీకృతమైన పెద్ద మతాలే కాదు, ఆదిమజాతి తెగలకు చెంది గ్రామదేవతలు వగైరాలను ఆరాధించేవారికి కూడా నిజంగా ఇలాంటి భావనలు కలుగుతాయనేది తెలిసిన విషయమే. భావాలన్నిటికీ కేంద్రం మెదడే అని భౌతికవాదుల నమ్మకం. ఇతర ఉద్రేకాలకు లోనయినప్పుడు మనిషి మెదడులో ఎటువంటి మార్పులు కలుగుతాయో పరిశోధనల ద్వారా తెలుసుకుంటున్న శాస్త్రవేత్తలు ఆధ్యాత్మిక భావనలు కలిగించే ప్రభావాన్ని కూడా పరిశీలించారు.

ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా ఇలాటి భావనలకు కొన్ని లక్షణాలు సామాన్యం. వీటికి లోనయినవారికి కలిగే అనుభూతుల్లో ఒకరకమైన పరిపూర్ణత్వం సాధించినట్టనిపించడం, మైమరచిపోవడం, విశ్వంతో ఏకమైనట్టు అనిపించడం, అనిర్వచనీయమైన మనశ్శాంతి, అన్నిరకాల భయాలనుంచి విముక్తి పొందిన భావన, అలౌకికానందం, భగవత్స్వరూపాన్ని దర్శించడం వగైరాలుంటాయి. అలాంటి పరిస్థితుల్లో మెదడులో ఎటువంటి మార్పులు కలుగుతాయో కనిపెట్టడానికి ధ్యానంలో మునిగిన కొందరు బౌద్ధ భిక్షువులపై ప్రయోగాలు చేశారు. వారి మెదడులో నిద్రాణమైన భాగాలు మేలుకున్నట్టూ, పనిచేస్తున్న కేంద్రాలు సుప్తావస్థకు చేరుకున్నట్టూ తెలియవచ్చింది. ఈ ప్రయోగాల ఉద్దేశం దేవుడున్నాడా లేడా అన్నది నిరూపించడం కాదు. ఆధ్యాత్మిక స్థితిలో ఉన్న మెదడు పనిచేసే పద్ధతిలో కలిగే మార్పులను పసిగట్టడమే.

దీనికి కారణం ఉంది. మతపరమైన చర్యల్లో ఊహలు ఒక భాగం మాత్రమే. మతాల ఆచరణలో పూజలూ, పునస్కారాలూ, తంతులూ, నైతిక ఆచరణా, సత్కార్యాలు చెయ్యడమూ, ఇతరులపట్లా , సమాజం పట్లా ధార్మిక సద్వర్తనా ఇలా అనేకం ఉంటాయి. ఎటొచ్చీమతవిశ్వాసాలకు బలమైన పునాది ఆలోచనల, భావాలవల్లనే కలుగుతుంది కనక వాటికి గల శారీరిక లక్షణాలను గురించి చర్చించడమే ప్రస్తుత ఉద్దేశం.

ఈ ప్రయోగాలకు గురి అయినవారి మెదడులోని రక్తప్రవాహంలో స్వల్ప మోతాదులో రేడియో ధార్మిక పదార్థాన్ని ప్రవేశపెట్టి దాని ఆచూకీని బైటినుంచి డిటెక్టర్ల ద్వారా కనిపెట్టడం జరిగింది. దీనివల్ల మెదడును "చిత్రీకరించడం" సాధ్యమైంది. ధ్యానస్థితిలో ఉన్నప్పుడు మెదడు ముందు భాగంలోని ప్రక్రియలు వేగవంతం అయాయి. ఏదైనా పనిమీద మనసుపెట్టినప్పుడు జరిగేదిదే. అదే సమయంలో మెదడుకు పైభాగంలోనూ, వెనకా ఉండే పార్శ్విక, లేదా బహిస్థ (పెరైటల్‌) భాగంలోనూ చర్యలు తగ్గాయి. పరిసరాలను గమనించలేని స్థితిలో ఇదే జరుగుతుంది. ధ్యానంలో నిమగ్నులైనవారికి తమను తాము మరచిపోయినట్టూ, పరిసరాలకూ, స్థలకాలాలకూ అతీతులైనట్టూ అనిపించడానికి కారణం ఇదే. ఈ మార్పులు అనేక పరిశోధనల్లో బైటపడ్డాయి గనక ఆధ్యాత్మిక భావనలకు ముఖ్యకారణాలు ఇవేనని శాస్త్రజ్ఞులు నమ్ముతున్నారు.

మెదడులో కొన్ని భాగాలకు చైతన్యం కలిగి, చైతన్యవంతమైన కేంద్రాలు నిద్రాణస్థితికి చేరుకోవడంతో ఆధ్యాత్మిక స్థితిలో అనుభవించిన యదార్థభావన మెలకువగా ఉన్నప్పుడు అనుభవంలోకి వచ్చే యదార్థత కన్నాగాఢమైనదిగా అనిపిస్తుంది. ఇది చాలా బలమైన ప్రభావం కలిగిస్తుందనడంలో సందేహం లేదు. దైవ ప్రార్థనలవల్ల రోగాలకు ఉపశమనం కలగడమూ, హిప్నోసిస్‌ ద్వారా చికిత్స జరగడమూ వగైరాలన్నీ మెదడులో కలిగే మార్పులతోనూ, పై అంశాలతోనూ ముడిపడినవే. అందుచేత నాస్తికులు దేవుడు లేడని ఒక్కమాటలో కొట్టిపారేస్తున్నపుడు ఆస్తికులకు తమ ప్రగాఢ విశ్వాసానికి అవమానం జరిగిందని అనిపించడంలో ఆశ్చర్యం లేదు.

పరిశోధనలకు లోనయిన బౌద్ధ భిక్షువులు ధ్యానం చేస్తున్నప్పుడు వారి మెదడులో నిజంగానే ఆనందాన్నీ, ఆందోళనకు దూరం కావడాన్నీ, ప్రశాంతతనూ ప్రతిఫలించే మార్పులు కలిగాయని రుజువైంది. ఆధ్యాత్మిక భావాలు లేని మనుషులకు కృత్రిమంగా ఇటువంటి మనస్థితి కలిగిస్తే వారు సరిగ్గా ఇటువంటి భావనలకే లోనవుతారా అని తెలుసుకోవడానికి కొన్ని పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. వారిని నిశ్శబ్దంగా, చీకటిగా ఉన్న గదిలో కూర్చోబెట్టి వారి తలలను అయస్కాంతక్షేత్ర ప్రభావానికి గురిచేశారు. ఆ స్థితిలో వారి మెదడులో కలిగే మార్పులు ఆధ్యాత్మిక భావాలను పోలినవా కాదా అని పరిశీలిస్తున్నారు.

సైన్స్‌పరంగా చూస్తే మెదడు విద్యుత్‌రసాయనాలతో (ఎలెక్ట్రో కెమికల్స్‌) పనిచేసే శరీరభాగం. అందుచేత ఆధ్యాత్మిక స్థితిలో ఉన్నప్పుడు అందులో ఎలాంటి మార్పులు కలుగుతున్నాయో తెలుసుకోవడం శాస్త్రవేత్తల కర్తవ్యం. ఎపిలెప్సీవంటి కొన్ని రకాల మూర్ఛరోగాలవల్లనూ, కొన్ని మాదకద్రవ్యాలవల్లనూ కూడా మతపరమైన భ్రమలు కలుగుతాయని డాక్టర్లకు తెలుసు. మన దేశంలో కొందరు సాధువులూ, బాబాలూ భంగువంటి మత్తు పదార్థాలు సేవిస్తారనేది తెలిసినదే.

దేవుడి గురించిన భావనలకు సాంస్కృతిక, సమాజపరమైన కారణాలు ఎన్ని ఉన్నప్పటికీ ప్రతి యుగంలోనూ వివిధ జాతుల, ప్రాంతాలవారికి నిజంగానే ఒకే రకమైన ఆధ్యాత్మిక భావనలు కలుగుతూ వస్తున్నాయనడంలో సందేహం లేదు. ఇదంతా ఏదో కుట్ర అనీ, అబద్ధాలనీ అనుకోవడం కూడా సబబు కాదు. దీనికిగల భౌతిక కారణాలు మెదడు నిర్మాణంలోనే ఉన్నట్టు కనబడుతోంది. కొందరు శాస్త్రవేత్తలు ప్రస్తుత పరిణామదశలో మనిషి మెదడులో దేవుణ్ణి నమ్మే లక్షణాలు బలంగా ఉన్నాయనీ, ఇప్పట్లో అందులో మార్పు కలిగే పరిస్థితి లేదనీ అంటున్నారు. అంటే దీనర్థం జ్ఞానోదయం కలిగినప్పుడు గౌతమ బుద్ధుడి మెదడుయొక్క పై భాగం సద్దుమణిగిందనా? మోజెస్‌, మహమ్మద్‌ ప్రవక్త తదితరులకు వినిపించిన అశరీరవాణి చిత్త భ్రమేనా? యేసుక్రీస్తు దేవుడితో సంభాషించడం మెదడులో కలిగిన గందరగోళమేనా? దేవుడు మనిషిని సృష్టించాడని నమ్మేవారు మాత్రం దేవుడి గురించిన భావన కేవలం మనిషి మెదడు సృష్టించినదే అంటే ఆగ్రహం చెందుతారు. ఈ చర్చకు స్పష్టమైన వివరణ ఏదీ ఇంకా లభించలేదు కనక మతవిశ్వాసాలు కొందరికి మనశ్శాంతినీ, కొన్ని పరిస్థితుల్లో రుగ్మతల నివారణకూ కూడా ఎలా పనికొస్తున్నాయో, అందుకు దారితీసే ప్రక్రియలు మెదడులో ఎలా జరుగుతున్నాయో తెలుసుకోవడానికి పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి.

2006-07-15T13:00:00.000-07:00

"ఇందు" గలడు, "అందు" లేడు

సంప్రదాయవాదుల లెక్కన భగవంతుడంటే విశ్వాన్ని సృష్టించినవాడు. భగవంతుడంటే మానవులకు అలవికాని శక్తులున్నవాడు. భగవంతుడి గురించి అర్థం చేసుకోవాలంటే కళ్ళు మూసుకుని ధ్యానం చెయ్యాలే తప్ప హేతువాద దృష్టితో విశ్లేషించకూడదు. భగవంతుడి ప్రస్తావన అతి ప్రాచీనమైనది కనక ఈనాటి నాస్తికుల సందేహాలకు అర్థంలేదు. ఈ ప్రతిపాదనలన్నీ తప్పుడువేనని నిరూపించవచ్చు. ఎందుకంటే దేవుళ్ళూ, దేవతలూ, అతీతశక్తుల గురించిన భావనలు ఎటువంటివో, అవన్నీ ఎప్పుడు, ఎందుకు, ఎలా తలెత్తుతాయో ఈ నాడు ఎవరైనా అర్థం చేసుకోగలిగిన పరిస్థితులు ఏర్పడుతున్నాయి. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ద్వారా సమాజంలోనూ, చరిత్రలోనూ, విజ్ఞానశాస్త్రపరంగానూ మతవిశ్వాసాల సంకుచితత్వాన్ని గురించి తెలుసుకోవడం కష్టమేమీ కాదు. దేవుడనేవా డున్నాడా అంటే "ఇందు"లోనే, అంటే నమ్మేవాళ్ళ మూఢనమ్మకాల్లో మాత్రమే ఉన్నాడు. మరెక్కడా లేడు. అటువంటి నమ్మకాల గురించీ, మెదడులో కలిగే గందరగోళం గురించీ కూడా ఈనాటి శాస్త్రవిజ్ఞానం వివరించగలుగుతోంది. మొత్తం మీద దేవుడున్నాడనే వాదన రానురాను బలహీనపడుతోంది. ప్రకృతి గురించి అర్థం చేసుకోగలుగుతూ, దాని మీద కొంత ఆధిపత్యాన్ని కూడా చలాయించే స్థాయికి చేరిన ఆధునిక మానవులకు ప్రకృతిలోని మిస్టరీలన్నీ క్రమంగా అవగాహనకు వస్తున్నాయి. మతాలకూ, దైవిక శక్తుల భావనకూ అసలైన మూలాలు ప్రకృతి శక్తుల పట్ల ప్రాచీనులకు ఉండిన భయాల కారణంగానే మొదలయాయి కనక ఈ పరిణామాలు ముఖ్యమైనవి. అంతా మన కర్మ అనుకోకుండా, తమ పంటలు సరిగ్గా పండకపోయినా, బావుల్లో నీళ్ళన్నీ ఎండిపోయినా చదువురాని రైతులు కూడా ఈనాడు విత్తనాల నాణ్యతనూ, భారీ పంపుసెట్లతో భూగర్భజలాలని పీల్చేసే పొరుగు భూస్వాములనూ ప్రశ్నించే స్థితిలో ఉన్నారు. దేవుడి అస్తిత్వానికి ఎదురౌతున్న సవాళ్ళెటువంటివో చూద్దాం.

మొదటిది ప్రకృతి గురించిన అవగాహన. సీదా సాదా వాతావరణ సూచనలూ, పత్రికల్లో వార్తలూ చదివితే "భవిష్యత్తును" గురించి తెలుసుకోవచ్చుననేది మామూలైంది. ఇది ఎందుకు చెప్పాలంటే ఇటువంటి "పరిశీలనలు" జరిపి, రాబోతున్న వరదలను గురించి "జోస్యం" చెప్పిన ప్రాచీన ఈజిప్ట్‌ పూజారులు ఒకప్పుడు చాలా గొప్ప శక్తులున్నవారుగా పేరుపొందారు. ఈరోజుల్లో పరిశీలనలు చాలా ఉన్నత స్థాయిలో జరుగుతున్నాయి. భౌతిక, ఖగోళ శాస్త్రాలు నిత్యమూ కొత్త విషయాలను కనిపెడుతూనే ఉన్నాయి. లోకాన్ని "సృష్టించినది" ఎవరనే చర్చ మొదలుపెట్టే ముందు అసలు లోకమంటే ఏమిటో ఆధునిక పరిశోధనల వల్ల తెలుసుకోవడం వీలవుతోంది. విశ్వాంతరాళం ఎంత పెద్దదో, బిగ్‌ బేంగ్‌ ఎప్పుడు మొదలైందో శాస్త్రవేత్తలు తెలుసుకుంటున్నారు. మన పూర్వీకులను భయపెట్టిన ఉల్కలూ, తోకచుక్కలూ, గ్రహణాల వంటి ఖగోళ సంఘటనలు ఎటువంటివో ఈ రోజుల్లో స్కూలు పిల్లలు కూడా చెప్పగలరు. ఎంతో దూరాన ఉండే నక్షత్రాలూ, వాటి గ్రహాలూ, కాంతి కిరణాలూ అన్నీ మనకు తెలిసిన భౌతిక సూత్రాలనే అనుసరిస్తాయి. భూమివంటి గ్రహాల మీద తలెత్తే జీవరాశి అంతా ఈ భౌతిక పరిణామాలకు లోబడి ఉండవలసిందే. ఏ అగ్నిపర్వతమో బద్దలై లావా ప్రవహించనారంభిస్తే పరిసరాలన్నీ మొక్కలూ, ప్రాణులతో సహా కాలి బుగ్గి అయిపోతాయి. భౌతిక, భౌగోళిక పరిస్థితులన్నీ అనుకూలిస్తే తప్ప దేవుడు "బొమ్మను చేసీ, ప్రాణము పోసీ" పెంచిన జీవాలేవీ బతకలేవు. మరొకవంక అణువులూ, పరమాణువులూ, ప్రోటాన్‌, న్యూట్రాన్‌ మొదలైన కణాల అంతర్‌ నిర్మాణమూ వగైరాల సమాచారం కూడా పోగవుతోంది. పదార్థరాశిలో నిక్షిప్తమై ఉన్న బ్రహ్మాండమైన శక్తులు గురించి కొత్త విషయాలు తెలుస్తున్నాయి. కంటికి కనబడని డార్క్‌ మేటర్‌, విశ్వమంతా ప్రసరిస్తున్న న్యూట్రినోలూ వగైరాల గురించి ఇప్పుడిప్పుడే అర్థం అవుతోంది. విశ్వంలో అక్కడక్కడా కనబడసాగిన బ్లాక్‌హోల్‌ కృష్ణబిలాలు ప్రతి గేలక్సీ కేంద్రంలోనూ ఉన్నట్టుగా పరిశోధనలు వెల్లడిస్తున్నాయి. మన ప్రాచీనులు సృష్టి, స్థితి, లయ గురించి స్థూలంగా ఊహించి చెప్పారే తప్ప అంతరిక్షంలోని ఈ వివరాల ప్రసక్తి ఏ పవిత్ర గ్రంథంలోనూ కనబడదు. హిందూమతానికి ప్రత్యేకమైన లోపమేదీ లేకపోవచ్చుగాని, వేదాల్లో అన్నీ ఉన్నాయష అనేది తెలుగువారికి ఒక జోక్‌ అయిపోయింది. మన కేలండర్‌ బొమ్మల మీద కనిపించే దేవుళ్ళే ఇవన్నీ "సృష్టించారని" నమ్మడం ఎవరికైనా నానాటికీ కష్టం అయిపోతోంది. ఆదివారపు ఉదయం సముద్ర తీరాన చర్చికి వెళ్ళిన భక్తులంతా సునామీలో కొట్టుకుపోవడం "భగవదేచ్ఛ" అని నమ్మడం కన్నా, మనుషులతో ప్రమేయం లేకుండా, "ఉద్దేశ" రహితంగా సముద్రగర్భంలో జరిగిన ప్రక్రియల ఫలితమేనని అంగీకరించక తప్పడం లేదు. ఇదంతా కర్మ పరిపాకం అని సరిపెట్టుకోకుండా, అలాంటివి జరిగే ముందే పసికట్టే పరికరాలని అమర్చుకోవడం తెలివైన పని.

చరిత్ర, పురాతత్వ పరిశోధనలవల్ల మతభావనలు ఆటవిక దశలో మనుషులకు ఎలా అలవడ్డాయో చెప్పగలిగే ఆధారాలున్నాయి. పూజారి వర్గాలు ఎలా ఏర్పడ్డాయో, శ్రమ విభజన ఎలా మొదలైందో, సామాన్యులను పాలకవర్గాలు ఎలా అదుపులో ఉంచాయో అన్నీ చెప్పవచ్చు. వేల ఏళ్ళ క్రితం పశ్చిమ యూరప్‌లో కెల్ట్‌ జాతి ప్రజలూ, డ్రూయిడ్లూ, దక్షిణ అమెరికాలో ఇన్కాజాతివారూ,ఇలా ప్రతీ ప్రాంతంలోనూ మతం పేరుతో చిన్నపిల్లలనూ, పెద్దవారినీ కూడా ఎలా బలి ఇచ్చేవారో తెలిపే సాక్ష్యాలున్నాయి. ఇవన్నీ మతాల ఆటవిక మూలాలను సూచిస్తాయి. తరవాతి చరిత్రలో మతాలకి చెడ్డ పేరు తెచ్చే సంఘటనలకు అంతు లేదు. మధ్య యుగాల క్రూసేడ్లన్నీ రాజకీయ కుట్రల, పోరాటాల ఫలితమే. వివిధ మతాల మధ్య అనాదిగా జరుగుతున్న సంఘర్షణలు కాక నిన్నా మొన్నా కేథలిక్‌, ప్రొటెస్టంట్ల మధ్యా, ప్రస్తుతం షియా, సున్నీల మధ్యా జరుగుతున్న పోరాటాలు మతాల మీద సామాన్య ప్రజలకి ఉన్న నమ్మకాలని దెబ్బ తీస్తున్నాయి. భక్తులనబడే వీరందరూ కొట్టుకు చస్తూ ఉంటే భగవంతుడు "కళ్ళూ, చెవులూ మూసుకుని" కూర్చున్నాడని అనుకోవాలి. దేవుడి సంగతి ఎలా ఉన్నా దేవుణ్ణి నమ్మేవారు మాత్రం "కళ్ళూ, చెవులూ మూసుకుని" ధ్యానం చేసుకోక తప్పేట్టు లేదు. ఎందుకంటే మన చుట్టూ జరుగుతున్న సంఘటనల్లో మతవిశ్వాసాలని బలపరిచేది ఒక్కటి కూడా ఉన్నట్టు కనబడదు.

సంఘపరంగా మతవిశ్వాసాలు ఒకప్పుడు మనుషులను బలమైన సామూహికశక్తిగా తీర్చిదిద్దినమాట నిజమే కాని, దేవుణ్ణి పాలక వర్గాల తొత్తుగా చేసేశాక అణగారిన వర్గాలకు దేవుడు ఒరగబెట్టినదేమీ లేదు. సమాజంలో నిత్యమూ జరుగుతున్న అన్యాయాలకు అంతు లేదు. డబ్బూ, అధికారమూ ఉన్నవాడికి జరిగే "న్యాయం" అందరికీ వర్తించదు. ఎవెరినైనా తుపాకీతో కాల్చి హత్య చెయ్యబోయిన మనిషి ఏ సినిమా స్టారో అయితే అమలయే చట్టం వేరు. నిరుపేదలకూ, బడుగు ప్రజానీకానికీ రూల్సు వేరు. ఎవరి పాపమూ ఎవరినీ "కట్టి కుడుపుతున్న" దాఖలాలేవీ లేవు. దైవభీతీ, పాప భీతీ ఉండవలసినది అట్టడుగు వర్గాలకే అని అందరికీ తెలిసిపోతోంది. మతానికి ఉన్న రాజకీయ పక్షపాత వైఖరి మనకు కొత్త కాదు. మతపరమైన విషయాలన్నీ సంస్కృతిలో భాగాలైపోయాయి. చిన్న తెగలుగా జీవించినప్పుడు మనుషులను ఏకం చేసిన మతభావనలే ప్రజలను దేశాల, ప్రాంతాల, జాతులవారీగా విభజించడానికి పనికొచ్చాయి. సర్వమానవ సౌభ్రాతృత్వం లేకపోగా మతవిద్వేషాలు ఎన్నో శతాబ్దాల నుంచీ అంతులేని రక్తపాతాన్ని కలిగించాయి. రథయాత్రలూ, బాంబు దాడులూ మతం పేరుతో వివిధ వర్గాలను రెచ్చగొట్టటానికే ఉపయోగపడుతున్నాయి. పవిత్ర గ్రంథాల్లో నీతిసూత్రాలకు పరిమితం అయిన మతబోధనలన్నీ వాస్తవరూపంలో నరరూప రాక్షసులను తయారుచేస్తున్నాయి. ఏది పాపం, ఏది పుణ్యం, ఏ మతం గొప్పదో, ఎటువంటి మతహింస ప్రశంసనీయమైనదో ఏ దేవుడూ చెప్పలేడు. దేశపు సరిహద్దుకు ఇటువైపున ఉన్నవారికి పవిత్రమైన దినాలూ, ఘడియలూ అటు ఉన్నవారికి ఎందుకు వర్తించవో తెలీదు. తప్పనిసరిగా చెయ్యవలసిన పూజలూ, వ్రతాలూ, శాంతులూ, ఉపవాసాలూ, పండగలూ ఒకే దేశవాసులలోకూడా అందరూ పాటిస్తున్నట్టు కనబడదు. దేవుళ్ళ పేరుతో నడిపే ఈ హాస్యాస్పదమైన తంతులన్నీ ఆధునికతను వెక్కిరించేవిగా పరిణమిస్తున్నాయి. బలహీనులను బలవంతులు అణుస్తూ ఉంటే తక్కినవారంతా కళ్ళూ, నోరూ మూసుకుని ఉండటానికి తప్ప ఈ దైవచింతన మరెందుకూ పనికిరావటం లేదు.

జీవశాస్త్రంలో అతివేగంగా జరుగుతున్న పరిశోధనలు మతవిశ్వాసాలకు గొడ్డలి పెట్టు అవుతున్నాయి. పంతొమ్మిదో శతాబ్దంలో సేంద్రియ జీవపదార్థానికీ, రసాయన పదార్థాలకీ సంబంధం ఉందనేది మొదటగా తెలిశాక జీవకణాల సంగతులన్నీ ఒకటొకటిగా బైటపడుతూ వచ్చాయి. ఒక వంక డార్విన్‌ సిద్ధాంతాలవల్ల మనుషులకూ, తక్కిన ప్రాణులకూ ఉన్న సంబంధ బాంధవ్యాలు అవగాహనకు వచ్చాయి. జీవరాశి భూమి మీద ఎటువంటి పరిస్థితుల్లో ఆవిర్భవించిందో, అందులో ఇంతటి వైవిధ్యం ఎలా ఏర్పడిందో, జీవపరిణామాన్ని భౌతిక పరిస్థితులు ఎన్ని రకాలుగా శాసిస్తాయో అన్నీ శాస్త్రవేత్తలు తెలుసుకోగలిగారు. జన్యువుల నిర్మాణం ఎటువంటిదో, శరీరలక్షణాలను నియంత్రించే ప్రక్రియలు ఎటువంటివో తెలుసుకున్నాక కొన్ని రోగాలు రాకుండా జన్యుస్థాయిలో మార్పులు చెయ్యడం కూడా ఈనాడు సాధ్యపడుతోంది. కృత్రిమంగా రెండేసి తలలున్న కోడి పిల్లలవంటి వాటిని పుట్టించగలిగే స్థాయికి జన్యుశాస్త్రం ఎదిగింది. రోగాల వ్యాప్తిలో, చావు పుటకలలో జరిగే జీవప్రక్రియలన్నీ తేటతెల్లం అవుతున్నాయి. జీవసృష్టిలో దేవుడి ప్రమేయం ఏదీ లేదని స్పష్టమైపోతోంది.

బాహ్యప్రపంచంలోని వివిధ రంగాలనుంచి దేవుడికి స్థానభ్రంశం కలుగుతూ ఉంటే ఇక ఆస్తికులకి మిగిలిందల్లా తమ మనసులోని భావాలే. ఆధ్యాత్మిక అనుభూతులన్నీ వర్ణించడానికి వీలు కానటువంటివనీ, దేవుడి ఉనికిని నిజంగా గుర్తించగలిగినది భక్తుల మనసేననీ వారు వాదిస్తారు. సైన్సు ఈ ప్రతిపాదనని కూడా కొట్టిపారేస్తోంది. గత పది, పదిహేనేళ్ళుగా మనిషి మెదడు నిర్మాణమూ, అది పనిచేసే తీరూ నిశితమైన పరిశోధనలకు లోనవుతున్నాయి. యదార్థతతో సంబంధం లేని భావాలూ, ఆలోచనలూ ఎటువంటి నాడీ ప్రక్రియలవల్ల తలెత్తుతాయో, "అతీంద్రియ" భావనల లక్షణాలేమిటో, ఏ మనోస్థితిలో మెదడులో ఎటువంటి జీవరసాయనిక ప్రక్రియలు జరుగుతాయో అంతా శాస్త్రవేత్తలకు అర్థమౌతోంది. కృత్రిమ ప్రేరణల ద్వారా మెదడులో ఆధ్యాత్మిక భావనలు కలిగించవచ్చునని నిరూపించడంతో మతాలకు ఆధారమైన భావజాలమంతా కేవలం మెదడులోని నరాల మాయాజాలమే అనేది తెలిసిపోయింది. భక్య్తావేశానికీ, మాదక ద్రవ్యాల ప్రభావానికీ, మూర్ఛ రోగుల లక్షణాలకూ పెద్దగా తేడాలు లేవని స్పష్టమౌతున్న పరిస్థితిలో దేవుడికి మనుషుల మెదడులో కూడా స్థానం లేకుండా పోతోంది.

అయినప్పటికీ మతవిశ్వాసాలను పాలకవర్గాలు పనిగట్టుకుని ప్రోత్సహిస్తూ, సామాన్యులని మభ్యపెట్టే ప్రయత్నాలు చేస్తూనే ఉంటాయి. మతాలకి ప్రతీకలైన దేవాలయాలకూ, మసీదులకూ అంతులేని నిధులు సరఫరా అవుతూనే ఉంటాయి. మూఢవిశ్వాసాలదే రాజ్యం. ఈ వ్యవస్థలో బాగుపడుతున్న ఉన్నత వర్గాలన్నీ వీటికి వత్తాసు పలుకుతూ వెనకబడ్డవారికి "మార్గ దర్శనం" చేస్తూ ఉంటారు. గట్టిగా, ఖంగుమని మారుమోగుతున్న అబద్ధాలన్నీ నిజాలుగా చలామణి అవుతూ ఉంటాయి. అందరికీ అందుబాటులో ఉన్న విజ్ఞానాన్ని పక్కన పెట్టిన "విద్యాధికు" లందరూ దైవ భజనలు చేస్తూ కాలం గడుపుతారు. కుట్ర పబ్లిక్‌గా కొనసాగుతూనే ఉంటుంది.

చేతబడుల గురించిన నమ్మకాలూ, గ్రామదేవతలకిచ్చే బలులూ మొదలైనవన్నీ పల్లె ప్రజల మూఢవిశ్వాసాలకు ప్రతీకలని ఆధునిక ఆస్తికులకు కూడా అనిపించడం సహజం. భౌతికవాదం ప్రతిదాన్నిగురించీ "ఉన్నదున్నట్టుగా" వివరించడానికి ప్రయత్నిస్తూ ఉంటుంది. కనబడనివాటిని ఊహించుకుని సంతృప్తి చెందడమో, బెంబేలు పడడమో మనుషులకు ప్రకృతిరీత్యా అబ్బిన ఒక లక్షణం అనుకోవచ్చు. మతాలూ, మూఢనమ్మకాలూ తలెత్తడానికి కారణం అదే.

2006-07-15T12:54:00.000-07:00

మంత్రాలూ, చింతకాయలూ

మన దేశంలో ప్రాచీనకాలం నుంచీ మంత్రాలకు చాలా ప్రాముఖ్యత ఉంది. గురూ, పండిత్‌ వగైరా పదాల్లాగే మంత్రా అనే మాట కూడా ఇంగ్లీష్‌ డిక్ష్‌నరీల్లో కెక్కింది. హిందూ దేవాలయాల్లోనూ, పూజా పునస్కారాల్లోనూ నిత్యమూ వినబడే మంత్రాలే కాక నేపాల్‌, టిబెట్‌ వంటి ప్రాంతాల్లో మంద్రస్థాయిలో బౌద్ధ అర్చకులు ఉచ్చాటన చేసేవీ, చర్చ్‌లూ, మసీదుల్లో ఉచ్చరించే పవిత్ర శబ్దాలూ అన్నీ మొత్తం మీద ఒకే రకం వైఖరికి సంకేతాలు. మనవాళ్ళకి మంత్రాలే కాక వాక్కులోనూ, శబ్దాల్లోనూ కూడా చాలా నమ్మకం ఉంది. వేద పనస కలిసి చదివేది ఇద్దరైనా ఒక్క అక్షరం కూడా, ఒక్క స్వరం కూడా పొల్లుపోకుండా శ్రద్ధగా ఉచ్చరించడం చూస్తాం. మన ప్రాచీన వాఙ్మయమంతా మౌఖికమే. మునులూ, బ్రాహ్మణులూ నోటిమాటగా శాపాలిచ్చేవారు. విశ్వామిత్రుడు రాముడి చెవిలో చెప్పినా, వేములవాడ భీమకవి కోపం వచ్చి తిట్టినా శబ్దాలకు అంతులేని శక్తి ఉందని అనుకోవడం మన సంస్కృతిలో పరిపాటి. రాలని చింతకాయలని చూపించి ఇలాంటి నమ్మకాలని ఎద్దేవా చెయ్యడం సంగతి ఎలా ఉన్నా అసలు ఇలాంటి భావనలకు మూలం ఎక్కడుందో తెలుసుకోవడం అవసరం.

సుదీర్ఘమైన మన చరిత్రలో మతం ఒక బలమైన శక్తిగా ఎదిగింది. అధికసంఖ్యాకులను అల్పసంఖ్యాక వర్గం అణచి ఉంచడానికి మతాన్ని బాగా ఉపయోగించుకుంది. మతం గురించీ, ఆధ్యాత్మిక విషయాల గురించీ అలౌకికమైన భావాలను పొందేవారికి తమ మెదళ్ళలో ఎలాంటి మార్పులు దేనివల్ల కలుగుతున్నాయో తెలుసుకోలేరు. పుస్తకాలూ, ప్రవక్తల బోధలూ, పెరిగిన వాతావరణమూ అన్నీ మనుషులను మతపరంగా లొంగదీసుకోవటానికి సిద్ధంగా ఉంచుతాయి. వీటికి తోడుగా గుళ్ళలో మోగే గంటలూ, మంత్రోచ్చారణలూ,కలిసి పాడే భజనలూ, తప్పెటలూ అన్నీ ఒకరకమైన హిప్నోసిస్‌కు గురిచేస్తాయి. ఇవన్నీ తరవాతి పరిణామాలు. మానవజాతి చరిత్రలో మొట్టమొదటిది ఒక అమాయకదశ. అతీతశక్తులను గురించి రకరకాల అపోహలు మొదలైన దశ. ఈ అపోహలకు ఎన్నో భౌతిక కారణాలుండేవి. అందులో చెవుల ద్వారా వినబడి మెదడుకు విభ్రాంతి కలిగించే శబ్దాల మాయాజాలం ఒకటి. ప్రకృతిని గురించి ఎక్కువగా తెలియని తొలి మానవులను మభ్యపెట్టే అంశాలు ఎన్నో ఉండేవి. అడవి మృగాల అరుపులూ, కూతలూ, తుఫాను గాలుల రొదలూ, ఉరుముల గర్జనా ఇలా ఒక్కొక్కొదాన్నీ పసికట్టడం వారికి అత్యవసరంగా ఉండేది. ప్రకృతిలో సహజంగా వినిపించే ఇలాంటి శబ్దాలకు అలవాటు పడ్డ తొలి మానవులకు అరుదుగా వినిపించే ప్రతిధ్వనులవంటివి అసహజంగానూ, భయం కలిగించేవిగానూ ఉండేవి. ఇవి ముఖ్యంగా కొండ కనుమల్లోనూ, గుహల్లోనూ వినిపించేవి. వీటివల్ల బెదిరిన మనుషులు వాలా ప్రభావితం అయినట్టుగా అనిపిస్తుంది.

సుమారు 30 వేల ఏళ్ళ క్రితం నుంచి 10 వేల ఏళ్ళ క్రితం దాకా జీవించిన మానవులు ఫ్రాన్స్‌ తదితర ప్రాంతాల్లోని గుహల గోడల మీద అద్భుతమైన బొమ్మలు గీశారు. వీటిలో ఎక్కువగా అప్పట్లో వారు వేటాడిన దున్నలూ, దుప్పులూ, గుర్రాలూ మొదలైనవాటి చిత్రాలు. వీటి సంగతి మొదటగా పంతొమ్మిదో శతాబ్దం చివరి రోజుల్లో తెలిసింది. ఈ బొమ్మలు గీయడానికి కారణాలేమిటో సరిగ్గా తెలియదుకాని ఇటువంటి గుహలు పూజలూ పునస్కారాలూ జరిపేందుకు తొట్టతొలి ఆలయాలుగా ఉపయోగపడ్డాయనే ప్రతిపాదనలున్నాయి. ఈ మధ్య వీటి మీద శబ్దపరమైన పరిశోధనలు జరిగాయి. వాటివల్ల ఈ గుహల్లో కొన్ని ప్రాంతాల్లో శబ్దాలు బాగా ప్రతిధ్వనిస్తాయని రుజువయింది. ఇవే కాక క్రీ.పూ. మూడు వేలఏళ్ళ నాటి స్టోన్‌హెంజ్‌ మొదలైన ఇతర ప్రాచీన ప్రార్థనాస్థలాల్లో కూడా శబ్దాలు మారుమోగుతాయని తెలిసింది. దీని ప్రాముఖ్యత ఏమిటో తెలుసుకోగోరిన పరిశోధకులు వెనకబడిన ఆదిమతెగల్లోనూ, "పురోగమించిన" కొన్ని ఆధునిక సంస్కృతుల్లోనూ ఈనాటికీ కూడా కనబడుతున్న కొన్ని తంతులూ, పూజలను బట్టి ప్రాచీన యుగంలో ఏం జరిగిందో కొంతవరకూ ఊహించగలుగుతున్నారు. గిట్టలు కలిగిన జంతువుల బొమ్మలన్నీ శబ్దాలు మారుమోగే ప్రాంతాల్లోనే ఉన్నాయి కనక బొమ్మలకూ, శబ్దాలకూ సంబంధం ఉండి ఉండాలి. అక్కడ నిలబడి చేతులతో చప్పట్లు చరిచినా, రెండు రాతి ముక్కలతో ఒకదాన్నొకటి కొట్టినా ఆ ధ్వనులు మారుమోగి సరిగ్గా పరిగెత్తే జంతువుల గిట్టల చప్పుడులాగే వినిపిస్తాయి. ఇది కనిపెట్టిన మొదటి గణాచారి ఎవడో తెలియదు కాని దీని ప్రాముఖ్యత వారికి అర్థమై ఉంటుంది. తలవని తలంపుగా ఇటువంటి గుహల సంగతి తెలిశాక అక్కడ మారుమోగిన శబ్దాలు వారికి జంతువుల కాలి గిట్టలను తలపించి ఉంటాయి. అందుకని వారుసరిగ్గా ఇటువంటి ప్రదేశాలనే ఎంచుకుని అక్కడ బొమ్మలు గీశారని అనుకోవచ్చు. గుహలో గుమిగూడి, తమకు ఆహారం అయిన, లేదా కానున్న మృగాలను తలుచుకుంటూ, సామూహికంగా తంతును నిర్వహిస్తున్నఆదిమానవులకు ఇటువంటి చప్పుళ్ళు వింతగా, మాయాజాలంగా, అతీతశక్తులను తలపించేట్టుగా ఉండి ఉంటాయి. ఇది మతానికి అతి ప్రాథమికమైన స్వరూపం. సకాలంలో తగినంత ఆహారం దొరకడం చావుబతుకుల సమస్య అని తెగలోని జనమందరికీ తెలుసు గనక ఇటువంటి ఆచారాలకు ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉండి ఉంటుంది.

కులపెద్దలూ, గణాచార్లూ ఇటువంటి వ్యవహారాలను ముందుండి నడిపేవారని మనం ఊహించవచ్చు. పూనకాలూ, గారడీవంటి విద్యల ద్వారా తెగలోని వారందరినీ ఈ ఆదిమ అర్చకులు ప్రభావితం చేసేవారు. వేట అప్పటివారికి చాలా ముఖ్యం కనక ఇవన్నీ వేటకు సంబంధించిన తంతులుగానే ఉండేవి. ఒకడు దుప్పి వేషమో, దున్న వేషమో వేసుకుని అభినయిస్తే మరికొందరు వాణ్ణి వేటాడినట్టు అభినయించేవారు. ఇటువంటి తంతులు ముఖ్యంగా తెగనంతటినీ ఏకం చేసేవి. కలిసి వేటాడ్డంలోనూ, కలిసికట్టుగా జీవించడంలోనూ ఉన్న లాభాల దృష్య్టా ఇవన్నీ జాతి కొనసాగడానికి తోడ్పడే సంఘటనలే. స్వయంగా వేటలో పాల్గొనలేని చిన్న కుర్రాళ్ళకు ఈ అభినయం పాఠాలు నేర్పేదేమో. తెగలోని స్త్రీలను ఆకర్షించడానికి వేట అభినయం చేస్తున్న యువకులకు అవకాశం లభించేదేమో. మొత్తం మీద తెగలోని వారిని సంఘటితం చెయ్యడానికి ఇటువంటి సమావేశాలు సహాయపడి ఉంటాయి. చీకటి గుహలో కాగడాల వెలుగులో కదులుతున్నట్టుగా అనిపించే జంతువుల బొమ్మలూ, గిట్టలను పోలిన శబ్దాలూ మరింత భ్రాంతిని కలిగించి ఉంటాయి. అలాగే ఒకే శ్రుతిలో మోగే గణాచారి గొంతు ప్రతిధ్వని వల్ల మరింత బలంగా వినిపించి ఉంటుంది. లయబద్ధంగా మోగే డప్పులూ, మళ్ళీ మళ్ళీ ఉచ్చరించే శబ్దాలూ అన్నీ ఒకరకమైన హిప్నొసిస్‌ను కలిగిస్తాయనడంలో సందేహం లేదు. అందరూ కలిసి ఇలాంటి తంతులో పాల్గొంటున్నప్పుడు ఈ వాతావరణం వారి మనసుల్లో ప్రగాఢమైన అనుభూతిని కలిగించి ఉంటుంది. ఇప్పటికీ నలుగురూ చేరి ఏ సత్యసాయిబాబా భజనలో బృందగానంగా పాడుతున్నప్పుడు పూనకం వచ్చినట్టుగా ప్రవర్తించడం మామూలే కనక ఇది ఊహించడం ఏమంత కష్టంకాదు.

నోటి వెంట మంత్రాలను ఉచ్చరించడం మొదలవక ముందే ఆటవికపూజల్లో డప్పుల మోతలు చేసేవారు. లయను అనుసరిస్తూ ఎడతెగక మోగే శబ్దాల కంపనాలు మెదడుపై ఎలాంటి ప్రభావం కలిగిస్తాయో ఆధునిక పరిశోధకులకు తెలుసు. ఇవి వింటూ ఆటవిక పూజలు చేసే గణాచారులూ, షామాన్లూ ఒక సుప్త చేతనావస్థలోకి వెళతారు. సెకండుకు నాలుగైదు సార్లు మోగే చప్పుళ్ళూ, టిబెటన్‌ బౌద్ధ శ్రమణకులు చేసే ఉచ్చాటనల వంటివన్నీ మెదడును ధ్యానసమాధివంటి స్థితిలోకి తీసుకెళ్ళగలవు. ఈ స్థితిలో మెదడును జోకొట్టే "తీటా" తరంగాలు ఉత్పన్నం అవుతాయి. సెకండుకు 4 7 కంపనాలు కలిగిన ఈ తరంగాలు నిద్రావస్థకూ, మెలకువగా ఉండటానికీ మధ్యస్థమైన భావనను కలిగిస్తాయి. ఈ స్థితిలో మనని ఎంతో గాఢంగా ప్రభావితం చేసే సంఘటనలు జరిగినట్టుగానూ, అతీంద్రియశక్తులు ఆవహించినట్టుగానూ, అస్పష్టమైన భావాలన్నిటికీ అకస్మాత్తుగా రూపం ఏర్పడినట్టుగానూ విచిత్రభావాలు కలుగుతాయి. "పరలోకం"తో సంపర్కం ఏర్పడినట్టు అనిపించడం ఈ స్థితిలోనే జరుగుతుంది. ఇంత గొప్ప "అతీత" భావనలన్నిటినీ కేవలం సెకండుకు నాలుగైదు కంపనాలు కలిగిన శబ్దాల ద్వారా సాధించవచ్చునంటే ఆశ్చర్యమే. అలాగే సెకండుకు 7-12 కంపనాలు కలిగిన ఆల్ఫా తరంగాలు ఎంతో విశ్రాంతిని కలిగిస్తాయి కాని ధ్యానంలో ఉన్నట్టుగా అనిపించదు. మనలోని పూర్తి చైతన్య స్థాయికి దిగువనుండే క్రియాత్మక వైఖరికి ఇవి దారితీయగలవట. సెకండుకు 13-40 కంపనాలు కలిగిన బీటా తరంగాల వల్ల మనస్సు బాగా కేంద్రీకృతం కావడం, దృష్టి నిశితమైనట్టుగా అనిపించడం మొదలైన ప్రభావాలు కలుగుతాయి. సెకండుకు 4 కంపనాల కన్నా తక్కువ ఉండే డెల్టా తరంగాలు గాఢమైన నిద్రకు దారితీస్తాయి. శరీరం కోలుకోవడానికి ఈ స్థితి బాగా ఉపయోగపడుతుంది. ఆల్ఫా, బీటా స్థితుల్లో ఉన్నప్పుడు అయోమయంగా అనిపించిన విషయాలన్నీ తీటా స్థితిలోకి వచ్చినప్పుడు అర్థమైపోయినట్టుగా అనిపిస్తుంది. మెదడు కణాల పొరల (మెంబ్రేన్లు) గుండా స్రవించే సోడియం, పొటాసియం పదార్థాల నిష్పత్తిని నిగ్రహించడం తీటా స్థితిలోనే సాధ్యమైనట్టుగా అనిపిస్తుంది. కంప్యూటర్‌ ద్వారా రకరకాల కంపనాలను సృష్టించి, ఏది మెదడుపై ఎటువంటి ప్రభావం కలిగిస్తుందో శాస్త్రవేత్తలు ఖచ్చితంగా అంచనా కట్టగలరు. రేడియో రిసీవర్‌ను ట్యూన్‌ చేసినట్టుగా ఒక్కొక్క ధ్వనిని బట్టి మెదడులో రకరకాల పరిణామాలు కలిగించగలరు. మెలకువ తీవ్రతరం కావడం, ఆలోచనలు కేంద్రీకృతం కావడం, విశ్రాంతిగా ఉన్న భావనలూ, దృశ్యాలు కనబడడం, విషయాలు జ్ఞప్తికి రావడం, గాఢమైన నిద్ర, నిరాసక్తమైన భావనలూ ఇలా ఎన్నెన్నో మార్పులను అనుకున్నట్టుగా కలిగించే శబ్దాలున్నాయి.

స్టీరియో హెడ్‌ఫోన్ల ద్వారా ఒక్కొక్క చెవికీ వేరు వేరు కంపనాలు కలిగిన శబ్దాలను వినిపించినప్పుడు అవి రెండూ కలిసిపోయి మూడో రకమైన శబ్దం వినిపిస్తుందని పరిశోధనల్లో తేలింది. మెదడులోని రెండు భాగాలు తమకు వినిపిస్తున్న శబ్దాలను కలిపి మరొకరకంగా అన్వయించుకుంటాయి. అనుకంపనంవల్ల మెదడులోని కణాలన్నీ ఈ మూడో శబ్దానికి రెసొనేట్‌ అవుతాయి. వాటివల్ల రకరకాల ప్రక్రియలు మొదలై, ఊహల్లో వివిధ భావనలు కలిగిస్తాయి. మెదడులో రెటిక్యులర్‌ ఆక్టివేటింగ్‌ సిస్టమ్‌ అనే వ్యవస్థ ఒకటి ఉంటుంది. మెదడు కాండంలో ఇది ఒక వలలాగా పరుచుకుని ఉంటుంది. మన చైతన్యాన్నీ, జాగ్రదావస్థనూ, ఏకాగ్రతనూ నిర్ణయించేది ఇదే. శబ్దాలవంటి బాహ్యప్రేరణలకు మనం స్పందించే పద్ధతీ, మన అవగాహనా, నమ్మకాలూ అన్నీ దీనిమీదనే ఆధారపడతాయి. శబ్దాలవల్ల మెదడు కణాల్లో కలిగే మార్పులన్నిటినీ ఈ వ్యవస్థ మామూలు మెదడు తరంగాల రూపంలోనే స్వీకరించి అన్వయించుకుంటుంది. ఈ వ్యవస్థకు సంబంధించినంతవరకూ ప్రేరణలు ఎటువంటివైనా ఒకటే. సహజంగా మెదడులో కలిగే అనుభూతికీ, కృత్రిమంగా శబ్దాలూ, దృశ్యాల మూలంగా అందే ప్రేరణలకూ గల తేడాలను ఈ వ్యవస్థ గుర్తించలేదు. ఈ వ్యవస్థ వల్ల ప్రభావితం అయే థాలమస్‌ గ్రంథీ, మెదడుపైన ఉండే కార్టెక్స్‌ పొరా వగైరాలన్నీ మెదడులో కృత్రిమంగా ఉత్పత్తి అయిన భావాలను నిజమైనవిగానే గుర్తిస్తాయి. అందుకనే మతపరమైన అతీంద్రియ, అలౌకిక భావనలు పొందినవారికి అవి ఎంతో గాఢంగానూ, తీవ్రంగానూ, స్పష్టంగానూ అనిపిస్తాయి. ఆధునిక విజ్ఞానం ఇంతగా అభివృద్ధి అయిన ఈ రోజుల్లోనే అందరూ ఇలాంటి భ్రమలకు లోనవుతున్నారంటే ఆటవికదశలోని ప్రజలుఎలా స్పందించి ఉంటారో ఊహించుకోవచ్చు.

కేవలం భౌతిక ప్రేరణలవల్ల ఇంతటి మార్పులు జరగగలవని చాలామందికి తెలియదు. అందుచేత ఆలోచనలన్నీ స్వతంత్రంగా మన మనసులో ఉత్పన్నమౌతాయని అనుకునేవారికి ఇది ఆశ్చర్యకరంగా అనిపిస్తుంది. ఆదిమయుగంలో ఏ చీకటి గుహలోనో కళ్ళు మూసుకుని కూర్చుని, తప్పెటల మోతలు వింటూ, మంత్రాలవంటి శబ్దాలను ఉచ్చరిస్తూ, వీటివల్ల కలిగే ప్రతిధ్వనులను కూడా వింటూ ఊగుతున్న గణాచారి మెదడులో ఎన్నెన్ని విచిత్ర భావనలు కలిగేవో మనం చెప్పలేం. "ఓం" కారంలోనే సర్వమూ ఇమిడి ఉందని నమ్మబలికే ఆధునిక గణాచారులకూ ఆటవికులలూ ఏమైనా తేడా ఉందా? దొంగ స్వాముల సంగతి ప్రస్తుతానికి వదిలేసినా యాంత్రికంగా మెదడు మీద పనిచేసే శబ్దాల ప్రభావాలను గుర్తించలేక "అలౌకిక ఆనందం" పొందుతున్నామనుకునే అమాయకులను చూసి ఏమనాలి? మతపరమైన భావాలు ఉత్పన్నం కావడానికి శబ్దాలు అనేక కారణాల్లో ఒక అంశం మాత్రమే. దేవుడున్నాడని వాదించేవారికి సమాధానం చెప్పాలంటే దేవుడు లేడని వాదిస్తే సరిపోదు. వారికి ఆ అపోహ ఎప్పుడు, ఎందుకు, ఎలా కలిగిందో కూడా చెప్పాలి.

2006-07-15T12:06:00.000-07:00

Prosperity confronts poverty
Sri Sri
(Original published in Telugu Swatantra, October 8th, 1954. Translated by Dr. Kodavatiganti Rohiniprasad)

The limping beggar-boy appeared to ride on the back of the evening as he stood in front of the rented premises of “East & West Export Import Company” in the narrow alley. “Ambaa…” shouted the boy.

Deprived of maternal love right from his childhood, the lame beggar-boy had grown up amidst heaps of filth. Even as he stood in front of the office building that traded in everything from the earth to the sky from sunrise to moonset, the boy suffered pangs of hunger that radiated through his frame. His throat managed a half-hearted cry “Ambey…”

The telephones and type-writers that had clattered all day inside the office building remained mute now. The wooden chairs that bore the weight of humans the whole day now seemed to find time to reminisce about their arboreal origins.

The chairs heard the heartrending cry of the limping beggar-boy but couldn’t find voice to tell him that nobody was home. The boy’s cry attracted the attention of a passing cow that paused for a moment to make sure it was not made by its own young calf. Having realized it wasn’t, the intelligent cow walked away, visibly indifferent.

Who’s to tell the boy he would get nothing here? Will the telephones tell him or will the type-writers; that not even a sip of water would be forthcoming from the building where deals worth millions are made routinely. How can the fluttering pages of the calendars hanging on the walls convey this information to the boy?

The lame beggar-boy seemed to forget the only song he knew. His face reflected the ruddy confusion of the setting sun. As he began struggling with rising anxiety and tried to revive his dying hopes, the tremors in the tummy of the lame beggar-boy made his eyes swim. Irrelevant in birth and inappropriate in his miserable youth, the parched tongue of the lame beggar-boy was dangling like the discoloured pennant of a defeated king.

Will the boy stand there for ever? Will this narrative ever move ahead? Will those motionless feet of his strike roots into the ground turning the boy into a tree?

This narrative can go on and on describing the matted hair on the beggar’s head, the wretched contents of the compartment that is his head, the prosperity of the immense riches inside the building in front of him and so forth. One can wax eloquent about the beauty of the narrow lane and the glow of the setting sun with colourful imagery. But the story would remain where it started.

If ever the lame beggar-boy can raise his head and notice the message that the lock on the front of the door would convey, if ever his cry for alms turns into a moan of despair and if ever his feet would realize the futility of standing in front of that building, only then would this narrative end.

Srirangam Srinivasa Rao, popularly known as Sri Sri, was born on 2nd January 1910 in Visakhapatnam. Telugu people remember Sri Sri as long as Telugu poetry exists. Sri Sri completed his higher studies in Madras and later worked for 'Andhra Prabha' daily, All IndiaRadio and also in the armed forces. Sri Sri revolutionised the style and content of modern Telugu poetry and rendered most of his predecessors and contemporaries outdated. He wrote memorable prose and thundering poetry that always reverberated with his deep commitment to the upliftment of the downtrodden worldwide. With a wide knowledge of progressive and revolutionary literature from every corner of the world, he epitomised the intellectual honesty and fervour of a true peoples' poet. He is widely read, quoted and continues to live in the hearts of Telugu people long after his demise in 1983. He was a poet for the masses and a Mahakavi in the truest sense of the word. The present piece is representative of his prose which is poetical in style.

2006-07-15T12:02:00.000-07:00

Poverty
Dr. K. Rohiniprasad

Today we live in a technologically advanced world. We have mastered the science and art of controlling nature as per our convenience. We produce machines that are as intelligent (if not better) as the best of us. We have understood most of the mysteries of life and analysed several natural phenomena. And yet, as a civilization, we have failed simply because we have not been able to banish poverty, misery, wars and worse. More than two thousand years ago, the concepts of democracy and human rights took shape in some parts of our world. Two centuries ago, the French talked of liberty, equality and fraternity. The Soviet system made a bold attempt at forcing the pace of an egalitarian society. And yet, the problems remain as ever and seem to be getting worse by the day.

We have grown immune to the fact that in its most extreme form, poverty is a lack of basic human needs, such as adequate and nutritious food, clothing, housing, clean water, and health services. The poorest amongst us continue to struggle daily for food, shelter, and other necessities. The poor populations of the world include those suffering from destitution or absolute poverty as we occasionally notice in some of the African countries.

What has gone wrong? It is difficult believe that poverty is merely the result of lack of adequate resources such as land, food, and building materials required for the survival of the world’s poorest. It has more to do with the uneven distribution of resources on an international or regional scale. That is why many people have much more than they need to live in comfort, while many others do not have enough resources for mere survival.

One of the excuses for the present sate of affairs is to blame it on the past. The division of a society into a hierarchy of wealth, power, and status began with the earliest civilizations of ancient Egypt, the Middle East, and the Indus Valley. The ruling classes in these civilizations often mistreated the poor, sometimes subjecting them to hard labour or enslaving them. That is why old religious texts often exhort people with resources to treat the poor with compassion. The very existence of poverty is never questioned and the whole stress is on pity, charity and nobility in behaviour.

The so-called rise of civilizations only seems to have made the matters worse. Some of the powerful and wealthy nations maintained and increased their power and wealth and built empires by using the labour and resources of less powerful regions. This inevitably led to colonialism and imperialist ambitions. History was reduced to a series of political and military confrontations among the rich nations while the poorest of the poor continued to languish, irrespective of their geographical location.

It is not that progress has not been achieved. Industrial revolution, the age of mechanization, improvements in atomic science and electronics and the information age have all resulted in tremendous success and made a difference to the lives of those who could afford them. One only has to watch an old Hindi movie of the 1930s or 40s to notice that while the lifestyles of the rich and middle classes have changed tremendously, the condition of the poor peasants and labourers (who appear as walk-on characters) appears to have changed little! The only difference seems to be that today the government can learn quickly where the drought-affected zones in a particular region are located. It is altogether a different matter that nothing is done to remedy the situation. Thus we have all the trappings and talking points of the modern technology but little else beyond paying lip-service to the gargantuan problems of inequity.

The rise in the awareness of human rights has been very slow and mankind could finally banish some of the more abhorrent practices like slavery and unequal civil rights for some races. Even here, glaring errors persist to this day whether it is due to the age-old caste system in India or racial prejudices in the ‘egalitarian’ western societies. Clearly a minority continues to be more equal than the rest of us.
The frequently touted reason for poverty is overpopulation, paucity of jobs, and not enough food. But one can not ignore other factors like the unequal distribution of resources in the world economy, inadequate education and employment opportunities, environmental degradation that is mainly brought about by the rapaciously wealthy nations, and lack of welfare measures. In fact, the present trend is to push more and more sections of society out of the welfare net out into the cold. While such measures win the approval of institutions like the World Bank, the social costs of asking large sections of people to fend for themselves can be tremendous. The rise of criminal elements in Mumbai, for example, is often linked to the closure of mills with the lives of thousands of skilled workers and their families permanently destroyed.

The legacy of colonialism accounts for much of the unequal distribution of resources in the world economy. Some of the wealthier developed countries continue to practice neo-colonialism by adopting trade practices that favour them in the trade with the developing world. Developed countries also continue to get inexpensive natural resources from poorer countries in Asia, Africa, and Latin America, including oil for power, ores and minerals for manufacturing commodities. The low-paid workers in factories operated by multinational corporations represent the new face of slavery or serfdom.

Poverty affects everyone. It not only results in poor nutrition and health problems but also high infant mortality rate and low average life expectancy. Diseases, overcrowding, unhygienic practices, exposure to elements, malnutrition, vitamin and mineral deficiencies, mental illness, and drug dependence are also the direct result of poverty. The rise of crime and violence, lack of education, mental depression, domestic violence are some of the other consequences. These problems are bound to boomerang on the privileged classes as the world shrinks into a global village.

One of the main shifts that can be noticed in society today is the total lack of conscience on the part of the intelligentsia and the middle classes. Caught in the web of media that continue to spin unrealistic dreams of wealth and prosperity, the thinking and chattering classes have forfeited their role s the conscience-keepers of society. The vulgar and irresponsible depths to which some newspapers (some of them are more than 150 years and call themselves ‘leaders’) have sunk appear incredible. The capitalist-consumerist juggernaut tries to sweep everyone off their feet in a desperate attempt to make money out of the miserable urban poor. Even as the masses try to make both ends meet in its daily grind for survival, the media promote acquisitive culture with sex as a powerful motif. The economically and sexually starved millions are left drooling at the mega-billboards and television commercials. If occasionally some of them lose their mental balance and cross the limit, they are caught and punished! The poor and deprived souls are constantly tempted with goodies and at the same time, sermons are preached about self-control and good behaviour. The media assiduously promote pulp culture and the lowest of cultural values. As a result we have millions of neo-illiterates who hardly do anything other than gawk at television screens that dish out socially irrelevant trash. With no value-system to provide moral and social guidance, the poorest of poor turn to crime as a short cut to acquiring wealth. No wonder the President of India recently remarked that most of the prisoners on the death row seem to belong to the economically deprived classes.

Much has been discussed and argued about the various forms of government that can provide the ideal solution to the problems of social inequity. But the inescapable conclusion is that as a species, race and civilization, mankind has failed miserably to achieve even a modicum of decency in treating their fellow-humans. And no one seems to be ashamed of it.

2005-09-15T13:57:00.000-07:00

Our culture

Dr. K.Rohiniprasad

http://www.bharatwaves.com/portal/modules/zmagazine/article.php?articleid=56

Culture is a very complicated concept. In the social context it keeps changing with time. By definition the word culture comes from the Latin root colere (to inhabit, to cultivate, or to honour). In general, it refers to human activity; different definitions of culture reflect different theories for understanding, or criteria for valuing, human activity.

Anthropologists use the term to refer to the universal human capacity to classify experiences, and to encode and communicate them symbolically. Cultures are both predisposed to change and resistant to it. Resistance can come from habit, religion and the integration and interdependence of culture traits. Cultural change can be caused by the environment, inventions and other internal influences, and contact with other cultures. For example, the end of the last ice age helped lead to the invention of agriculture."

Tradition is what we try and NOT change. But new traditions keep cropping up. By definition it "is an inherited pattern of thought or action or custom and a specific practice of long standing". It is also called "The unwritten or oral delivery of information, opinions, doctrines, practices, rites, and customs, from father to son, or from ancestors to posterity; the transmission of any knowledge, opinions, or practice, from forefathers to descendants by oral communication, without written memorials". The stress is on the unwritten aspect.

The visible Indian cultural symbols like sari, muggulu (rangoli) are part of our culture and give us an identity. There are of course more important things like classical music, literature which give more detailed definition of Indian culture. But change is inevitable. Saying Thanks, Sorry etc was not a part of our culture before the Westerners came but now it is UNCULTUTRED not to say these words! Other things like modern brahmins not shaving their heads clean, not wearing dhotis are all obvious changes. People still go back to these 'traditions' during death ceremonies or marriages since they feel they should not forego what are obviously traditions of a bygone era. Inevitably, the hair grows back and men become 'modern' once again!

It is easy to lose touch with culture. If our children cannot read/write/speak their mother-tongue, it is happening right in front of our eyes. But if we don't know how to perform pujas or other religious ceremonies, does it mean we have lost touch with our culture/tradition? Is it necessary to indulge in dated rituals to re-establish our credentials? Our ancients performed yagnas and animal sacrifices routinely. One cannot do such things these days without violating laws. When the king of Nepal performed animal sacrifices in India there was a hue and cry. It is one thing to KNOW the significance and beliefs that led ancients to indulge in animal sacrifices (or worse) and to undertake to do them today. To what era can we hark back in the name of culture and tradition? One millennium old, two millennia? What if we go all the way back to our primitive, cave-dwelling ways? Where do we draw the line? It is therefore necessary to discriminate between the acceptable and unacceptable parts of our culture and traditions. Home remedies and eco-friendly architectural practices are being re-examined in view of the damage to our health and environmental by rapacious consumerist-capitalist forces that do not hesitate to resort to any trick in the name of profit. There is a lot to learn from our past without resorting to ridiculous and obscurantist practices.

In India (and only here) do religion and culture look inseparable. People don't seem to understand the difference. The modern Greeks and Romans are as proud of their past as we are about ours, but they don't worship Zeus and Apollo today. It is only in India that we continue to indulge in elaborate and age-old religious rituals and sing praises of Venkateswara as if in competition with Annamacharya of 15th century! Our temples are in continuous use for the last 1000 years or more. It is amazing to realize that we are reluctant to take a sober, dispassionate and critical look at our past.

Cultural identity is important though. It need not be confined to religion. We have several regional languages and art-forms in India and regional cultures should be strengthened. Imposition of Hindi culture on the other regions is a big mistake because most of them have much stronger roots and richer heritage. Nationalism will improve with the strengthening of sub-national cultures.

2005-09-14T07:00:00.000-07:00

అణచివేతకు గురికావడం జన్యులోపమా?

డా. కొడవటిగంటి రోహిణీప్రసాద్‌

ఆధునిక మానవజాతి 2 లక్షల సంవత్సరాల కిందట ఆవిర్భవించిందని విజ్ఞానశాస్త్రం చెపుతోంది. మనుషులు అంతకు ముందునుంచే తెగలుగా, సముదాయాలుగా జీవిస్తూ వస్తున్నారు. ఈనాడు ఎన్నెన్నో సామాజిక వర్గాల, జాతుల, మతాలవారీగా విడిపోయన మానవసమాజంలో అంతఃకలహాలకూ, ఎడతెగని సంఘర్షణలకూ కొదవేమీ లేదు. ఇందుకు ముఖ్యకారణం సాంఘిక అసమానతలే. కొందరు విశ్లేషకులు మనుషులందరూ సమానం కాదనీ, వారి స్వభావాల్లోనూ, తెలివితేటల్లోనూ తేడాలు తప్పనిసరిగా ఉంటాయనీ, ఈ పరిస్థితిని సరిదిద్దడం వీలవదనీ అంటారు. వర్గాల మధ్య జరిగే పోటీలో కొందరిది పైచెయ్య అయందంటే అందుకు దోహదపడే కారణాలన్నీ సామాజికమైనవి కావనీ, మనుషులకు సహజంగా పుట్టుకతో సంక్రమించే జన్యువుల పాత్ర కూడా ఉంటుందనీ తప్పుడు సిద్ధాంతాలను ప్రచారం చేస్తున్నారు. జన్యువుల కారణంగానే స్త్రీలకూ, నల్లవారికీ తెలివితేటలు తక్కువగా (?) ఉంటాయనీ, నేరప్రవృత్తికీ, హోమో సెక్షువల్‌ వైఖరి వంటివాటికీ కూడా జన్యువులే కారణమనీ దబాయంచే శాస్త్రవేత్తలూ ఉన్నారు. "వెనకబడ్డ" వర్గాల కోసం ప్రజల సొమ్ము ఖర్చు పెట్టి స్కూళ్ళూ, ఇతర సదుపాయాలూ కల్పించడం అనవసరమనీ, ఏం చేసినా అలాంటివారు పోటీలో నెగ్గలేని జన్యులక్షణాలతో పుట్టడంవల్ల ఎలాగూ ముందుకు రాలేరనీ వాదించేవారూ ఉన్నారు. ఇందులో నిజమెంతో, సైన్సు చాటున దాగిన వర్ణ, లింగ వివక్ష ఎంతో తేలవలసి ఉంది. ఈ విషయాల గురించి కొంత చర్చించడమే ఈ వ్యాసం యొక్క ఉద్దేశం. ఈ రోజుల్లో జీన్స్‌, జెనెటిక్స్‌ అంటూ తరుచుగా వినబడే మాటలకు సరైన అర్థాలను తెలుసుకోవడం కూడా (బయాలజీ అంతగా చదువుకోని) సామాన్య పాఠకులకు ఈ సందర్భంలో అవసరం కనక ముందుగా ఆ వివరాలు చూద్దాం.

పంతొమ్మిదో శతాబ్దంలో ఆ్రసియాకు చెందిన మెండెల్‌ ప్రాణులకూ, వృక్షజాతులకూ వంశపారంపర్యంగా సంక్రమించే లక్షణాలను గురించి మొదటగా పరిశోధనలు చేశాడు. కుక్కలకు పిల్లులూ, పిల్లులకు చేపలూ పుట్టవనేది అనాదిగా మనుషులకు తెలుసు కాని పిల్లలకు తల్లిదండ్రుల పోలికలు ఎందుకు, ఎలా వస్తాయో మనకు జెనెటిక్స్‌, లేక జన్యుశాస్త్రం ద్వారానే వివరంగా తెలుస్తుంది. చెట్లూ, మొక్కలూ, ఇతర ప్రాణులన్నిటిలోనూ జీవకణాలుంటాయ. అతిసూక్ష్మజీవులైన అమీబా, బాక్టీరియావంటివి ఏకకణజీవులు కాగా తక్కినవాటిలో అనేక కణాలుంటాయ. ఈ కణాలన్నీ ఎప్పటికప్పుడు పునరుత్పత్తి చెందుతూ, నిత్యమూ ప్రాణి బతకడానికి అవసరమయే వేలకొద్దీ జీవరసాయనిక ప్రక్రియల్లో పాల్గొంటూ ఉంటాయ. మనుషుల జీవ ప్రక్రియలని శాసించే ఈ కణాలు ఎంత సూక్ష్మమైనవంటే వాటి పరిమాణం ఒక మిల్లిమీటర్‌లో వెయ్యోవంతు కూడా ఉండదు. ఇవి రకరకాల ఆకారాల్లో ఉంటాయ. చర్మం పైపొర కణాలు చదునుగానూ, కండరాల్లోనివి సన్నగా, పొడుగ్గానూ ఉంటాయ. నాడుల కణాల కొసలకు ఆక్టోపస్‌లాగా "వేళ్ళు" మొలిచి ఉంటాయ. మనుషుల్లోనూ, జంతువుల్లోనూ ఉండే ఈ చిన్నచిన్న జీవకణాల లోపల ఇంకా సూక్ష్మమైన అనేక ప్రత్యేక నిర్మాణ విభాగాలుంటాయ. ఆర్గనెల్‌ అనే పేరుగల ఈ ఒక్కొక్క విభాగంలోనూ వేరువేరు పదార్థాలుంటాయ. కొన్నిటిలో ప్రోటీన్లూ, లిపిడ్‌లవంటి కొవ్వుపదార్థాలూ తయారౌతాయ. వీటిలో అన్నిటికన్నా పెద్దదైన న్యూక్లియస్‌ (కేంద్రం) అనే విభాగం అతిముఖ్యమైనది. ఇది జీవప్రక్రియలకు అధికార కేంద్రంగానూ, ఇన్‌ఫర్‌మేషన్‌ లైబ్రరీగానూ కూడా పనిచేస్తుంది. న్యూక్లియస్‌ లోపల సుమారు అయదారడుగుల పొడవున్న అతిసన్నని డీఎన్‌ఏ (డి ఆక్సీ రైబో న్యూక్లియక్‌ ఆసిడ్‌) పదార్థపు పోగులు అనేకం ప్రోటీన్ల చుట్టూ చుట్టుకుని ఉంటాయ.

పొడుగాటి డీఎన్‌ఏలోని ఒక్కొక్క భాగాన్ని జీన్‌ అంటారు. అనేక జన్యువులు కలిస్తే డీఎన్‌ఏ పోగు తయారౌతుంది. ఒక్కొక్క జన్యువుకూ ప్రత్యేకమైన బాధ్యత ఉంటుంది. ఇవన్నీ వివిధ ఎన్‌జైమ్‌లూ, ప్రోటీన్లూ ఎప్పుడు, ఎలా తయారవాలో నిర్దేశిస్తాయ. ఇవి ప్రాణుల మనుగడకు చాలా అవసరమైన ప్రక్రియలు. వీటిని బట్టే మన కళ్ళ రంగూ, బటాణీ కాయలోని గింజల సంఖ్యా, బాక్టీరియా ఆహారపుటలవాట్లూ మొదలైనవన్నీ నిర్ధారణ అవుతాయ. అలాగే మన పోలికలు మన సంతానానికి వస్తాయ. మెలికలు తిరిగినతాటి నిచ్చెనలాగా కనబడే రెండేసి డీఎన్‌ఏ పోగులని కలుపుతూ మధ్యలో అక్కడక్కడా మెట్లలాంటి లంకెలుంటాయ. కణవిభజన జరిగే సమయానికి ఒక్కొక్క పోగూ మడతలు పడి, కాస్త దళసరిగా కాడ ఆకారం కలిగిన 23 క్రోమొసోమ్‌లుగా రూపొందుతుంది. ఈ క్రోమొసోమ్‌ల పొడుగునా జన్యువులు నిర్దిష్ట సంఖ్యలో, తమతమ స్థానాల్లో అమరి ఉంటాయ. స్త్రీ పురుషుల పునరుత్పత్తి కణాల్లోని క్రోమొసోమ్‌లు తమలో నిక్షిప్తమైన "సమాచారాన్ని" వారసత్వపు లక్షణాలుగా తరవాతి తరానికి అందిస్తాయ. వీటిలో అప్పుడప్పుడూ యాదృచ్ఛికంగా మార్పులు (మ్యుటేషన్‌లు) జరగడంవల్ల తల్లిదండ్రులకూ, సంతానానికీ శరీర లక్షణాల్లో కొంత వ్యత్యాసం ఏర్పడుతుంది.

ఒక ప్రాణియొక్క క్రోమొసోమ్‌ల పూర్తి సముదాయంలోని జన్యువులన్నిటినీ కలిపి జీనోమ్‌ అంటారు. వివిధ ప్రాణుల్లో దీన్ని మాప్‌ రూపంలో చిత్రీకరించే పని 1990లో మొదలైంది. ఈ జీనోమ్‌ ప్రాజెక్ట్‌లో మనుషులకు గల 23 క్రోమొసోమ్‌ లలో ఉండే దాదాపు లక్ష జన్యువుల, 300 కోట్ల డీఎన్‌ఏ బేస్‌ జతల వివరాలు సేకరించారు. పువ్వుల రంగులనూ, సీతాకోకచిలకల రెక్కల మీది చుక్కలనూ జన్యువులే నిర్ణయస్తాయ. కాయగూరలూ, ధాన్యాలూ చీడపురుగులకు గురికాకుండా జన్యుపరమైన మార్పులు కృత్రిమంగా చెయ్యవచ్చు. హత్యలూ, మానభంగాలూ జరిగిన చోట దొరికే సాక్ష్యాల ఆధారంగా నేరస్థులను పట్టుకోవటానికీ, పిల్లల తల్లిదండ్రులెవరో తెలుసుకునేందుకూ డీఎన్‌ఏ పరీక్షలు నిర్వహించవచ్చు. మనుషులందరిలోనూ ఒకలాంటి జన్యువులే ఉన్నప్పటికీ ఏ ఇద్దరి మధ్యనైనా స్వల్పమైన (0.05 నుంచి 0.1 శాతం) తేడాలుంటాయ. దీన్నిబట్టి వేలి ముద్రలాగా డీఎన్‌ఏ పరీక్ష ద్వారా మనిషిని ఆనవాలు పట్టవచ్చు. జీనోమ్‌ పరీక్షలు జరిపితే ఒక వ్యక్తికి భవిష్యత్తులో కొన్ని రకాల ఆరోగ్య సమస్యలు కలగవచ్చునని తెలిసే అవకాశం ఉంది. ఇటువంటి సమాచారాన్ని గోప్యంగా ఉంచాలనీ, జన్యుపరీక్షలను బట్టి ఉద్యోగం, బీమా మొదలైన విషయాల్లో వివక్ష తలెత్తే ప్రమాదం ఉందనే ఆందోళన కూడా వ్యక్తం అవుతోంది.

కొన్ని రకాల జబ్బులకు "చెడిపోయన" జీన్‌ స్థానంలో ఆరోగ్యకరమైనవాటిని అమర్చి చికిత్స చేసే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయ. అయతే మొదట్లో ఆశించినట్టుగా ఫలానా రకం కేన్సర్‌ ఫలానా జన్యువువల్ల కలుగుతుందని చెప్పగలిగే అవకాశం మాత్రం కనబడటం లేదు. కేన్సర్‌ సోకడానికి కారణం సగం జన్యులోపం కాగా మిగతాది పరిసరాల ప్రభావమేనని తేలుతోంది. అలాగే మనిషి నైజానికీ, ప్రవర్తనకీ జన్యువులు మాత్రమే కారణమని చెప్పడం అసాధ్యంగా అనిపిస్తోంది.

మన స్వాభావిక లక్షణాలకు జన్యువులు ఎంతవరకూ బాధ్యత వహిస్తాయ? ఎవరైనా ఏ క్రికెట్‌లోనో రాణించడానికి ఒక జన్యువూ, లెక్కల్లో సున్నామార్కులు రావడానికి మరొక జన్యువూ కారణమనుకోవచ్చా? వేల సంవత్సరాలకొద్దీ చదువుకు నోచుకోని అధికసంఖ్యాకులది తక్కువ రకం జన్యులక్షణమా? ఈనాడు అకస్మాత్తుగా వారిని అగ్రవర్ణుల తోనూ, పైవర్గాలవారితోనూ పోల్చి చదువు రాదని అవహేళన చెయ్యడం సమంజసమేనా? మనుషుల నైజానికీ, ప్రవర్తనకూ కారణాలు శారీరికంగా సంక్రమించిన లక్షణాలా, సామాజికమైనవా?

నాజీలు జాతి వివక్ష గురించి చేసిన ప్రచారం జన్యుపరమైన ప్రయోగాల విషయంలో అప్పట్లో కొంత విముఖత కలగజేసింది. ఆ తరవాతి కాలంలో జన్యు పరిశోధనల్లో కలిగిన ప్రగతివల్ల మళ్ళీ ఆ విషయాల్లో ఆసక్తి పెరిగింది. గత పదేళ్ళుగా సాగిన జీనోమ్‌ పరిశోధనల్లో మునుపు అనుకున్నట్టుగా మనుషులకు లక్షకు పైగా జన్యువులు లేవనీ, కేవలం 30 వేలే ఉన్నాయనీ తేలింది. పళ్ళమీద వాలే జోరీగ (ఫ్రూట్‌ ౖఫె) కన్నాఇది రెండింతలు మాత్రమే ఎక్కువ. జొన్నల్లోనూ, చుంచుల్లోనూ దాదాపు ఇన్ని జన్యువులూ ఉంటాయ. అనుకున్నదాని కన్నా మనుషుల్లో జన్యువులు అతి తక్కువ సంఖ్యలో ఉండడం శాస్త్రవేత్తలకు ఆశ్చర్యం కలిగిస్తోంది. మనుషుల తెలివితేటలకూ, ఇతర ఆధిక్యతకూ తలొక జన్యువూ ఉంటుందని అనుకున్న జాత్యహంకారులకు ఆశాభంగం కలుగుతోంది. ఇది హేతువాదులకూ, భౌతికవాదులకూ విజయసూచకం.

జన్యువులు మనుషుల్లో ప్రధానమైన పాత్ర నిర్వహిస్తాయనడంలో సందేహం లేదు కాని ఇతర విషయాలు కూడా చాలానే ఉన్నాయ. ప్రతి వ్యక్తిలోనూ కనబడే ఆలోచనా విధానమూ,వివిధ విషయాల్లో ప్రకటితం అయే వైఖరీ, ప్రవర్తనా, స్వభావమూ ఎన్నోఅంశాలపై ఆధారపడే సంక్లిష్టమైన వ్యవహారం. తెలివితేటలూ, చురుకుదనమూ, ప్రతిభా, సామాజిక ప్రవర్తనా మొదలైనవన్నీ కేవలం జన్యువుల లక్షణాలే అనుకోవడంలో అర్థం లేదు. పుట్టి పెరిగిన పరిస్థితులూ, లభించినవీ, లభించనివీ అనేక ప్రేరణలూ, నేర్చుకున్నవీ, నేర్చుకోనివీ అయన విషయాలూ, ఇలా ఎన్నెన్నో కలగలిసి మనిషి స్వభావానికి ఒక స్వరూపాన్నిస్తాయ. పెంపకమూ, చిన్నప్పటి కుటుంబ వాతావరణమూ చాలా ముఖ్యపాత్ర నిర్వహిస్తాయ. ఈనాడు ప్రభుత్వ వర్గాలు కొన్ని ప్రయత్నాలను ఏ ఉద్దేశంతో చేపట్టినప్పటికీ వెనకబడ్డ కులాలనూ, వర్గాలనూ ప్రోత్సహించడాన్ని గర్హిస్తున్నవారు వారి "వెనకబాటుతనం" పుట్టుకతో (అంటే జన్యుపరంగా) వచ్చిన లక్షణమని బాహాటంగానే అంటారు. కొన్ని వేల సంవత్సరాలుగా సామాజికంగా ఎదగడానికి అవకాశం లభించని అనేకులకు కొన్ని రాయతీలు లభించడం వారికి కంటగింపుగా ఉంటుంది.

మరొక విషయమేమిటంటే ప్రాణులన్నిటిలోనూ ఒకేలాంటి జన్యువులున్నాయ. మనుషులే కాదు బాక్టీరియాలోనూ, మనలోనూ కొన్ని జన్యువులు ఒకలాంటివే. చూపుకు సంబంధించిన మనిషి జన్యువును కళ్ళు లేని ఏ ఈగలోనో ప్రవేశపెడితే దానికి చూపు వచ్చేస్తుందని రుజువైంది. ప్రకృతిలో మనిషికి ప్రత్యేక స్థానమంటూ లేదు. ప్రాణులన్నీ ఒక్క కుదుటినుంచి పుట్టినవే. ఎటొచ్చీ మనుషులకూ వానపాములవంటి "తక్కువ రకం" జీవాలకూ తేడాలు ఏర్పడటానికి ప్రోటీన్ల "ప్రభావక్షేత్రాలు" కారణం కావచ్చు.

జన్యువుల పాత్ర తక్కువని కాదు. జన్యువులకుండే స్వాభావిక లక్షణం ఒక స్థోమతవంటిది. అది బయటపడాలంటే పరిసరాలు ప్రేరేపించితీరాలి. జన్యువులు బాహ్య ప్రేరణలను బట్టి స్విచ్‌ ఆన్‌, ఆఫ్‌ చేసినట్టుగా రకరకాల ప్రోటీన్లను తయారు చేస్తూ ఉంటాయ. జీవకణాల్లో ఉండే ప్రోటీన్లు రకరకాల పనులు నిర్వహిస్తాయ. ప్రోటీన్లలో ఒక్కొక్క భాగమూ ఒక్కొక్క పనిని చేపడుతుంది. ఈ భాగాలన్నీ ప్రభావక్షేత్రాలుగా పనిచేస్తాయ. వీటిలో చాలామటుకు అతిపురాతనమైనవి. మనలో ఉన్నవాటిలో వానపాముల్లో లేనివి 7 శాతం మాత్రమే. మరి తేడా ఎక్కడుంది? జన్యువుల సంఖ్య ఎక్కువ పెరగకపోయనప్పటికీ ప్రోటీన్ల సంఖ్య కాస్త పెరగడంతో అవి రకరకాలుగా కలయక చెంది విపరీతమైన మార్పులు కలిగించే అవకాశం ఉన్నట్టుగా తెలుస్తోంది.

పరిసరాల ప్రభావంవల్ల జన్యువుల్లో కలిగే చిన్న చిన్న మార్పుల్లో మనుగడకు అనుకూలమైనవి నిలుస్తాయ. లాభకరమైన వ్యత్యాసాలు ప్రాణి సంతతి కొనసాగేందుకు దోహదపడతాయ. ఉదాహరణకు చింపాంజీలవంటి "నరవానరాల" జీవితానికీ మనిషిజాతిగా రూపొందబోతున్న ప్రాణులకూ 60 లక్షల సంవత్సరాల క్రితమే జీవనశైలిలో తేడాలు కలగసాగాయ. అచ్చగా చెట్లకే పరిమితం కాకుండా మైదానాల్లో జీవిస్తూ, ప్రాణరక్షణకై రెండు కాళ్ళమీద పరిగెత్తవలసి రావడంతో మానవజాతి లక్షణాలు తొలిసారిగా ఆవిర్భవించాయ. చింపాంజీలకూ మనకూ జన్యువుల్లో తేడా ఒకటి రెండు శాతం మాత్రమే. కాని 20 లక్షల సంవత్సరాల కిందట తొలి మానవులు జీవించిన పరిసరాలూ, వారికి కలిగిన ప్రత్యేకమైన అనుభవాలూ వారి శరీరాల్లోనూ, జీవనశైలిలోనూ, మెదడులోనూ ఎన్నో మార్పులు కలిగించాయ.

బాహ్యపరిస్థితులు మనుషుల జన్యువుల్లో మార్పులు కలిగించినంతగా ఇతర ప్రాణుల్లో కనబడదు. ఇవి రెండూ కలగలిసిపోయ, దాదాపు ప్రతిదానికీ ఆలోచనలపైనే ఆధారపడడం మనిషిజాతికి తప్పనిసరి అయంది. శతాబ్దాలు గడుస్తున్నకొద్దీ అనువైన స్థావరాలు వెతుక్కుంటూ వేల మైళ్ళు కాలినడకన వెళ్ళిన తొలిమానవులు ఎంతో వైవిధ్యం కలిగిన అనుభవాలకు గురి అయారు. గట్టిగా వంద గజాల దూరం కూడా రెండు కాళ్ళ మీద పరిగెత్తలేని గొరిల్లాలూ, చింపాంజీలూ చెట్లనే అంటిపెట్టుకుని ఉండిపోయాయ. జన్యువుల ప్రభావానికీ, పరిసరాల ప్రభావానికీ లోనయన మానవజాతి బాగా పరిణామం చెందింది. గుర్తుంచుకోవలసిన దేమిటంటే అనుభవం ద్వారా మనుషుల్లో కలిగే మార్పులకు జన్యువులు కొంతవరకూ ప్రభావితం అవుతాయన్నది నిజమే కాని ప్రతిదాన్నీ జన్యు లక్షణాలతో ముడిపెట్టలేం.

జన్యువులవల్ల కాని, పెంపకం, బాహ్య ప్రేరణలు వగైరాలవల్ల కాని మనుషులు యాంత్రికంగా ప్రభావితులు కాకపోవచ్చు. మనిషికి మొదటినుంచీ వివేచనా, వివేకమూ, అవగాహనా ఉంటూనే ఉన్నాయ. యుగాలు గడుస్తున్నకొద్దీ మనుషులు కొత్త విషయాలు నేర్చుకుంటూ, తెలిసిన విజ్ఞానాన్ని ఇతరులతో పంచుకుంటూ ఎప్పటికప్పుడు ముందడుగు వెయ్యడానికే ప్రయత్నిస్తున్నారు. అలా జరగకుండా చూసేందుకు అడ్డుపడుతున్నవి సామాజిక శక్తులే. అణచివేతకు ఇతర పద్ధతులతోబాటు జన్యుశాస్త్రాన్ని సాకుగా వాడుకోవడం కూడా అందుకే.

2005-09-14T06:52:00.000-07:00

ఆలోచనల అయోమయమే ఆధ్యాత్మికవాదం
డా. కొడవటిగంటి రోహిణీప్రసాద్‌

మనిషి మెదడు కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో అచ్చగా భౌతికమైన జీవపరిణామ సూత్రాల ప్రకారం రూపుదిద్దుకున్న అవయవాల్లో ఒకటి. ఈ విషయాన్ని మరిచిపోకుండా ఉంటే తక్కిన సంగతులు అర్థం చేసుకోవచ్చు. మనకు కలిగే ఆలోచనలు మెదడులో జరిగే ఎలె్రకిక్‌ ప్రక్రియల ఫలితమే. మనుషులూ, అనేక క్షీరదాలూ ప్రధానంగా నాడుల స్పందనలపై ఆధారపడి బతికే ప్రాణులు. ఈ రకమైన శరీర వ్యవస్థ ఉందంటే అది భౌతిక ప్రపంచంలో బైటినుంచి వచ్చిపడే కష్ట నష్టాలనూ, ఆటుపోట్లనూ భరించి బతికేందుకు ప్రకృతిసిద్ధంగా జరిగిన ఏర్పాటు మాత్రమే. తమ శరీరాల చుట్టుపక్కల గురిచిన సమాచారం అనుక్షణమూ తెలియడం మనవంటి ప్రాణులకు అవసరం కనక నాడీమండలమూ, మెదడూ ఎంతో ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకున్నాయ. ఇది ప్రాణుల వ్యక్తిగత వ్యవహారం. ప్రకృతికి దీనితో సంబంధం లేదు. ప్రాణుల చైతన్యం, స్పృహ, ఆత్మజ్ఞానం వగైరాలన్నీ వాటి ప్రయోజనాలకై రూపొందినవి. ప్రకృతిని అవగాహన చేసుకోవడం వాటికి సంబంధించిన గొడవ. ప్రకృతికి సంబంధించినంత వరకూ ఈ అవగాహన "అనవసరమే". అందుకే కాబోలు ప్రకృతి అనేది మన అవగాహనకు లోనవడమే అవగాహనకు అందని విషయంగా అనిపిస్తుందని ఐన్‌ష్టయన్‌ ఒక సందర్భంలో అన్నాడట.

ఇంతకీ ప్రాణులు, చైతన్యం అంటూ మనం జనరలైజ్‌ చేస్తున్న విషయాలన్నీ భూమి మీద మనకు తెలిసిన ప్రాణుల విషయంలోనే. బ్రహ్మాండమైన విశ్వాంతరాళంలో ఎన్నెన్నో ప్రాంతాల్లో జీవరాశి ఉద్భవించే ఉంటుంది కాని వాటి గురించిన వివరాలేమీ తెలియవు. మనకు తెలిసిందల్లా భూమి మీద కార్బన్‌ డయాక్సడ్‌ పీల్చి బతికే మొక్కల గురించీ, ఆక్సిజన్‌ పీల్చి బతికే జంతువుల గురించీ, గాలి లేకుండా బతకగలిగే కొన్నిసూక్ష్మజీవుల గురించీను. మన గేలక్సీలోని (పాలపుంత) 40 వేల కోట్ల నక్షత్రాల్లో మన సూర్యుడు ఒక్కటి మాత్రమే. మన పాలపుంతవంటివి పదుల వేల కోట్ల సంఖ్యలో ఇతర గేలక్సీలు నక్షత్ర సముదాయాలుగా విశ్వంలో కనిపిస్తాయ. అవి ఎటువంటివో, ఏయే పదార్థాలతో కూడుకున్నవో, అందులో ఎన్ని రకాల "బుద్ధి జీవులు" పెరగగలవో స్టార్‌ ట్రెక్‌ స్క్రిప్ట్‌ రచయతలు కూడా ఊహించలేరు. వీటన్నిటినీ చూస్తే అతి పరిమితమైన సమాచారంతో మనం బుద్ధీ, జ్ఞానం అంటూ అన్నీ తెలిసిపోయనట్టు చర్చించడం అర్థంలేని పనిగా అనిపిస్తుంది.

మనుషులకు "కళ్ళారా" చూసేవన్నీ నిజంగా అనిపించినా అందులో చాలా విషయాలు యదార్థమైనవి కావు. సజీవంగా కదులుతున్నట్టుగా అనిపించే సినిమా దృశ్యాలన్నీ వేగంగా తిరిగే నిశ్చలన చిత్రాలే. అలాగే మనకు కనబడే రంగుల గురించిన మన అవగాహన కూడా కొంతవరకూ సబ్జెక్టివ్‌గానే ఉంటుంది. కలల ప్రపంచంలో మరింత గందరగోళం తోడవుతుంది. కలలు కంటున్నప్పుడు మెదడులోని దృశ్యనాడికి సంబంధించిన కేంద్రాల్లో ప్రక్రియలు తీవ్రతరం అవుతాయట. మతం పేరుతో తాము మభ్యపడడం వల్లనో, ఇతరులను మభ్యపెట్టేందుకనో ప్రచారకులు దృశ్యాల మీదా, చూపుకి సంబంధించిన అనుభూతుల మీదా ఎక్కువగా ఆధారపడతారు. చేతివాటం ప్రదర్శించి విభూతినీ, శివలింగాలనూ చేతిలో చూపే బాబాల సంగతి వదిలేసినా, నిజాయతీగా మతవిశ్వాసాలు కల వారికి అప్పుడప్పుడూ కొన్ని ప్రత్యేక దృశ్యాలు కనిపిస్తూ ఉంటాయ.

ఉదాహరణకు వెంకటేశ్వరస్వామి వల్ల ఇన్‌ౖస్పెర్‌ అయ రచనలు చేసిన నవలాకారిణికి ఆకాశంలో మూడు నామాలు (నిజంగానే) కనబడతాయ. ఏ ప్రలోభమూ లేకుండానే క్రీస్తుమతం పుచ్చుకునేవారికి కళ్ళ ముందు సిలువ ప్రత్యక్షం అవుతుంది. మెదడు గుండా నిత్యమూ ఎలె్రకిక్‌ సంకేతాలు ఎడాపెడా ప్రసరిస్తూనే ఉంటాయ. నిజానికీ, భ్రమకూ తేడా తెలియకుండా ఉండేందుకు అప్పుడప్పుడూ అవకాశాలు కలుగుతాయ. బ్రెయన్‌ సర్జరీలో కొన్ని భాగాలను స్పృశించినప్పుడు ఏవేవో కనబడుతున్నట్టుగా, వినబడుతున్నట్టుగా అనిపించవచ్చు. ప్రమాదాల్లోనో, యుద్ధాల్లోనో అవయవాలు కోల్పోయనవారికి అవి ఇంకా నొప్పి పుడుతున్నట్టుగా అనిపించడం జరుగుతుంది. ఇలాంటివన్నీ మెదడులో కలిగే భ్రమలవల్ల తలెత్తిన భావాలే. వీటిని రోగాలకు సంబంధించినవిగా అనుకుంటాం. కాని ఎవడో బాబా ఆశీర్వదించినప్పుడో, మంత్రం చదివినప్పుడో మనకు వెన్నులో చలివంటిది పుట్టుకొస్తే అది ఆధ్యాత్మిక శక్తివల్ల కలిగిందనుకుంటాం. అప్రయత్నంగా మనకు ఎటువంటి భావన కలిగినా దడుచుకుని అతీంద్రియశక్తుల గురించి పరిపరివిధాలుగా ఆలోచిస్తూ ఉంటాం. ఇతరత్రా సహజంగానే మన మెదడులోని కొన్ని భాగాలు మన నియంత్రణకు లోబడకుండా ఎన్నో విధులు నిర్వర్తిస్తూ ఉండడం వల్లనే మనం బతకగలుగుతున్నామనేది మనకు తట్టదు.

మతం, దేవుడు, ఇహలోకం, పరలోకం అంటూ అర్థం లేకుండా మాట్లాడేవారు చాలా ప్రాథమిక స్థాయలో పొరబడుతు న్నారనేది గుర్తుంచుకోవాలి. వారి విశ్వాసాలకు ఆధారాలు చాలా సామాన్యమైన, అసంగతమైన నాడీసంకేతాలు మాత్రమే. ఎంత గొప్ప ప్రవక్త అయనా తన విశ్వాసాలను ప్రచారం చెయ్యటానికి "భావాలను" దాటి ముందుకు పోలేడు. దేవుడైనా, ప్రేతాత్మ అయనా అన్నిటికీ "అసామాన్యం", "అసాధారణం" అనిపించే అనుభవాలే ఆధారాలు.

మనిషి మెదడు నిర్మాణం గురించి ఇటీవలనే ఎక్కువ సమాచారం లభిస్తోంది. ఇందులో "సామాన్యం", "సాధారణం" అనదగినవి ఏమిటో కాస్తకాస్తగా అర్థం అవుతోంది. ఈ లోపల మిడిమిడిజ్ఞానంతో పెద్ద విషయాలు మాట్లాడేవారిని సీరియస్‌గా తీసుకోకూడదు. పైగా, ఇలాంటివి నమ్మనివారిని నాస్తికులనీ, నమ్మేవారిని ఆస్తికులనీ అభివర్ణిస్తూ ఇద్దరినీ సమానస్థాయలో ఉంచడం బొత్తిగా అర్థంలేని పని. మాదక ద్రవ్యాలు సేవించినవారి మెదడులోనూ, పూనకం వచ్చినవారి నరాల్లోనూ కలిగేవి రుగ్మతలే. ఎంత మంచి మనసుతో నమ్మినవారైనా సరే కనబడని ఆధ్యాత్మిక శక్తులను నమ్మేవారు దొడ్డిదారిన ఉన్నట్టే. "మతపిచ్చి" అనేది కూడా ఒక జబ్బు అని అందరూ గుర్తించాలి. ఇది వెక్కిరింతగానో, ద్వేషంతోనో అంటున్నది కాదు.

యదార్థ ప్రేరణలకూ, అసంకల్పిత ప్రేరణలకూ తేడాలను గుర్తించలేక పొరబడడమే ఆదిమయుగం నుంచీ మనుషులు చేస్తూ వస్తున్నది. వీరు వర్ణించే దేవుళ్ళూ, మతాలూ, ఇతర గ్రహాలూ, నక్షత్రాలూ, గేలక్సీల మాట అలా ఉంచి, మెదడూ, నాడీమండలమూ లేని ఇతర ప్రాణుల సంగతులు కూడా పట్టించుకున్నట్టు కనబడవు.

2005-09-14T06:43:00.000-07:00

భౌతిక దృక్పథం ఆవశ్యకత

డా. కొడవటిగంటి రోహిణీప్రసాద్‌

ఇది ఇరవయ్యొకటో శతాబ్దం. ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో ఏం జరుగుతోందో భావిచరిత్రకారులు రికార్డు చేస్తారు. అందులో ఆధునిక శాస్త్రవిజ్ఞానం సాధించిన అద్భుత విజయాలతో బాటు ప్రపంచంలో అధిక సంఖ్యాకులను ఆటవికదశలో ఉంచటానికీ, నెట్టటానికీ కూడా చాలా ప్రయత్నాలు జరిగాయని రాసే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతం మనకు కనబడుతున్నదేమిటి? ఒకప్పుడు ఫ్యూడల్‌ వ్యవస్థను (అది పశ్చిమ దేశాలకే పరిమితం అనుకున్నా) ఎదిరించి పైకొచ్చిన మధ్యతరగతి క్రమంగా డబ్బుసంచులు ప్రచారం చేస్తున్న కన్స్యూమర్‌ సంస్కృతికి తల ఒగ్గి కీలుబొమ్మ స్థాయలో బతుకుతోంది. ఇప్పుడు మనకున్న స్వాతంత్య్రమల్లా టీవీలు చూస్తూ ఇండియన్‌ ఐడల్‌ గురించి ఎస్‌ఎమ్‌ఎస్‌లు పంపడమే. మరోవంక న్యూస్‌పేపర్లు చదివితే ఆకలి చావులూ, ఆత్మహత్యలూ, హత్యలూ, కో ఆపరేటివ్‌ బాంకులను బోల్తా కొట్టించి కోర్టులకు అందకుండా తప్పించుకు తిరుగుతున్న బడాబాబుల గురించిన సమాచారమే కనబడుతుంది. అడవుల్లో సాయుధులుగా తిరుగుతున్నవారు ఇలాంటివారి సంగతి ముందుగా చూస్తే బావుంటుందని మామూలు ప్రజలకు అనిపిస్తూ ఉంటుంది. ఈ గొడవలతో విసుగు పుట్టకుడా, పక్కవాడికేసి చూడకుండా బస్సుల్లో కూర్చున్నప్పుడు కూడా చెవుల్లో పెట్టుకు వినడానికి సీడీ ప్లేయర్లూ, కేసెట్‌ ప్లేయర్లూ ఉన్నాయ. మరీ గుబులు పుడితే మొక్కుకోవడానికి దేవుళ్ళూ, బాబాలూ, జెయలు కెళ్ళని స్వాములార్లూ ఉండనే ఉన్నారు.

సమాజంలో మనను గందరగోళానికి గురిచేస్తున్న సంగతులకు తోడుగా మన మెదళ్ళలో పుట్టినప్పటినుంచీ పెరిగే అయోమయం మరికొంత ఉంటుంది. పొట్ట కోసం చదివే చదువులూ, సైన్సూ ఒంటబట్టే అవకాశం ఎలాగూ లేదు కనక అదంతా మరిచిపోయన "విద్యాధికులు" అన్నిటినీ ఆడించే పవరు గురించి ఊహలల్లుకుంటూ ఉంటారు. ప్రభుత్వాలూ, మీడియా అన్నీ కలిసికట్టుగా, బుద్ధిపూర్వకంగా పనికట్టుకుని మతవిశ్వాసాలనూ, మూఢనమ్మకాలనూ ప్రోత్సహించడానికి చేస్తున్న ప్రచారంతో బాటు అందరికీ కొన్ని "సహజమైన" సందేహాలు కలుగుతూ ఉంటాయ. అందులో ముఖ్యమైనవి చావును గురించిన అపోహలు. పుట్టేదెప్పుడో ముందే తెలుస్తుంది కాని చావును గురించి ముందుగా తెలియడం అరుదు. అందువల్ల విధిగా వచ్చేదైనప్పటికీ చావు అందరికీ ఒక మిస్టరీగా అనిపించడంలో ఆశ్చర్యం లేదు. దాన్ని గురించి ఎంతో జిజ్ఞాసా, భయాలూ, సందేహాలూ కలుగుతూంటాయ. అందరం ఎప్పుడో ఒకప్పుడు పోవలసిందే అనే ఆలోచన జీవితం, సమాజం పట్ల మన వైఖరిని బలంగా శాసిస్తుందనడంలో సందేహం లేదు. సమాజంలో సమష్టి భావన నానాటికీ తగ్గి, మనిషి ఒంటరిగా పుట్టి, ఒంటరిగానే పోతాడనే "వేదాంత" ధోరణి పెరగడంతో ప్రజల సామాజిక దృక్పథం కొంతవరకూ మార్పుచెంది తీరుతుంది. ఇలాంటి పరిస్థితిలో శాస్త్రవిజ్ఞానపరంగా మనకు ముసలితనం, చావు వగైరాల గురించిన వివరణ ఎటువంటిదో కొంతవరకైనా తెలుసుకోవడం లాభిస్తుంది. మనిషి నరవానరదశ దాటినప్పటినుంచీ ముసలితనం, చావు వగైరాల గురించి అర్థం చేసుకుని ఉండాలి. ఎందుకంటే ప్రకృతిలో చెట్లూ,చేమలూ, క్రిమికీటకాలూ, చిన్నా పెద్దా జంతువులూ

అన్నీ పుట్టి, పెరిగి, ముసలివై చచ్చిపోవడం మనిషి ఎన్నో లక్షల సంవత్సరాలుగా గమనిస్తూనే ఉన్నాడు.

కుక్కలూ, పిల్లుల సగటు ఆయుర్దాయం మనకన్నా తక్కువ. అలాగే ఏనుగు, తాబేలువంటివి మనకన్నా ఎక్కువ కాలం బతకవచ్చు. మరొక విశేషమేమంటే ముసలితనం అన్ని ప్రాణుల్లోనూ ఒకే వేగంతో ముంచుకురాదు. మనిషికి సమాజజీవితం అలవాటయాక జీవితంలోని పరిణామదశలను మరింత విశదంగా పరిశీలించి, అర్థం చేసుకోవడం సాధ్యమైంది. కానీ ఈ అవగాహన శాస్త్రీయమైన పద్ధతిలో కాకుండా పునర్జన్మలు వగైరాల గందరగోళానికిగురి అయంది. బౌద్ధ, జైన మతాలకు ముందు నుంచీ కర్మ పరిపాక ఫలాలని బట్టి ప్రతివారూ మనిషిగానో, మరేదో జంతువుగానో పుట్టి చస్తూ ఉంటారనే సిద్ధాంతం బలపడింది. వీటన్నిటికీ అతీతంగా "జన్మరాహిత్యం" సాధించడమే గొప్ప అని ప్రతిపాదించబడింది. ప్రాణమూ, స్పృహా అన్నీ త్యజించాక గొప్ప అనే భావన ఎలా కలుగుతుందీ ఎవరికీ తెలీదు.
ఆధునిక విజ్ఞానపరిశోధనల్లో జీవకణాల గురించి ఎంతో సమాచారం తెలియవస్తోంది. ఇందులో ఒక్క క్లోనింగ్‌ విషయానికే ఎక్కువ పబ్లిసిటీ లభిస్తున్నా, కేన్సర్‌వంటి రోగాల చికిత్సకై జరుగుతున్న ప్రయోగాల్లో జీవకణాల నిర్మాణ, ప్రక్రియల గురించిన అవగాహన నానాటికీ పెరుగుతోంది. జీవపరిణామం ఎలా మొదలయంది, ప్రాణులలో ఇంత వైవిధ్యం ఎప్పుడు, ఎలా ఏర్పడింది, అవి రకరకాల ఆకారాలలో, అవయవాలతో ఎందుకు, ఎలా రూపొందాయ, వాటికి ముసలితనమూ, చావూ ఎందుకు, ఎలా వస్తాయ ఇలా ఎన్నో విషయాల గురించి పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయ. దేవుడున్నాడని వాదించేవారితో లేడని చెప్పడంతో ఊరుకోకుండా జరుగుతున్న సంఘటనల వెనక ఎటువంటి భౌతిక శక్తులు పనిచేస్తాయో హేతువాదులు వివరించగలగాలి. జన్యువులమీద జరిపిన ప్రయోగాల్లో ఇష్టం వచ్చినట్టుగా మార్పులు చేసి మూడు కాళ్ళ కోడిపిల్లలనూ, ఆవులంత పాలివ్వగలిగిన ఎలుకలనూ శాస్త్రవేత్తలు కృత్రిమంగా సృష్టించ గలుగుతున్నారంటే ప్రాణుల ఎదుగుదలను నియంత్రించే ప్రక్రియలను అర్థంచేసుకున్నారని తెలుస్తోంది. పాశ్చాత్యదేశాల్లో పనిచేసే చాలామంది శాస్త్రవేత్తలు దైవసృష్టిని ఏ మాత్రమూ నమ్మనివారే. ఎటొచ్చీ వాళ్లు మన భౌతికవాదుల్లాగా మార్క్సిస్టులై ఉండకపోవచ్చు. మార్క్సిజానికి వ్యతిరేకులైనా కావచ్చు. వారి ప్రయోగాలు మాత్రం హేతువాదానికి బలం చేకూరుస్తాయ. ఆ వివరాలు కొన్నయనా తెలుసుకోవడం భౌతికవాదులకు అవసరం.

మనిషిని ప్రపంచంలో అత్యున్నతజాతికి చెందిన ప్రాణిగా భావిస్తారు. తక్కిన ప్రాణుల్లో కొన్ని "ఉన్నతమైనవీ", కొన్ని తక్కువ జాతివీ అనే భావన ఉంది. నిజానికి ఈ హెచ్చుతగ్గులకు ఆధారాలున్నాయని చెప్పలేము. ఎందుకంటే పోల్చటానికి మన భూగ్రహం మీద తప్ప మరెక్కడా ప్రాణులున్న దాఖలాలే లేవు. పకృతి అంటే భయం ఏర్పడడానికి కారణాల్లో మనిషికి తొలినుంచీ తనకున్న పరిమితులని గురించిన అవగాహన ముఖ్యమైనది. ముందు తన పరిసరాల గురించీ, తరవాత మొత్తం భూమి గురించీ, విజ్ఞానం అభివృద్ధి చెందుతున్న కొద్దీ విశ్వం గురించిన సమాచారం తెలుసుకున్న మానవుడికి విశ్వంలో తన ఉనికిని గురించిన జిజ్ఞాస ఎక్కువ అవుతోంది.

2005-09-13T12:06:00.000-07:00

ఆధునిక నాగరికతలో మూఢవిశ్వాసాలు

డా. కొడవటిగంటి రోహిణీప్రసాద్‌

ఆధునిక సమాజంలోని కొన్ని వైరుధ్యాలు అప్పుడప్పుడూ దిగ్భ్రమ కలిగిస్తాయ. సైంటిస్టును రా్రషపతిగా ఎన్నుకున్న మనదేశంలో మూఢాచారాలింకా ౖస్వెరవిహారం చేస్తున్నాయేమిటని ఆశ్చర్యపడవచ్చు. మరి అత్యాధునిక విజ్ఞానశాస్త్రాలకు పుట్టిల్లు అయన అమెరికా మాట•మిటి? నూట యాభై ఏళ్ళ తరవాత డార్విన్‌ సిద్ధాంతాలను నమ్మాలా వద్దా అని పెద్ద ఎత్తున అక్కడ చర్చలు జరుగుతున్నాయ. అమెరికాలో ఈ నాటికీ డార్విన్‌ పరిణామ సిద్ధాంతాన్ని 28 శాతం జనాభా మాత్రమే నమ్ముతోందనీ, 72 శాతం దేవుడే సృష్టికర్త అని విశ్వసిస్తున్నారనీ ఒక సర్వేలో తేలింది. మొదట్లో అమెరికాలో చాలామందికి మనిషి కోతినుంచి పుట్టాడంట• నమ్మడం కష్టమనే ధోరణి ఉండేది. 1925లో టెనెసీ రా్రషంలో పరిణామ సిద్ధాంతం నేర్పినందుకు ఒక స్కూలు టీచర్ను దోషిగా నిర్ణయంచారు. ఎనభై ఏళ్ళ తరవాత ఇప్పుడది ఒక ఉద్యమంగా తయారౌతోంది. పరిణామ సిద్ధాంతాన్ని సవాలు చెయ్యమని విద్యార్థులను ప్రోత్సహిస్తూ ఆ సిద్ధాంత సూత్రాలకు విరుద్ధంగా కొన్ని ప్రశ్నలను వారికి సరఫరా చేస్తున్నారు. చిన్నప్పటినుంచే పిల్లల మనసుల్లో ఈ అనుమాన బీజాలు నాటాలనే గట్టి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయ. ఈ కారణంగా అనవసర ప్రశ్నలతో క్లాసుల్లో కాలయాపన జరుగుతోందని బయాలజీ టీచర్లకు అనిపిస్తోంది. పిల్లలనుంచీ, వారి తల్లిదండ్రులనుంచీ ఎదురౌతున్న ఈ రకమైన ఒత్తిడి కొందరు టీచర్లను నిరుత్సాహపరుస్తోంది. కాన్సస్‌ రా్రషంలో ఎడ్యుకేషన్‌ బోర్డ్‌ మెంబర్లలో అధిక సంఖ్యాకుల ధోరణిని బట్టి డార్విన్‌ సిద్ధాంతాన్ని సిలబస్‌లో చేర్చాలా వద్దా అని కీచులాటలు జరుగుతున్నాయ. మనదేశపు హిస్టరీ కాంగ్రెస్‌ మొదలైన సంస్థలలో కేంద్ర ప్రభుత్వం మారినప్పుడల్లా ఇలాంటివి జరగడం చూస్తూ ఉంటాం. దీన్నిబట్టి పరిణామవాదం నిజం కాకపోవచ్చుననే అనుమానాలు అమెరికాలో ఇంకా చాలామందికి ఉన్నాయని తేటతెల్లం అవుతోంది.

ఈ ఇరవయ్యొకటో శతాబ్దంలో సైన్సూ, టెక్నాలజీ విపరీతంగా అభివృద్ధి అయన దేశంలో పరిణామవాదాన్ని నమ్మేవాళ్ళూ (ఇవల్యూషనిస్ట్‌ వర్గం), నమ్మనివాళ్ళూ (దైవసృష్టిని నమ్మే క్రియేషనిస్ట్‌ వర్గం) అని రెండు గ్రూప్‌లు తయారవుతున్నాయ. ఎప్పుడో మధ్యయుగాల్లో మూఢనమ్మకాలుండేవనీ, పెట్టుబడిదారీ విధానంతో బాట• భౌతికవాద దృక్పథం మొదలైందనీ అంటారు. అమెరికాలో ఆధునిక పరిశోధనలకు తోడ్పడే డబ్బుసంచులకు తక్కువేమీ లేదు. వాటిని తట్టుకోగల శక్తి చర్చిలకూ, మతప్రచారకులకూ ఉండే అవకాశం కనబడదు. అయనా సైన్స్‌ను గురించి అనుమానాలూ, భయాలూ కలుగుతున్నాయంట• అందుకు సామాజిక కారణాలు ఏవో ఉండి ఉంటాయ. ముఖ్యంగా జెనెటిక్స్‌లో పరిశోధనలు మామూలు ప్రజల్లో భయం కలిగించేవిగా ఉంటున్నాయ. అమెరికాలో పత్రికలూ, పుస్తకాలూ చదివే అలవాటు బాగా తగ్గిపోవడంతో స్కూలు చదువు తరవాత ఎవరికైనా సమాచారాన్ని అందించేది టీవీ ఒక్కట•. సెన్సేషనల్‌ న్యూస్‌, సినిమాలూ, సీరియల్స్‌ వగైరాలు చూసేవాళ•్ళ ఎక్కువ. హిస్టరీ, డిస్కవరీ వగైరా చానల్స్‌లో అప్పుడప్పుడూ ఆసక్తికరమైన సైన్స్‌ కార్యక్రమాలు ప్రసారం అవుతాయ కాని వాటిని ఎంతమంది చూసి అర్థం చేసుకుంటారో తెలియదు.

పాశ్చాత్య నాగరికతలో భౌతికవాదానికి ప్రతీకలైనవి కేపిటలిజం, కన్‌స్యూమరిజం వంటి బలమైన శక్తులు. ఇవి సాంప్రదాయక కుటుంబ, సామాజిక సంబంధాల మీద తీవ్రమైన ఒత్తిడిని తెస్తున్నాయ. వీటిని ఎదిరించగల హేతువాద, మార్క్సిస్ట్‌ ధోరణులు బలంగా లేనప్పుడు మతపరమైన శక్తులే అడ్డుకుంటాయ. సోవియెట్‌ ప్రభుత్వంవంటి శక్తుల స్థానంలో ఇస్లాం మతపిచ్చిని రేకెత్తించే శక్తులు తలెత్తుతున్నాయ. (ఒకవేళ అది నిజం కాకపోయనా సద్దాం హుసేన్‌వంటి సెక్యులర్‌ నియంతను ఇస్లామ్‌ తీవ్రవాదానికి ప్రతీకగా అభివర్ణించడం కూడా జరుగుతుంది). ప్రజల్లో కొందరు మధ్యయుగాల ధోరణికి మళ్ళడానికి ఇటువంటి కారణాలు కూడా ఉంటాయ. ఈ వైరుధ్యాలను మార్క్సిస్ట్‌ మేధావులు విశ్లేషించగలరు.

మామూలు ప్రజల్లో విజ్ఞ్ఞానాన్ని ప్రచారం చెయ్యడానికి పాప్యులర్‌సైన్స్‌ రచయతలు ఒకవంక ప్రయత్నాలు చేస్తూనే ఉన్నారు. మరొకవంక చర్చిలకూ, దేవాలయాలకూ, మసీదులకూ వెళ•్ళవారి సంఖ్య పెరుగుతోంది. ఎక్కువమంది తమ సాంస్కృతికపరమైన గుర్తింపు కోసమని పూజలూ, పునస్కారాల్లో పాల్గొంటూ ఉంటారు. దేవుడున్నాడనే నమ్మకం ఎలా ఉన్నా "తంతు"లో పాలు పంచుకోవడం ముఖ్యం. ఇది ఆదిమానవ సమాజాలనాటినుంచీ వస్తూ ఉన్నదే. జీవితం కలిగించే అభద్రతాభావం, మనని "కాపాడేవాడు" ఒకడున్నాడనే నమ్మకం ద్వారా కలిగే ఆత్మవిశ్వాసం, "తమ" భారాన్ని తమకన్నా బలమైన శక్తిమీద వేసెయ్యడం మొదలైనవన్నీ సైకలాజికల్‌గా మనుషులకు ధైర్యాన్నిస్తాయనడంలో సందేహం లేదు. ఈ ప్రక్రియలో అసలు విశ్వం అంట• ఏమిటి, దాన్ని ఎవరైనా ఎలా సృష్టించి నడిపించగలరు మొదలైన ప్రశ్నలు తలెత్తవు. అందరూ చేసే పనే కనక ఇందులో సిగ్గుపడవలసినది కూడా ఏదీ ఉండదు. ఇదంతా అనాలోచితంగా సాంప్రదాయలని అనుసరించడమే.

మతం, మూఢనమ్మకాలూ తెలివితేటలని కమ్మేస్తాయ. ఉదాహరణకు చరిత్ర చదువుకున్నవారు జూలియస్‌ సీజర్‌ రోమ్‌ నగరాన్ని ఎలా పరిపాలించాడో, ఎలాంటి రాజకీయపు ఎత్తులు వేశాడో, చివరకు ఎలా హత్యకు గురి అయాడో ఎటువంటి భావోద్రేకాలకూ లోనవకుండా తెలుసుకుంటారు. అతను చనిపోయన నలభై ఏళ్ళ తరవాత పుట్టిన ఏసుక్రీస్తును గురించి మాత్రం ఎన్నో మహిమలు కలవాడుగానూ, అదేదో సత్యకాలం అయనట్టుగానూ ఊహించుకుంటారు. ఆ సమయంలో వారు చరిత్ర అంట• ఏమిటో తాత్కాలికంగా మరిచిపోతారు. క్రీస్తు ఎటువంటి సామాజిక శక్తులను ఎదిరించాడో, ఎందుకు బలి అయాడో ఆలోచించరు.

అంతదాకా ఎందుకు,శాస్త్రీయ సంగీతంపట్ల ఆసక్తి ఉన్న ఒక తమిళ మిత్రుడితో త్యాగరాజు వాగ్గేయకారుడిగా కాలంతోబాటు ఎలా ఎదిగాడో, చిన్నతనంలో చేసిన రచనలకూ తరవాతి రచనలకూ తేడాలు ఎలా ఉండేవో చర్చించబోతే అతనికి కోపం వచ్చింది. త్యాగరాజు సరస్వతీ దేవి అవతారం. అలాంటివాళ్ళని గురించి విశ్లేషణ చెయ్యరాదట. చారిత్రాత్మక దృక్పథం వగైరాలన్నీ "పాశ్చాత్య" భావనలట. నవ్వాలో, ఏడవాలో తెలియని పరిస్థితి.

తర్కానికి విరుద్ధంగా అనిపించే మూఢనమ్మకాలకు మన మెదడు నిర్మాణమే కారణమని కొందరు శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం. ప్రతిదానిలోనూ ఒక పేటర్న్‌, ఆకారం లేదా వ్యూహాన్ని ఊహించుకోవటం మనుషులకు మొదటినుంచీ అలవాటు. తక్కిన జంతువులకు లేని అవగాహనా పటిమకు అదే ఆధారం. తొలిమానవులు ప్రకృతిని గమనించి దాని వైఖరిని అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించారంట• అందుకు ఇటువంటివాటిని గుర్తించగలగడమే సాధనమైంది. కాలాన్నిబట్టి రుతువులు మారతాయ. వేటకు పనికొచ్చే జంతువుల కదలికలూ, చెట్లకు కాసే ఫలాల రంగులూ మారుతూ ఉంటాయ. ఈనాడు ఇవన్నీ మనకి తెలిసిన విషయాలే అయనా మన మెదడు మారలేదు. జీవితంలో ఎదురయే కష్టాలూ, నష్టాలూ, సుఖాల వెనక (దివ్యదృష్టిగల కొంతమందికి ప్రత్యక్షంగానే) భగవంతుడి అదృశ్యహస్తం కనబడుతూనే ఉంటుంది.

అంతేకాక మనిషికి కార్యకారణ సంబంధం గురించి నమ్మకంగా తెలుసు. దానంతట అదే ఏదీ జరగదు. ప్రకృతి ధర్మాలన్నీ కొన్ని సూత్రాలకు కట్టుబడి ఉంటాయనేది తెలుసుకోగానే మన మెదడు వాటిని "ఆడించే" శక్తిని గురించి ఊహించనారంభిస్తుంది. చిన్న చిన్న అర్థంలేని విషయాల్లో కూడా దాని తీరు అలాగే ఉంటుంది. నిరపాయకరమైనవిగా అనిపించే మూఢనమ్మకాలు మనలో ప్రతివారికీ ఉంటాయ. లక్కీ పెన్‌, లక్కీ షర్ట్‌, అన్‌లక్కీ నంబర్‌, లక్కీ సీట్‌, అచ్చిరాని ఇల్లు ఇలా ప్రతీ విషయంలోనూ మెదడు మనకు అనుకూలంగానూ, ప్రతికూలంగానూ అనిపించేవాటిని "గుర్తిస్తూ" ఉంటుంది. మన మెదళ్ళ "వైరింగ్‌" అలాంటిది.

ప్రపంచనాగరికత లన్నిటిలోనూ దాదాపు ఒకే విధంగా మతాలూ, దేవుళ్ళూ వగైరాల గురించిన నమ్మకా లుండడం చూస్తాం. ప్రాచీనకాలంలో కూడా ఎంతో దూరప్రాంతాల్లో ఒకరి కొకరు తారసపడకుండా నివసించిన ప్రజల మధ్యన మనం అనుకున్నదానికన్నా ఎక్కువ సంబంధ బాంధావ్యా లుండేవని కార్ల్‌ సేగన్‌ అభిప్రాయం. పడవల మీదా, బిడారుల ద్వారానూ నెమ్మదిగా కొనసాగిన ప్రయాణాలూ, వర్తక వాణిజ్యాలూ, ఇచ్చిపుచ్చుకోవడాలతో బాటుగా సంస్కృతీ, సంప్రదాయాల సమాచారం కూడా వచ్చి చేరుతూ ఉండేది. కథలూ, గాథలూ, అద్భుతాలూ స్థానికమైన మార్పులతో, చిలవలు పలవలుగా పెరిగి అన్ని చోట్లా దాదాపు ఒకేలాంటి భావాలు ప్రచారంలోకి వచ్చాయని సేగన్‌ అంటాడు. పరిణామక్రమాన్ని బట్టి చూస్తే అభూతకల్పనలు (మిత్‌) చెయ్యడం అనేది తొలి మానవసమాజాలకు అవసరమైనదిగా అనిపిస్తుంది. విపరీతమైన కష్టాలూ, ఉపద్రవాలూ, ప్రమాదాలూ ఎదురైనప్పుడల్లా తెగలోని వారందరినీ అతీంద్రియశక్తుల గురించిన ఊహాజనిత భావనలే కలిసికట్టుగా నిలబడి, ధైర్యం కోల్పోకుండా ఉండేందుకు తోడ్పడి ఉంటాయ. ఇటువంటి మానసిక ౖసెర్యం ఆనాటి మనుషుల సాహసయాత్రలకు ప్రేరణగా నిలిచి, సామాజిక వికాసానికి దోహదం చేసి ఉంటుంది.

పంతొమ్మిదో శతాబ్దపు మేధావులంతా మతం అనేది మూఢనమ్మకాల మయమనీ, ఆధునిక దృక్పథం పెరగడంతో మతవిశ్వాసాలన్నీ రూపుమాసిపోతాయనీ అనుకున్నారు. అటువంటిదేమీ జరగలేదు సరికదా అమెరికావంటి దేశాల్లో ఈ ధోరణి పెరుగుతోంది. (ఆసక్తికరమైన విషయమేమిటంట• దేవుడి గురించి పట్టించుకునేవారు అమెరికాలో దాదాపు 70 శాతం ఉండగా, ఇంగ్లండ్‌వంటి యూరపియన్‌ దేశాల్లో మాత్రం 20 శాతం లోపునే ఉన్నట్టు ఇటీవలి ఒక సర్వేలో తెలిసింది). దీన్నే మనవాళ్ళు మనశ్శాంతి అంటారేమో. ఉన్నదున్నట్టుగా అనుకోకుండా "దేవుడి మీద భారం వేసెయ్యడం" సులువైన పనిగా అనిపించడంలో ఆశ్చర్యం లేదు. వ్యక్తిగతంగానూ, సామూహికంగానూ మనుషుల బలహీనతలకు మతం చేతికర్రలాగా సహాయపడుతోంది. గత పది, పన్నెండేళ్ళుగా ఆధ్యాత్మిక భావాల శారీరిక లక్షణాలను గురించిన పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయ. అంతకు ముందు బుద్ధిని గురించీ, ఆలోచనల గురించీ, అతీంద్రియ శక్తుల గురించీ జరిగిన వాదోపవాదాలకు సరైన ఆధారాలు లేనట్టుగా వీటివల్ల తెలుస్తోంది.

యదార్థత అంట• ఏమిటి? మన బుద్ధి దాన్ని ఎలా గుర్తిస్తుంది? కళ్ళు మూసుకుని ఊహాలోకంలోకి వెళ్ళినప్పుడు మెదడులో ఎలాంటి ప్రక్రియలు మొదలవుతాయ? ధ్యానం చేస్తున్న బౌద్ధ సాధకుల మనస్థితి ఎందుకు మెరుగవుతోంది? ఇటువంటి ప్రశ్నలకు ఇప్పుడిప్పుడే సమాధానాలు లభిస్తున్నాయ. ఇందుకు ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఉపయోగపడుతోంది. ధ్యానం చేస్తున్నవారి మెదడులోని ప్రక్రియలను ఇమేజ్‌ చెయ్యగా "ఆధ్యాత్మిక" భావనలు మనిషికి సుఖాన్నిస్తాయని తెలిసింది. మెదడులో కలిగే మార్పులనుబట్టి చూస్తే దీనికీ, కామపరమైన భావప్రాప్తికీ పెద్ద తేడా ఉన్నట్టుగా కనబడలేదు.

మనిషి మెదడులో అమిగ్డలా, హిపోకేంపస్‌, హైపోథాలమస్‌ అనే మూడు ముఖ్యమైన భాగాలుంటాయ. మెదడు పరిణామదశలలో మొదటగా రూపుదిద్దుకున్న ఈ భాగాలవల్లనే మనకు మరచిపోలేని జ్ఞాపకాలూ, భావోద్వేగమూ, కామసంతృప్తీ మొదలైన "ప్రాథమిక" భావనలన్నీ కలుగుతాయ. నిద్రలో కలలు కంటున్నప్పుడూ, మతపరమైన ధ్యానం చేస్తున్నప్పుడూ, ఎల్‌ఎస్‌డివంటి మాదక ద్రవ్యాలు సేవించినప్పుడూ ఈ కేంద్రాలలోని ప్రక్రియలు తీవ్రతరం అవుతాయ. మెదడుకు సంబంధించి నంతవరకూ చైతన్యస్థితిలో లేనప్పుడు యదార్థ పరిసరాల గురించిన మన అవగాహన వీటన్నిటివల్లా దాదాపు ఒకలాగే పరివర్తన చెందుతుంది. అమిగ్డలావంటి గ్రంధుల నుంచి శరీరంలోకి స్రవించే సహజమైన మాదకపదార్థాలు ప్రత్యేకమైన ఉపశమనం కలిగిస్తాయ. మనం శారీరిక బాధలకూ, విపరీతమైన భయానికీ, సమాజంనుంచి వెలికీ, ఇంద్రియ సంకేతాలు కోల్పోయనప్పుడూ ఇవే మనను కాపాడుతూ ఉంటాయ. ఇది అచ్చగా మన మానసిక రక్షణకై ప్రకృతిలో జరిగిన జీవరసాయనిక ప్రక్రియల ఏర్పాటు. ఈ పదార్థాలు శరీరంలో విడుదల అయనప్పుడు మనకు అనిర్వచనీయమైన ఆనందమూ, స్వేచ్ఛగా ఎగురుతున్న భావనా, కొన్ని జ్ఞాపకాలూ, భ్రాంతులూ, మిరుమిట్లు గొలిపే కాంతులూ, శాంతి భావనలూ కలుగుతాయ. నిజాయతీగా మతవిశ్వాసాలను పాటిస్తూ, ఆధ్యాత్మిక అనుభవాలు పొందేవారందరికీ ఇలాంటి భావాలే కలుగుతాయని మనకు తెలుసు.

దీన్ని బట్టి దేవుడూ, మతం, మరణాంతర జీవితం గురించిన భావాలన్నీ ఈ స్థితిలో మెదడులో ఏర్పడే భ్రాంతి వల్లనే కలుగుతాయని తెలుస్తోంది. ఉదాహరణకు మూర్ఛరోగులకూ, పూనకం వచ్చినవారికీ మెదడులో కలిగేది ఒకలాంటి రుగ్మతే. మామూలు స్థితిలోనూ, అపస్మారక స్థితిలోనూ కూడా మన అవగాహనకు పనికొచ్చేది ఒక మెదడే కనక ఇహలోకానికి అతీతమైన యదార్థతను గురించి మనకు నిజంగానే అపోహలు కలుగుతాయ. ఇది ప్రయోగాత్మకంగా ఋజువౌతున్న విషయం. దీన్ని గురించి "రాజకీయ" పక్షపాత వైఖరి అనవసరం. ఎందుకంట• పైన చెప్పినవన్నీ కమ్యూనిజానికి వ్యతిరేకమైన పాశ్చాత్య దేశాల్లో జరిపిన పరిశోధనలే. ఎటొచ్చీ నార్లవారు ఒక సందర్భంలో అన్నట్టుగా హేతువాదాన్ని బుద్ధిపూర్వకంగా విడనాడి, "రామ నామమను తీపి మిఠాయని" చప్పరించేవారిని మనం అంతగా పట్టించుకోనవసరం లేదేమో.

2005-09-13T11:29:00.000-07:00

ప్రాచీన యుగాల్లో శ్రమ విభజన

డా. కొడవటిగంటి రోహిణీప్రసాద్‌

మానవ సమాజం శ్రమ మీదనే పూర్తిగా ఆధారపడుతుంది. శరీరశ్రమ లేకుండా మనుషులకు ఎన్నడూ జరగలేదు. గుహల్లో జీవించిన దశాలోనైనా, గ్రామాలూ, పట్టణాల్లో కాలం గడిపినప్పుడైనా ప్రజలు ప్రతిదానికీ ఒళ్ళు వంచి కష్టపడుతూనే ఉన్నారు. శ్రమ లేకుండా వినియోగానికి వస్తువులూ, సంపదలూ ఏనాడూ సృష్టి కాలేదు. అయతే సమాజంలో అందరూ ఒకే రకంగా పనిచెయ్యరు. ఎక్కువమంది చెమటోడ్చినా కొందరు "బుద్ధిబలాన్ని" మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు. ఈ రోజుల్లో "చదువుకున్నవారు" తగిన అవకాశాలు దొరక్క శరీరశ్రమ చెయ్యడానికి సిద్ధపడితే అది వారికీ, ఇతరులకూ కూడా అవమానకరంగా అనిపిస్తుంది.

ఈ ఎక్కువ తక్కువలు మొదలై కొన్ని వేల సంవత్సరాలయంది. ఇది "అనాది"గా మాత్రం ప్రారంభమైన భావన కాదు. ఎందుకంటే తొట్టతొలి మానవ సముదాయాల్లో శ్రమ విభజన అంటూ ఉండేది కాదు. అందరూ కలిసి కష్టించేవారు. వేటలోనైనా, ఏరుకు తినడంలోనైనా పసిపిల్లలు తప్ప తిని కూర్చునే వర్గం ఉండేది కాదు. శ్రమకు ఫలితం అందరికీ సమానంగా దక్కేది. అప్పటి భాషలో "నేను" అనే పదమే ఉండేది కాదనీ "మేము" అనే మాటను మాత్రమే వాడేవారనీ కొందరు పరిశోధకుల అభిప్రాయం. ఈ సమానత్వం తగ్గి, పనుల నిర్వహణలో వ్యత్యాసాలు నెమ్మదిగా ఏర్పడసాగాయ. అయతే ఈ శ్రమ విభజన ఈనాటిది కాదు. ఆదిమయుగంలో ఇది మొదటిసారిగా గణాచారులూ, మంత్రగాళ్ళూ, మతపెద్దలూ, అతీతశక్తులను గారడీ ద్వారా వశపరుచునేందుకు ప్రయత్నించిన ఇతర వర్గాలతో మొదలయ ఉంటుంది. మనిషి మనుగడకు తిండీ, ఇల్లూ, బట్టలే కాక ప్రకృతిశక్తులతో సంపర్కం పెట్టుకుని వాటిని "మంచి" చేసుకోవడం కూడా చాలా అవసరమనిపించింది. ఆ రోజుల్లో కష్టాలకు ఎదురీదుతున్న మానవజాతికి ప్రకృతి ఎంత యదార్థమైనదిగా కనబడేదో వాటి వెనక ఉన్నట్టుగా వారు ఊహించుకున్న అతీతశక్తులు కూడా అంత యదార్థమైనవిగానూ అనిపించేవి. అందువల్ల ఇటువంటి పనులు చేపట్టడం సమాజశ్రేయస్సు కోసమేనని అందరూ భావించారేకాని పని ఎగగొట్టే ఉపాయమని అనుకోలేదు.

ఆనాటి సమాజంలో మొదటిసారిగా పొడచూపుతున్న ఆధ్యాత్మిక ధోరణులవల్ల ఈ తొలి ఆటవిక పూజారులకు శరీరశ్రమ చేసే అవసరం తప్పింది. ఇలాంటివారు ఈనాటికీ అతి పురాతనమైన ఆదివాసీ తెగలలో కనిపిస్తారు. తరవాతి దశలలో ఆత్మకూ, శరీరానికీ ఉన్న తేడాలూ, అలాగే మనసుకూ, శరీరానికీ భేదాలూ, ఆలోచనకూ, ఆచరణకూ వ్యత్యాసాలూ అవగతం కాసాగాయ. ఇది అప్పటి సమాజాన్ని ప్రగతిపథాన ముందుకు నెట్టింది. ఇందులో భాగంగానే శరీరశ్రమకూ, మానసికశ్రమకూ తేడాలు ఏర్పడడంతోటే సమాజంలో వర్గాలు కూడా మొదలయాయ. జీవనోపాధికై శ్రమించనక్కర్లేని అల్పసంఖ్యాక వర్గం ఒకటి తొలిసారిగా ఏర్పడింది.

ఒళ్ళు హూనం చేసుకోకుండా తీరికగా ఉండే అరుదైన అవకాశాన్ని మనుషులు మొదటగా ఆకాశాన్ని పరిశీలించడానికే ఉపయోగించుకున్నట్టు కనబడుతుంది. ఎక్కడో ఆకాశాన ఉన్న నక్షత్రాలకేసి చూడడమూ, వాటిని గురించి ఊహించుకోగలగడమూ మనిషితప్ప మరే జంతువూ చెయ్యలేని పని. నక్షత్రపరిశీలన క్రమంగా ఒక ఉపయోగకరమైన ప్రక్రియగా తయారు కాసాగింది. కాలంతోబాటు తారల, గ్రహాల కదలికలూ, కాలగణనానికి పనికొచ్చే ఈ మార్పులను బట్టి పరిసరాల్లో ప్రతి సంవత్సరమూ కలిగే పరిణామాలూ అన్నీ తమ జీవితాలకు పనికొచ్చేవిగా మనుషులు గుర్తించసాగారు. అప్పట్లో ఇది ఖగోళశాస్త్రంగా కాక మతభావనలతో కలగలిసిపోయన అయోమయంగానే రూపొందినప్పటికీ మానవ నాగరికతకు ఇదే తొలి పునాది అయంది.

ప్రాచీన ఈజిప్ట్‌లో గణితశాస్త్రాన్ని మొదలుపెట్టినది అక్కడి పూజారి వర్గమే. ప్రకృతిని గురించిన సమాచారమూ, దానితో బాటు మంత్రతంత్రాలూ ఇవే మొదటగా రూపొందిన జ్ఞాన, విజ్ఞానాలు. ఇవి సమాజాన్ని నియంత్రించగలిగే శక్తివంతమైన సాధనాలుగా రూపొందుతున్న కొద్దీ వీటిని అదుపులో ఉంచుకునే అల్పసంఖ్యాకులది క్రమంగా పైచెయ్య కాసాగింది. ఉదాహరణకు ఈజిప్ట్‌లో నైల్‌ నది పొంగినప్పుడల్లా ప్రజలకు తీవ్రమైన నష్టం కలుగుతూ ఉండేది. రుతువుల మార్పును బట్టి ఇటువంటి దెప్పుడు జరుగుతుందో ఊహించి సరిగ్గా చెప్పగలిగిన గుళ్ళోని "శాస్తుర్లు"గారిని తక్కినవారు "నోరు వెళ్ళబెట్టుకుని" చూడడమే కాదు, తమ ప్రాణాలను కాపాడగలిగిన దేవుడిగా కూడా భావించి ఉండవచ్చు.

అలాగే లిపులను ఉపయోగించి, రాతపని చెయ్యడం కూడా "పామరులకు" అసాధ్యంగా ఉండేది. దీని "రహస్యాలను" పూజారులు ఇతరులకు చెప్పేవారుకాదు. లిపి అనేది మొదటగా తయారైనసుమేరీయన్‌ నాగరికతలో రాయడమనేది ఒక్క పెద్ద విషయంగా ఉండేది. జరిగిన విషయాలను రాసిపెట్టడమే కాదు, జరగబోయేవి కూడా పాత రచనల్లో దాగి ఉంటాయని అక్కడి పూజారులు ఊహించసాగారు. అందులో యదార్థంతో బాటు మంత్ర భావనలు కూడా ఉండేవి. అధికసంఖ్యాకులు చేతులతో కష్టపడి పని చేస్తున్న యుగంలో ఒక చిన్న మేధావి వర్గం తయారుకాసాగింది.

క్రమంగా ఈ రెండు వర్గాలకూ మధ్య పూడ్చలేని ఎడం ఏర్పడసాగింది. కేవలం తమ తెలివితేటలతో నెట్టుకురాగలిగిన వర్గం ఇతర సామాన్యప్రజలకు క్రమంగా దూరం అవుతూవచ్చారు. వారికి శరీరశ్రమ అంటే ఏహ్యభావం పెరగసాగింది. కండలు కరిగించి పనిచేసే వర్గంవారు అక్షరాలా గొడ్డుచాకిరీకి మాత్రమే పనికొస్తారనే భావన ఏర్పడింది. అక్షరజ్ఞానమూ, పదసంపదా, ఆలోచించగలగడమూ "ఉన్నతమైన" లక్షణాలుగా భావించబడ్డాయ.

ఇలాంటి తూస్కార ధోరణిని దాచుకోవలసిన అవసరమూ తగ్గిపోయంది. క్రీస్తుకు పూర్వం 2000ఏళ్ళ క్రితం తన కొడుకును "వ్రాయసకాడు"గా శిక్షణ నిప్పించదలచిన తండ్రి కుర్రవాడితో జరిపిన సంభాషణ చరిత్రకారులకు లభ్యమయంది.తండ్రి ఉద్బోధ ఈ విధంగా సాగుతుంది. "శరీరశ్రమ చేసేవాడికి అది చెయ్యడం తప్ప మరో మార్గంలేదు. రాతపని చేసేవాడికి తక్కిన బరువు బాధ్యతలేవీ ఉండవు. కమ్మరి చేతివేళ్ళు చూడు, మొసలి ఆకారంలో ఉంటాయ. వాడి దగ్గర ఒకటే కంపు. ఇళ్ళు కట్టేవాడెప్పుడూ పందిలాగా బురదలో దొర్లుతూ ఉండాలి. వాడి బట్టలు కూడా బురదతో అట్టలుకట్టి ఉంటాయ. బాణాలు చేసేవాడు రాతిములికి కోసమని గాడిదలాగా ఎడారుల వెంట తిరగాలి. చాకలి నైల్‌ నది ఒడ్డుకు వెళితే మొసళ్ళు వాణ్ణి పలకరిస్తూ ఉంటాయ. అదే వ్రాయసకాడవైతే ఎవరూ నిన్ను గదమాయంచలేరు. రాజుగారింటి భోజనం లభిస్తుంది. మంచి జీవితం, ఆరోగ్యం, సిరిసంపదలూ ఉంటాయ. నీకేకాదు, నీ పిల్లలకూ, వారి పిల్లలకూ అందరికీని".

ప్రాచీన గ్రీక్‌ నాగరికతలో కూడా ఇటువంటి భావనలే ఉండేవి. "చేతిపని చెయ్యడం అవమానకరం. పొద్దస్తమానమూ గదిలో ఏ నిప్పుల కుంపటి దగ్గరో కూర్చుని ఉండాలి. అలాంటి జీవితం దేహాన్నేకాదు, ఆత్మను కూడా నాశనం చేస్తుంది. ఈ పనివారికి స్నేహితం చెయ్యడమూ, పౌరబాధ్యతలు చేపట్టడమూ వీలవదు. అందుకే వీరితో ఎక్కువమంది స్నేహంగా ఉండరు. వీరికి తగినంత దేశభక్తికూడా ఉండదు". సాటి ప్రజలకోసం రెక్కలు ముక్కలు చేసుకునే వర్గం పట్ల ఈనాటికీ కనిపిస్తున్న చులకన ఏనాటిదో దీన్ని బట్టి తెలుస్తుంది. మనిషి మనస్సు వికసించి, ఊహాశక్తివల్ల తక్కిన ప్రాణులతో పోలిస్తే అపూర్వమైన విజయాలను సాధించడం మొదట్లో మానవజాతిని ప్రభావితం చేసినమాట నిజమేకాని, ఇటువంటి నిరసన భావం మాత్రం సమాజం వర్గాలుగా విడిపోవడాన్నే సూచిస్తుంది.

అంతేకాదు; భావనలూ,ఆలోచనలూ, మాటలూ మొదలైనవాటికి యదార్థ ప్రపంచంతో సంబంధం లేని ఒక ప్రత్యేక అస్తిత్వం ఉన్నట్టుగా భ్రమ కూడా కలగసాగింది. చేతులకు మట్టి అంటుకోకుండా నెలల తరబడి ఇహ, పర లోకాలను గురించి ఆలోచిస్తూ రకరకాల ప్రతిపాదనలు చెయ్యడం, వాటి గురించి సాటి వేదాంతులతో చర్చించడం, సమాజాన్నీ, జీవితాలనీ విశ్లేషించడం మొదలైనవన్నీ మేధావి వర్గానికి పరిమితమైన మేధోవ్యాపరంగా తయారైంది. యదార్థ ప్రపంచానికి అంతకంతకూ దూరం కాసాగిన వర్గానికి కనబడుతున్నదంతా మాయ అనీ, ఆలోచనల ప్రపంచమే నిజమైనదనీ అనిపించడంలో ఆశ్చర్యం లేదు. మతాలలోనూ, వేదాంతంలోనూ కనబడే మూలభావన ఇదే. శ్రమవిభజనను చక్కగా ఉపయోగించుకుని "పైకొచ్చిన" వర్గాలు ఇప్పటికీ రాజ్యమేలుతున్నాయని వేరే చెప్పక్కర్లేదు.

2005-09-12T12:25:00.000-07:00

The accident of human evolution

Dr. K.Rohiniprasad
(http://sulekha.com/expressions/articledesc.asp?cid=307758)

We humans would like to imagine that the gods created us to lord over the earth. It certainly appears to be so because no one has ever come across a monkey that undertook space-walk or a tortoise that designed a nuclear reactor. We have left all the fellow-creatures of this planet far, far behind. The advantages we enjoy are obvious. Human beings, with their complex brains, epitomise neural complexity and consciousness. That is what sets us apart. We have perception, fore-thought and social life that gives us tremendous advantages in terms of collective knowledge and wisdom. We comprehend, control and sometimes defy nature. We have understood the creation of life and achieved longevity, if not immortality. Our brains have become more complex and competent with time.

But how did this complexity come about? Why were the other animals denied this privilege? Popular perception is that life began in its simplest form and went on getting more and more complex until ‘finally’ humans evolved. Things have not been that simple. Humans probably represent the pinnacle of neural complexity. There are several other ways of defining evolutionary success. Bacteria, for example, have grown in numbers that can never be surpassed by other life-forms. To return to humans, how did the ‘blind’ forces of evolution achieve such ‘progress’? There were several steps that began with the beginnings of life itself. And the most surprising thing is that it was the culmination of a long series of several unrelated and random events.

Evolution is a fact, not theory. One has merely to look at various life-forms to understand how all of them share fundamental characteristics. Charles Darwin suggested natural selection as a struggle among organisms for reproductive success. While the basic theory is still considered correct, more modern interpretations of the above theory explain successive adaptive changes at the genetic level. As is now well-known, the genetic makeup of parents undergoes random mutations or changes in the offspring. Some of these changes are expressed as physical characteristics that may or may not suit the environment. Genetic diversity brought about by these changes help the species to evolve by competing for survival as the environment changes.
Although evolutionary changes occur very slowly, some of these adaptations can be observed during our life spans. Gypsy moths in England had to adapt themselves to a quick change in the environment during the industrial revolution. As coal and other massive amounts of air pollutants vitiated the atmosphere, light-coloured tree trunks turned dark. The original colour of the gypsy moths sitting on these trees was light grey that provided camouflage against predators. With the change in the environment this no longer worked and the moths became easy prey. The dark grey moths which were once quickly eaten by predators, now survived and bred, while their lighter counterparts were dying. As a result of man-made causes, the gypsy moth gradually adapted its colouring to match the surface of the darkened trees. Natural Selection ensured that only the dark-coloured moths survived.

Carl Sagan cited another example of human intervention in the case of the survival of the Heike crabs in Japan that bear the likeness of a samurai warrior’s face. A 12th century emperor thought samurai warriors were reincarnated as crabs but there is a much simpler explanation. Random mutations result in various types of crabs. For thousands of years superstitious fishermen considered it bad luck to consume a crab that bears a human face and kept throwing them back into the water to avoid angering supernatural forces. The more the shell looked like a human face the more likely it was for the crab to survive. Very soon the area proliferated with samurai crabs while the ones that did not have the pattern, were eaten.
We should also take into account mass extinctions of species for reasons that were unrelated to adaptive struggles among species. While all changes were brought about by external conditions, these were sudden physical or environmental changes. An important example is the sudden disappearance of dinosaurs about 65 million years ago after 150 million years of domination. It was probably due to the impact of a giant meteorite. There are several other evolutionary ‘jumps’ in the history of the earth.

While the earth is 4.6 billion years old, the oldest rocks formed out of its molten surface about 3.9 billion years ago. Life on earth first appeared about 3.5 billion years ago, and for billions of years it consisted of simple, single-celled organisms such as blue-green algae and plankton. All that changed about 535 million years ago during a period that can be called as biology’s big bang. This process ended within 10 million years, about 525 million years ago. These steps were discontinuous and episodic and definitely not gradually accumulative. The physical and geological factors that could have caused these sudden changes are being studied by modern scientists. What is important is the randomness and ‘lack of design’ in the process of evolution, which seems to be propelled by external conditions.

What about us? As the evolutionary biologist Stephen Jay Gould puts it, humans arose as a fortuitous and contingent outcome of thousands of linked events. We should humbly acknowledge the fact that any one of these events could have occurred differently and sent history on an alternative pathway. We have to remember that earth’s atmosphere in the early days did not contain enough oxygen to sustain animal life-forms. It was the growth of plants that absorbed the abundant carbon dioxide in the air and released copious amounts of oxygen. The energy released by photosynthesis is insufficient to power locomotion. That is why compared to plants and trees, oxygen-inhaling animals possess greater energy.

Humans evolved from just one branch of animals which include more than one million living species, grouped into approximately 35 phyla. Each phylum is a major category of organisms with a common design or organization. The characteristics are shared by all members of the phylum with some structural details brought about by evolution. All members of a phylum have a common ancestry. In this classification, sponges, molluscs, flat worms and vertebrates belong to different phyla. Humans are vertebrates, which belong to the phylum of Chordates. Birds, fish, frogs, reptiles and other mammals also belong to this phylum. We should remember that this branch comprises only one or two percent of the living species. Nor is this the greatest. Phylum Arthropods that includes terrestrial animals like spiders, crabs and other insects, is more successful in sheer numbers, total mass, and distribution than all other groups of animals combined. The remaining animal phyla are composed of mostly marine-dwelling organisms.
Gould cites four important twists in the ‘tale’ of human evolution. They show that there has been no ‘pre-determined’ path to human evolution. Nor is there any evidence of destiny or design. These events were quite mundane and have been described in several scientific articles.

The first event took place during the biological big bang. Among the many 525 million year old multi-cellular creatures that suddenly burst upon the earth, only one turned out to be the fore-runner of vertebrates. The others were mostly molluscs. The hard-to-recognise ancestor of ours had flexible, rod-like primitive backbone from which the spinal column developed.

The second major step towards the evolution of humans occurred between 408 million and 360 million years ago when some of these vertebrates became terrestrial. A small, insignificant group of fish evolved fin bones capable of bearing weight on land. These were animals with backbones that evolved from air-breathing freshwater fish. This probably happened during the time water ponds were getting smaller and far-between. After their successful invasion of land, amphibians diversified into many forms that included mammals and humans.

The third major occurrence was the impact of a meteorite. This cataclysmic event apparently drove dinosaurs to extinction and allowed mammals to dominate. Until then, dinosaurs had grown in numbers and variety and roamed the earth during the day. Mammals were furtive little nocturnal creatures that could not come out during the daytime. The sudden disappearance of dinosaurs and climatic changes helped mammals to proliferate into many forms. Primates were just one branch that adapted itself into some kinds of environment.

Subsequently, 2 to 4 million years ago the fourth major event took place when a small lineage of primates evolved an upright posture on drying African savannas. But for this, we would have remained apes that would have become ecologically marginal, in spite of some complexity in behaviour. While the other apes remained confined to arboreal existence, environmental changes drove early men into migratory travels that exposed them to a variety of living conditions. This brought about unprecedented growth in their experience and intelligence.
It is important to realize that the above four incidents were totally unrelated and random. Like every other phenomenon or catastrophe that changed the course of events on the earth, biological evolution trundled along without any pre-ordained plan or purpose. It is impossible to cover these facts for the Creationists.

2005-09-12T12:24:00.000-07:00

The computer in our heads

DR K ROHINIPRASAD

TIMES NEWS NETWORK [SATURDAY, MARCH 15, 2003 07:49:35 AM]

Life is an unending series of events. No wonder we are perplexed, surprised, shocked, delighted, pleased, saddened...It is all in the mind, we are told. All of this is controlled by the brain.

The brain is the most important part of animals and humans, though only humans can think, plan, speak, imagine, etc. Apart from carrying out vital jobs including breathing, the brain connects and directs all our organs. The brain, spinal cord and peripheral nerves make up a complex, integrated information processing and control system.

Modern science tells us that humans evolved from lower life forms by a process of natural selection from randomly occurring changes. The human brain seems to have evolved in three stages. Its oldest and primitive part is the innermost core or reptilian brain. We share it with all other animals, which have a backbone. This is called the pons and it controls body functions such as breathing and other vital activities that sustain life. At this level sexual and other behaviour is instinctive and our responses are automatic. The instincts include acquiring and defending territory by force and feeling that ‘Might is Right’. The spinal cord, the medulla and the pons form a system that constitutes nearly all of the brain of a fish or an amphibian.

At the next stage, as mammals evolved from reptiles, the mammalian brain evolved with the capability for new functions. It automatically controls functions such as digestion, maintains fluid balance, blood pressure, etc. It records new experiences as they occur and creates memories. This helps in recognition of danger and provides responses according to past experience. It generates some conscious feelings about events. As a result, mammals are more conscious of their relationship to the environment. The behaviour of mammals is less rigidly controlled by instincts. Feelings such as attachment, anger and fear emerged with associated behavioural response patterns of care, fight or flight.

The last part of the brain to evolve was the neocortex. It envelopes most of the earlier brain and amounts to about 85 per cent of the human brain mass. This is known as the grey matter. The brain is divided into two symmetrical hemispheres by a prominent groove. At the base of this groove lies the thick bundle of nerve fibres, which enable these two halves of the brain to communicate with each other. The left hemisphere usually controls movement and sensation in the right side of the body, while the right hemisphere controls the left side. It is the neocortex, which makes us behave like human beings. These three brains interact with each other resulting in human behaviour. The ability to organise speech and the ability to speak are predominantly localised in the left side of the brain. Appreciating spatial perceptions depends more on the right hemisphere. However, on receiving a stimulus, both hemispheres are activated and recognise the nature of visual stimuli as well as spoken words.

2005-09-12T12:22:00.000-07:00

Selective memory

DR K ROHINIPRASAD

[Times of India, Chembur-Ghatkopar Plus, SATURDAY, MARCH 22, 2003 02:17:14 AM]

Some of the important functions of the brain are related to memory. We learn things all the time, storing information and recalling it whenever required. While a great volume of information is received continuously, only some of it is selected and stored, to make it available later when required. Selection seems to be necessary as otherwise it may take far too long to recall any specific memory or possibly because we may not have sufficient capacity for storing everything in our brain. It is also possible that we may be unable to recall specific things when we need to remember as some of the stored information may have been forgotten.

Experts say there are there are two main types of long-term memory, namely ‘procedural memory’ that helps us realise how to proceed when doing something, and ‘declarative memory’, which contains what we know. We also have a short-term working memory that enables the brain to evaluate the mass of incoming information and select what is to be retained and memorised and what is to be rejected. Memory is said to be of various kinds. Some of it is semantic or verbal, while the other is episodic, dealing with events as part of a sequence. Similarly visual memory deals with images as they are seen. In addition to what we see, we also remember information linked to sounds, smells, tastes and touch.

The late Carl Sagan, who became very popular in India as a science communicator through his television series Cosmos, discussed the various activities of the human brain in his book The Dragons of Eden. Sagan tried to quantify the information content of our brains. Biological evolution has led to a variety of organisms ranging from simple bacteria to human beings, whose basic building blocks consist of genes of varying complexity. Thus, the existence of every species is dependent upon stored information, both genetic and extragenetic. The human chromosome, for example, has one very long DNA molecule that is composed of smaller building blocks called nucleotides that resemble the rungs of a rope ladder. With four types of nucleotides with abbreviated names A, C, T and G, the language of heredity is written in an alphabet of only four letters.

With nearly five billion nucleotides in a typical chromosomal DNA molecule, this information content would be equal to about twenty billion ‘bits’. This is roughly equivalent to about two million ordinary printed pages of text. Thus the information content of a human chromosome corresponds to some four thousand volumes of about 500 pages each. Such a library is required to specify a human being. As biological evolution progressed into social evolution, human survival required extragenetic systems to provide additional bits of information. This was provided to people by the brain in the form of memory, accumulated knowledge and experience. This works out to about 1013 bits. Nevertheless, anatomical and surgical experiments have revealed that there is a lot of redundancy built into the brain; that is, much of the brain seems to remain unused.

In addition we depend upon vast amounts of information prepared externally and stored. This has been accumulating as generations have told stories to their young who in turn retold them to later generations. Since writing was invented knowledge and information has proliferated in the form of printed words, pictures, photographs, films and videos, television and computerised text and images. This would take the information content several orders of magnitudes higher.

Unlike animals, humans start life with enormous intellectual advantage since they are born with a highly capable organ called the brain. In spite of the inherent mental capacity of the dullest amongst us, our survival seems to depend upon external sources like books and other repositories of knowledge and information, as life gets more and more complex. Any student can vouch for that!

2005-09-12T12:21:00.000-07:00

Water as medicine

Dr. K.Rohiniprasad

Water makes up most of our blood, brain, muscles and even bones. Water removes dangerous toxins and other wastes from the kidneys, lubricates our joints and regulates body temperature. It carries oxygen and nutrients into all our cells. The quality and quantity of cellular water determines the health of the cells and the body. To keep the metabolism working properly some level of water needs to be maintained in our bodies.

Water therapy requires drinking 1.25 to 1.5 litres of water early in the morning on an empty stomach before brushing teeth. The entire quantity of water should be drunk within 5 to 10 minutes. Nothing should be eaten or drunk for about an hour afterwards. One can initially start with 2 glasses of water then increase it to 4 glasses. It is reported that water therapy tends to reduce the bad effects of diabetes, hypertension, asthma, pain in the joints, heart problems, urinary troubles, uterus cancer, piles, stomach problems, bile, cough, old age problems like wrinkles, pimples, paralysis, bronchitis, asthma, leucorrhoea, acidity, swelling, fever, headache, anaemia, obesity, tuberculosis, liver ailments, irregularity in menstrual cycle, gas problems, constipation and so on.

Water therapy renders the colon more effective by forming new blood. The mucous folds of the colon & intestines are activated by this method. As the colon is cleansed the nutrients are better absorbed. The therapeutic effects are attributed to the fact that the pressure of water grips the intestines and activates them. Due to the sudden water-pressure, the bits and particles of food that adhere to the walls of the intestines, along with gases and other undigested materials, disengage themselves from the intestinal walls, dissolve into the inflowing water and leave the body along with the same. This in turn, gives the intestinal cells a new lease of life. The insides of the body soak it up and every cell in the body gets affected by the water-intake. The free radicals and toxic elements adhering to the cells are literally flushed out from the cells and the body gets rid of these unwanted elements very easily. This sort of cleansing is good in the case of cancer and some metabolic disorders. Water is directly related to the kidneys and water therapy cures ailments of the urinary track very fast. It not only destroys the bacteria in the urinary track but there is also a chance of ridding the body of stones. The present writer and some friends have experienced several good effects of water therapy. Diabetics have been known to notice significant drops in blood sugar levels. It is claimed that symptoms of asthma and sinus problems decrease; arthritic pain lessens; digestion and bowel problems are alleviated and so on.

During the first few days one may suffer headache, body-ache, nausea or loose-motions as the body gets rid of toxic elements trapped in its cells. It is therefore suggested that the therapy be continued. However, kidney and heart-patients are advised to try it out only after procuring their physicians' permission and relevant guidance. In traditional Indian systems this therapy was known as usha paana chikitsa. The treatment will result in urinating 2 to 3 times within an hour.

The most important thing seems to be that this is a simple, natural and inexpensive treatment that can be tried out by anybody. If it provides relief, it would be very welcome because there would not be any side-effects.

2005-09-12T12:18:00.000-07:00

Brain, the seat of memories and thoughts

Dr. K. Rohiniprasad

All of us have short-term and long- term memories that help us in daily life. Studies indicate that these two reside in different parts of the brain. Most of the ‘sophisticated’ long- term memory is located in the neocortex, indicating a higher level of human evolution. With age we tend to forget events and things that have just occurred even while we remember childhood memories vividly. This is probably due to inadequate blood supply to the hippocampus, (a structure within the limbic system that constitutes the mammalian brain). As a result the connection between the short and long-term memory worsens and it becomes more difficult to add new information to long-term memory. The localization of short and long-term memory in different parts of the brain is also probably indicated by the fact that waiters in restaurants have excellent short-term memory that help them remember complicated orders and a variety of customers’ faces and locations. Of course all this is very quickly forgotten since it is not added to the long-term memory.

Most of us sometimes try very hard to recall a name or a word in vain as the memory eludes us. The same thing suddenly pops up when we stop thinking and begin to think of something related. This “sideways” thinking perhaps merely helps to access the memory via a different neural path. As most students know it is easier to remember a telephone number or a formula if we read aloud or write it down. This indicates that it is easier for the brain to remember sights and sounds than thoughts.

All our memories, thoughts and feelings are of course generated within the brain although it is tempting to think of a mind that is different and distinct from the brain. Direct evidence to this distinction is lacking at the moment while most of the clinical studies point elsewhere. During neurosurgery for example, electrical stimulation of various parts of the cerebral cortex indicates specific brain sites associated with appetite, balance, breathing etc. Patients experienced snatches of memory, a smell from the past or a sound. Recent studies indicate that even the so-called out-of-body experiences are nothing but the result of electrical disturbances at some specific sites of the brain. This may disappoint mystics who talk of “astral” and “physical” bodies. In experiments of the above kind, the current flowing through an electrode located at a specific site was found to either begin or continue a memory trace. Many of us would not like to attribute our inner most and personal feelings to mere ‘electrical noise’ but it is difficult to disregard such experiments.

In the light of such experiments one tends to consider “spiritual” and “religious” experiences with a lot of scepticism. However sincere the believer is, most of the “visions” and disembodied “voices” that inspire him or her to believe in the “supernatural” might probably be little more than electrical signals of the above kind. Some years ago the present author came across a neighbour who would be seized by some religious frenzy exactly at 10AM on every Sunday as the family members surrounded him chanting religious hymns. It used to appear more like a brain “seizure” that could result in irreversible damage over a period of time. This has been mentioned to indicate the power of involuntary mental stimuli rather than to insult or denigrate the sentiments of anyone.

2005-09-12T12:17:00.000-07:00

The Unconscious Universe

Dr. K. Rohiniprasad
(http://www.sulekha.com/expressions/articledesc.asp?cid=307878)

The most incomprehensible thing about the world is that it is at all comprehensible.
Albert Einstein

Cognition and consciousness are most essential to human beings. We are nothing if not conscious. When we are momentarily unaware of our surroundings we are 'lost'. When we lose consciousness permanently, we are 'brain dead'. All our feelings, mystical and otherwise, arise out of consciousness. At its most mundane level, consciousness endows us with self-awareness. Through our five senses we feel pain, pleasure, anger, surprise and a host of other sensations. Emotion is supposed to be the language of a person's mental state that is related to the internal (or physical) and external (or social) sensory feeling. Primitive forms of perception arose with the beginning of life itself. It is the awareness of the surroundings that has enabled every species to survive the vagaries of nature through the millennia. Even microscopic life-forms recoil from unfavourable situations. Some form of consciousness is found among the flora also. Trees not only mount an active chemical defence against insects, but they also warn their neighbours of the attack by releasing some chemicals into the air that produce a protective response in the other trees nearby. Evidently survival of life seems to imply consciousness in one form or the other.

Humans have, of course, the most advanced form of consciousness. Apart from sensory inputs that provide awareness of the prevailing situation, they can also think of the past and future. They can imagine hypothetical situations and plan for contingencies. Scientists today talk of quantum mechanical effects that defy our common sense and logic. They can conceive hyper-dimensional space and other concepts that baffle ordinary minds. Consciousness makes humans intellectually superior in the hierarchy of life. And yet, the animal world is not that far behind. Chimpanzees and dolphins are capable of recognizing themselves when facing a mirror. Crows are known to drop nuts on roadways to be crushed by passing vehicles. They wait until the traffic lights turn red to swoop down and carry off their booty. Other animals also exhibit awareness much higher than expected.

But what about the rest of the universe? We hardly have sufficient data. Earth is the only planet where intelligent life is known to exist. Experiments like SETI notwithstanding, so far not a single instance of intelligent life has been discovered elsewhere in the universe. Scientists, however, confidently predict that life is bound to evolve on other planets too. Terrestrial and space telescopes have already spotted more than 150 extrasolar planets so far. While it is too early to predict whether they can support life or not, similar cosmic situations seem to produce similar results and it is very likely that some of these planets do bear intelligent life.

Consciousness and cognition, which are so fundamental to life, seem to be curiously absent in the rest of the universe. Our anthropocentric attitude conceives god as Supreme Being, knowing everything there is to know and running things in general. After all, who can have a better perception than god? These concepts find their origins in the evolution of the human race. In the distant past, as early humans stared getting exposed to conditions that challenged their very existence, they began to evolve along a path that took them away from their ape-like cousins. Bipedal walk and tool-making abilities brought about an unprecedented improvement in their brains and mental capabilities. Humans travelled extensively on foot and started living under a variety of geographic and climatic conditions that continuously sharpened their intellect. Other primates never ventured out of their arboreal existence.

One of the important contributions to the success of humans as a species seems to be the ability to recognize patterns. They observed the cyclic changes in weather and their effects on nature. They saw the rising and setting of the sun, moon and stars and could predict the behaviour of animals, both predators and prey. This faculty vastly improved their chances of survival against odds. They also became conscious of this superior mental faculty of theirs and valued their powers of anticipation and imagination.

Perception of their surroundings and pattern of events sometimes baffled them too. They knew of the anger of beasts during a hunt but could not comprehend the 'anger' of nature that would manifest in the form of violent storms or forest fires. This kindled their imagination and they suspected the hand of unseen gods of rain and fire. To them, the forces behind these calamities were as real as the calamities themselves. Soon there arose a new priestly class in the form of witch-doctors, shamans and medicine-men who would initiate rituals to ward off evils and to propitiate and appease the angry gods. This also had the advantage of uniting the tribe in 'communicating' with the gods in the form of a collective wish. The earliest form of worship was not a prayer but a collective demand.

It is not surprising that the earliest gods like Varuna, Agni and Mitra (Sun) were all personifications of natural forces. As men began to observe nature and understand its workings, these early gods gradually faded away and were replaced by another set. But the fear of the unknown continued to persist and gods are evoked even today whenever one is confronted by inexplicable phenomena. Even the most ardent believer would not leave it to the gods to take care of boiling milk. The other reason for belief in superior powers is mankind's long experience between cause and effect. Nothing comes into being on its own. If we see things around us, they are 'creations' and we are all 'creatures'. Obviously there must have been a Creator. Human consciousness thus emerged as being capable of seeing the 'hand of god' behind the pattern of events. Not to recognize it amounted to beastliness.

If even humble humans attain intellectual superiority on the basis of enlightened consciousness, one can only think of god as having the greatest conceivable level of perception. But if we set aside, at the risk of provoking violent reaction from the believers, our pet notions, the cosmic events that come under our observation appear as a continuously unfolding drama that defies our imagination.

We have come to know of the birth and death of stars, some of them ending their lives with a whimper as white dwarfs, others exploding as novae, neutron stars, supernovae and black holes. Each of these cataclysmic events occurs somewhere 'out there' and no one was aware about them until recently. There is a gigantic black hole at the centre of our own galaxy and what is more, every galaxy in the universe seems to have one. The farthest objects in the universe appear to be quasars and pulsars, which seem to be new-born galaxies. We are now coming to realize that there is a vast amount of dark matter in the universe about which we know very little. Having noticed how Nature 'reveals her secrets' to us little by little, Einstein once said that Nature is subtle but not malicious! Fred Hoyle suspected that the universe must be unfolding according to some intelligent, cosmic plan.

Is consciousness a human attribute or something that necessarily arose during biological evolution? Today we know how our brain creates a whole range of thoughts and emotions whether we are awake or asleep. Ancient Egyptians did not think much of the brain. René Descartes (1596-1650) was the first to make a distinction of conscious thought from the flesh of the brain. It was his contemporary Thomas Willis who first proposed that mind was located in the brain with its various parts carrying out different cognitive functions. Modern scientists have identified centres for languages and speech, a visual cortex etc. Each part of our body has a clearly mapped out centre on the opposite side of the brain. It is now known that mental tasks involve complex and simultaneous interactions between the various neural networks that may be located in several parts of the brain. Stimulating various parts of the surface of the cortex artificially has been found to produce vivid feelings of taste, smell, recalling an image or musical passage etc. Once the foetus is born, millions of neurons are formed by the hour and they take up their positions in the brain area. Just before and after birth, several important and essential connections are formed between the neurons. As soon as the baby is born, it is ready to receive sensory inputs every moment. This helps in preparing the child achieve the most basic process of cognition.

Our feeling of self-awareness is so strong that we usually associate the feeling of ego or “Me-ness” with an indestructible soul of some sort. Our experience tells us that we cannot share physical pain and other sensations (including dreams) with others. We fondly hope (and are reassured by godmen with dubious authority) that this soul 'survives'. But consciousness is something that grows with time and age. And it ceases (wishful thinking about life-after-death notwithstanding) with our inevitable demise.

Could all our perception be simply biological and confined to the brain? Much work is being done for the last few years on understanding the workings of our brain. It takes a couple of years for infants to become self-aware and recognise themselves in mirrors. Our oldest memories are recorded in the amygdala and are forgotten as we grow up. But it is understood that old memories of highly emotional events can sometimes affect us subconsciously in adulthood. Most of the social attitudes like fear and revulsion for creepy, crawly things are acquired later, by observing the behaviour of elders. While most of this learning process ends in our childhood, scientists now say that the brain continues to learn new things and adapt itself constantly. For the visually challenged, the sensations from finger tips as they read Braille script and perform other tasks occupy the visual cortex area, which is deprived of inputs due to sight. Normal people, when blindfolded for a few days were found to have similar changes in their brain patterns but reverted to normalcy after the blindfold was removed. When required, the brain seems to recruit other areas not normally known for a particular mental activity. Other tests showed that the right and left prefrontal cortex areas correspond to negative and positive thoughts. All these contribute to our perception of reality.

But what is reality? As the American author John Horgan asks, why does the universe look the way it does rather than some other way? Did the universe really begin with a big bang? Will it keep expanding eternally or shrink back some time in the future to a singularity? Is the gravitational force relatively weak compared to the other three kinds of forces known to physicists (Coulomb, the weak and the strong) because it is being projected into another universe? If indeed, as Stephen Jay Gould says, evolution of life as we know it, is a lucky one-off event, is it surprising that we find it difficult, if not impossible, to perceive reality? We are probably not equipped to do so. We did not even know about microbes until primitive microscopes were invented in the late 16th century. Nor did we know about the cosmos until the telescope was invented. Today when the 'mystery' of the known universe bewilders us, we run to 'seers' rather than scientists for answers.

When and where did consciousness originate? Is there any form of perception that is not related to life-forms? Who has witnessed the birth and death of stars? Which mind has experienced the violent events that led to the creation of supernovas and black holes long before our earth came into being? Do we have to take the word of 'holy men' who tell us 'what it is all about' by depending upon their own subconscious and semi-conscious 'meditations'? Consciousness and perception are neural attributes that are peculiar to human and other living things. They do not appear to be in the 'scheme of things' as far as the universe is concerned. If we, as humans, worry about them, it is our problem. The universe doesn't seem 'to care'. If one considers the fact that our sun and the solar system have been in existence for only the last 4.6 billion years or so in a 13 billion year old universe, all our concerns about consciousness and perception appear to be irrelevant and petty. It is an Unconscious Universe out there.

2005-09-12T11:57:00.000-07:00

Brain, the seat of memories and thoughts

Dr. K. Rohiniprasad

2005-09-12T11:55:00.000-07:00

Brain, the cable operator

Dr. K. Rohiniprasad

Like other animals, we perceive the presence and changes in the environment with out senses. Our entire body is a sensor by virtue of touch. The network of nerves associated with the brain is both elaborate and efficient so that we get a ‘clear picture’ all the time. The central nervous system, consisting of the brain and spinal cord is connected to all the parts of the body by nerve fibres. Human brain is made of approximately 100-billion nerve cells, called neurons. Neurons gather and transmit electrochemical signals like the gates and wires in a computer. Neurons consist of the nerve cell, axons and dendrites. They are similar to other cells, but they can transmit electrochemical messages to each other over several feet. Axons are long, cable-like projections of the cell that carry the messages in the form of nerve impulse or action potential along the length of the cell. Dendrites are thin projections one on or both sides of the nerve cells. The messages travelling across the ‘branches and twigs’ of the network are small electrical pulses generated in the nerve cells. Travelling down the axons these impulses reach the synapses and are converted into chemicals that are released into the gap between the synapse and the gland. Synapses are special structures at the ends of dendrites that make contact with other nerve cells. Some neurons accept information while the others (‘motor’ nerves) carry instructions or simply connect nerves with each other. This is how the extensive ‘cable network’ receives impulses from all over the body and conveys ‘decisions’ made by the brain to muscles and glands to make them work. This information may be heat, pain, smell or sights and sounds and the instructions may include muscle movement, need to release saliva, gastric juice and so forth. Like electrical insulation over cables, some of the axons are covered by fatty ‘myelin’ sheaths manufactured by some of the glial cells in the brain.

High school anatomy teaches us that the nervous system carries out involuntary (very common), voluntary and reflex actions. But some of the automatic impulses are under our control. Our hand recoils from the touch of a hot vessel but we check our impulse to drop it if it is an expensive piece of pottery! It is not surprising that this delicate system of nerves requires proper and adequate blood supply for normal operation. Whatever the initial causes, death is ultimately due to extreme interference with nerve cell functions. Temporary denial of blood supply to legs and other limbs may cause ‘pins and needles’ or other minor discomfort but in the case of the brain it can be deadly, literally. Not only should the respiratory system and circulation work properly but the nutrient composition of the blood should also be good. Cerebral haemorrhage or apoplexy results when a blood vessel carrying supply to the brain bursts. This is more common with older people and in the case of people with arterial diseases.

The brain is of course the single but complex organ that controls our lives, acting as a processor, a library, switchboard and a signal box, all rolled into one super-duper computer. That is why nature encases it in a hard shell of bone. This has not only survived all the rigours of living but also evolved tremendously over the millennia. This will be discussed in the forthcoming articles.

2005-09-12T11:54:00.000-07:00

Heads and brains

Dr. K. Rohiniprasad

In Conan Doyle’s story The Blue Carbuncle, Sherlock Holmes comes across a large hat and deduces correctly that the owner must be an intellectual. But the size of the brain is not necessarily related to intelligence. Albert Einstein had a normal brain mass. Byron, the English poet, Oliver Cromwell the 16^th century politician and Ivan Turgenev, the Russian novelist all had a brain mass of 2200g while Anatole France, the French writer who was no less brilliant, had only 1100g brain mass. However, “microcephalics” who are born with brain masses between 500g and 900g are mentally challenged. Most modern humans have a brain volume of between 1300 and 1500cc. Orientals have slightly larger brains compared to westerners.

Much of the human ability stems from the large size and complexity of the human brain. Unlike other mammals, giving birth to offspring is a very painful process for human beings. The difficulty in giving birth as the baby is expelled from the uterus through the birth canal is mainly due to the size of the baby’s head. The head is relatively small at birth but is still large compared to any other animal. Babies are born with a brain mass of about 350g that grows to 500g by the time they are one year old.

As human evolution progresses, the baby’s head is bound to get larger and larger at birth. While it was performed only in difficult and rare cases in earlier days, giving birth by caesarean section is much more common today. This is probably a sign of continuing evolution in brain size going hand in hand with advances in surgery and may soon become the norm.

While the mother suffers intense labour pains, emergence through the birth canal is very traumatic for the baby also. Some say that the compression experienced by the baby’s head releases some toxins, the effects of which remain forever. The shock of suddenly entering a bright, dry and cold world out of a warm, wet and dark womb is very profound. Our idea of death as a ‘release’ and the reports of seeing light at the end of a dark tunnel by people with near-death experience may also be perhaps related to this trauma, according to some authors.

In the adult human skull the cranial region is the portion of the skull directly surrounding the brain. The human brain is full of folds and convolutions and fits snugly into the skull that protects it. Even today, the incomplete closure of the skull at birth shows imperfect accommodation to the evolution of larger brains. After a blow to the head, a person may be stunned or dazed. He may become unconscious for a moment. The concussion usually leaves no permanent damage. If the blow is severe, haemorrhage and swelling can occur. Depending on the area of the brain affected, the victim may suffer severe headache, dizziness, paralysis, convulsion, or even temporary blindness.

Anthropological evidence shows the growth of brain in size over the millennia as primates and hominids evolved into modern humans. It is interesting but not surprising that as the cranial volume of hominids increased spectacularly the pelvis also began to alter in shape to permit the birth of babies with larger heads. Even today, compared to boys’ girls have wider pelvises that grow further with age. The evolution of the human brain as mankind progressed from hominid stage to the modern era is an interesting topic in itself that we will examine in the next article.

2005-09-12T11:49:00.000-07:00

The evolution of brain

Dr. K. Rohiniprasad

When we look at the photographs of monkeys, apes, early and modern humans, we notice marked change in the shape and size of the face relative to the head. There is a gradual reduction in the size of the face and jaws. In early humans, the face was large and positioned in front of the braincase. As the teeth became smaller and the brain expanded, the relatively small face of modern humans is located below, rather than in front of, the large, expanded braincase.

The earliest of human ancestors belonging to the australopithus category lived in eastern Africa and started walking on two legs. With a brain size a little larger than those of chimpanzees (about 400 to 500cc) they did not make any tools. While some of them progressed into evolutionary ‘dead ends’ others evolved into species that made stone tools 2.5 million years ago. Later (1.5 to 1.6 million years ago) the species Homo erectus evolved with a large-brained, small-toothed form, showing a greater sophistication in tool making. Spreading into Asia about 700,000 years ago they learnt the use of fire and their behaviour was becoming more complex and efficient. Fossil records show that during this period their brain sizes grew from 750 to 800cc to 1100 to 1300cc (comparable to modern humans). Human habitats expanded from Africa to parts of Asia and early men faced several challenges posed by climate and geography. All these factors made adaptation inevitable and only an evolving brain could cope with difficulties.

The ratio of brain to body mass also increased gradually and human evolution progressed into new directions compared to other mammals. The size of the brain has more than tripled as part of a complex interrelationship that included the elaboration of tool use and tool making, as well as other learned skills, which permitted our ancestors to be increasingly able to live in a variety of environments. Running legs, working hands and speaking tongues brought about marked changes in the functioning of many areas the cortex in the human brain and this has set humans apart from other mammals.

Anthropological studies indicate that Neanderthals and Cro-Magnons, who preceded modern man, had brains larger than modern men but seem to have become extinct nevertheless. It is being surmised that in spite of the size certain areas of the brain related to forethought, analytical abilities and other modern attributes did not develop sufficiently in the case of these pre-modern men.

2005-09-12T11:45:00.001-07:00

Silicon chip for the brain

Dr. K. Rohiniprasad

Human brain is frequently compared to a computer and chess grandmasters pitting their talents against computers make occasional headlines. On another front, advances in surgery have resulted in the use of artificial hip joints, implanted pacemakers, heart valves and so forth. Recent research is proving that the human brain is no longer out of bounds for such experiments. Theodore Berger, from the University of Southern California in Los Angeles and his colleagues have developed a “brain chip”, a silicon chip that could be used to replace the hippocampus. Hippocampus is a structure in the limbic system of the brain, which is associated with short term memory. A major component of our ability to remember and recall is localised in the hippocampus at the base of the human brain, close to the junction with the spinal cord. It "encodes" experiences so they can be stored as long-term memories in another part of the brain. Injuries in that area cause profound memory impairment.

The "brain chip" will initially be tested on the brains of rats. It is hoped that the present work could replace the "memory centre" in patients affected by strokes, epilepsy or Alzheimer's disease. If the tests are satisfactory, the artificial hippocampus will be tested in live rats within six months and then monkeys trained to carry out memory tasks. Human trials will be taken up only if the chip proves to be safe. Current devices, such as cochlear implants, only stimulate brain activity. If successful, the silicon chip - the first brain prosthesis - will be able to replace damaged brain tissue.

The researchers have spent 10 years developing the artificial hippocampus. At the moment scientists simply copied the behaviour of hippocampus since they do not know how exactly it works. In this effort slices of rat hippocampus were stimulated with electrical signals millions of times, to understand which input produced a corresponding output. The researchers were able to devise a mathematical model of a whole hippocampus by putting together the information obtained from each slide. The model was then programmed on to a chip, which would be placed on a patient's skull, rather than inside the brain. The chip would communicate with the brain via two arrays of electrodes, placed on either side of the damaged portion. One electrode would record the electrical activity coming from the rest of the brain, while the other would send out the necessary instructions back to the brain. Since the hippocampus acts as a series of similar circuits that work in parallel, it should be possible to bypass the damaged area. More tests will be done on the slices of rat brains kept alive in cerebrospinal fluid.

Scientists say this is a test case. "If you can't do it with the hippocampus you can't do it with anything."

2005-09-12T11:45:00.000-07:00

The “brain chip”

Dr. K. Rohiniprasad

The brain is being invaded by the all-pervasive silicon chip at last. American scientists have cultured colonies of rat nerve cells on silicon semiconductor substrate. Rat hippocampus cells connect with electrodes on the silicon to form a "bionic chip". It duplicates activity patterns of sections of the hippocampus. These chips are composite, containing numerous separate components, each of which acts like a single cell. It is hoped that hybrid brain-electronic systems of this type may soon help us understand the process by which brains perform complex functions, including specific pattern recognition. Scientists hope to implant similar chips into living brains as both experimental instruments and eventually as prostheses. Once the initial trials are complete, the researchers can begin tests on monkeys where they prevent parts of the hippocampus from working and by-pass it with the chip. Such systems may also form part of a new generation of chemical detectors. Others plan to use the wired colonies of cells in the study of the effects of the hormone oestrogen and allied substances on the brain.

The technique of culturing on silicon was developed over nearly two years. To make the chip scientists first dissociated about 80,000 of the cells of hippocampus from their intricate network of interconnections with each other and placed them as individual cells on a specially prepared silicon test bed fitted with a matrix of electrodes. In this process the cells affix themselves to the test bed and grow, sending out processes and reforming synaptic contacts with each other. They can live on the chips for months. Scientists have learned to make and use masks made by traditional photo-resist processes to "sculpt" the colonies into desired shapes by the proper use of the substrate coating to which the cells adhere. By this method colonies have been made on electronic contacts, encouraging some connections and preventing others. Thus the neurons can be made to grow only in certain directions and the electrode matrix the neurons grow on can serve as input device for the cells. It is possible to monitor their activity so that the spontaneous patterns of synaptic activity that occur with the neurons talking to each other can be observed. It is possible to try and find the algorithms that define their activity. The researchers can also stimulate the nerve cell colonies at any desired point, and then monitor the cellular chemical activity that takes place at the synapses of hippocampal neurons. This can be manipulated at the individual neuron level by administration of minute, precisely-measured quantities of substances to enhance or inhibit any given neurotransmitters. The "bionic chip" can eventually do information processing on its own.

Some day, by actually implanting and interfacing a chip with living brain cells, scientists can get living cells to interact and talk to such chips. Such an implant might restore function lost by disease or injury. If someone with the prosthesis regains the ability to store new memories, then it is safe to assume that the brain chip works. Sceptics warn about major difficulties in taking out the existing hippocampus and implanting such devices since it could cause damage. Like heart transplants people may find the technology hard to accept at first. Right now the chip is "miles away" from being used in human brains.

2005-09-12T11:43:00.000-07:00

Bringing to senses

Dr. K. Rohiniprasad

The brain has evolved from a primitive neural network in prehistoric life forms. The nervous system, which must have helped prehistoric aquatic creatures to avoid obstacles and predators and to seek food, developed five individual organs with specialised functions.

Our eyes evolved from light-sensitive projections of the brain as simple structures capable of differentiating light and darkness. The simplest eyes of jellyfish etc consist of groups of pigment cells covered with a cuticle forming a kind of lens. Some insects have compound eyes. Our ‘single’ eyes can make out minute variations of shape, colour, brightness and distance but the actual process of seeing is performed by the brain. The eyeball has a complex structure. The retina is largely composed of light-sensitive receptor cells packed closely together on the outer surface in front of a pigmented tissue layer. The optic nerve enters the eyeball, below and slightly to the inner side of a small round area of the retina. The eye merely translates the light into patterns of nerve impulses that are conveyed to the brain.

Our sense of smell is much inferior to that of dogs and other animals. In the nose the nerve of smell has several small branches terminating in the soft and thick mucous membrane in the nasal cavity. They end in tiny varicose fibres that in turn terminate in elongated epithelial cells projecting into the free surface of the nose. The seven primary odours that resemble camphor, ether and peppermint or can be called musky, floral, pungent or putrid are sensed by corresponding seven types of receptors in the olfactory-cell hairs. Substances with similar odours have molecules of similar shape and probably combine with specific chemicals within cells. This process results in the transmission of impulses through the olfactory nerve and the perception of odour by the brain.

Our ears evolved from a membranous air-filled floatation device of an ancient aquatic life form. The vibrations picked up by the nerves evolved to sense sounds in the vicinity for survival. In our ears sound waves pass through the external canal to the eardrum and its vibrations are picked up by a chain of tiny bones in the middle ear to the fluid in the inner ear. The movement stimulates in the cochlea a set of fine hair cells, which transmit signals directly to the brain via the auditory nerve. The overall pattern encodes information about sound that is interpreted by the auditory centres in the brain.

The tongue has taste buds located on the surface and sides of the tongue, the roof of the mouth, and the entrance to the pharynx. They are scattered over its surface, concentrated mostly at the back of the tongue. The mucous membrane lining these areas has tiny projections (papillae) with each of them having 200 to 300 taste buds. When a substance moistened by the salivary glands, its taste is determined by these taste buds. The back of the tongue transmits the sensation of bitterness while tip of the tongue transmits sweetness. Saltiness and sourness are transmitted from the sides of the tongue. Each taste bud has an opening at its base through which nerve fibres pass and these fibres transmit impulses directly to the brain, which senses the taste.

Touch, the least specialized of the senses, is perceived through the skin with nerve endings in all parts of the body conveying sensations to the brain via nerve fibres. Some complex form of nerve endings found in the sensitive pad of each finger, for example, have tiny swellings. All the sensory organs evolved by ‘trial and error’, as a means of survival, very long ago.

2005-09-12T11:42:00.000-07:00

The genetic clock

Dr. K.Rohiniprasad

Old age can be defined as terminal genetic illness. One of the key factors in ageing is related to telomeres. Telomeres are the DNA at the very tip of each chromosome, forming a protective cap that keeps chromosomes from fusing with other chromosomes at the tips. Fused chromosomes cannot divide and separate into daughter cells. A cell without telomeres quickly breaks down and stops functioning properly.

During the growth process, our cells reproduce and grow more cells through mitosis. This process occurs without break as some cells are replenished even as others die. In cell division all chromosomes are duplicated, DNA is replicated, new proteins are synthesized to assemble with new DNA to form new chromosomes. A telomere is a repeated strip of DNA sequence of five bases that preserves the integrity of genes during DNA replication. Telomeres stabilize the free ends of the chromosomes so that they do not fuse together. They stimulate DNA repair mechanisms. They act like the glue that prevents the ends of shoelaces unravelling. The length at birth varies from person to person but each time cells replicate daughter cells have slightly shorter telomeres than their parents. This is because cells lose a small amount of DNA following each round of replication due to the inability of DNA polymerase to fully replicate chromosome ends (telomeres).

Each time cells divide the last 50-150 base pairs of the telomere are not replicated. Telomeres shorten from 20,000 DNA base pairs at birth to below 5000. At some stage the cells 'senesce' and cannot divide again. Eventually they die from oxidative damage or DNA repair error. When functional cells continue to die in essential systems we die. Retarded replication of white blood cells caused by shorter telomeres can lead to infectious diseases. Old people with shorter telomeres may be eight times as likely to die from an infectious disease and three times more likely to suffer a fatal heart attack. However, some scientists think that shorter telomeres are just a symptom of some other process responsible for aging. Research reveals that earthworms and fruit flies get old long before their telomeres shrink significantly.

Why do cells self-destruct? This built-in "time bomb" is provided by nature because there is a conflict of interest between individual cells and organisms. Individual cells can turn cancerous and this poses a constant threat to any multi-cellular organisms like our bodies. There is a greater chance for cells to mutate into a cancer in bigger and long-lived animals. Therefore each of our body cells has a fixed number of possible divisions. However, the telomeres of the sperm and egg are extended to the correct length for the offspring with the help of an enzyme called telomerase. Here more repetitions are added at the end of the chromosome, independent of the normal system of DNA replication. Cells for repair and maintenance like the white-blood-cell-manufacturing cells also activate telomerase whenever needed. In healthy people, telomeres do not shrink significantly until old age. “Immortal” cancer cells use telomerase to overcome incomplete end-replication. On the whole, telomeres act as molecular clocks governing the process of ageing in cells. While it is not certain that shortened telomeres cause early death, cloned mammals like the sheep Dolly, have shorter telomeres than other animals of the same age and they may have shorter life-spans. Since oxidative damage can increase the rate of telomere shortening taking a good diet of antioxidants and medicines can slow down aging to some degree.

In future all this research may help scientists to ward off symptoms of old age and disease. Future technology may also disprove the inevitability of human mortality.

2005-09-12T11:40:00.000-07:00

Quadrupeds have no birth-pangs

Dr. K.Rohiniprasad

One characteristic that sets humans apart from their evolutionary ancestors is their erect, two-legged locomotion. The other is the process of human pregnancy. The human female is physically incapable of assisting herself or the baby during birth. Assisted labour resulted in surviving and healthier offspring compared to the ancient mammalian pattern of delivering alone. Natural selection probably transformed birth from an individual to a social enterprise. The role and importance of a midwife is perhaps almost as old as bipedal walk. These women were an invaluable and established part of human society.

As humans evolved from quadrupeds to bipeds, the process of giving birth evolved from a private to a social process. This could have been a link between the biological and sociological evolution. Bipedal walk gradually made the pelvis and the birth canal of human females much narrower than that of other primates. Therefore childbirth became physically more painful.

The growth of brain and cranial size among hominids added to the difficulty of labour and delivery. The human brain triples in size between birth and adulthood, whereas the brain of other primates only doubles. The human brain keeps growing at the embryonic rate for one year after birth. It can be said that human babies are born 'early' before the head grows too large and results in the death of the mother. Compared to, say, chimpanzees, young humans are born in an earlier stage of development relative to their adult selves although the length of pregnancy is nearly the same.

Two-legged walking brought about revolutionary changes in the evolution of hands. Freed from occasional help in walking and running, hands and fingers gradually developed specialized functions like tool making. Apart from helping early humans to survive against hunger and physical danger, the process of hand manipulation resulted in unprecedented expansion in certain areas of the cortex. As a result children were born with much larger heads.

As social evolution progressed, man began to control food sources through farming. Human societies became less mobile and new types of staple food became part of their diet. Increased consumption of food rich in carbohydrate, decreased mobility, and nursing at infrequent intervals enabled women to conceive within 10-15 months of the last birth. Food in the form of cereal grains and milk from domesticated animals helped to wean infants from breast-feeding earlier than ever before. This ultimately reduced the birth interval to about 2 years resulting in population growth and more social evolution. It is said that the birth and care of the young accelerated community living and social organization among early human settlements.

As the success of human birth and the ability to conceive more frequently in a lifetime became greater, the obstacles to two-legged walk were surmounted more easily. Increased birth rates meant increased variation, providing a larger pool of genetic traits to be selected for or against. Early humans used their intelligence to compensate for deficiencies in speed and agility. Birth evolved from a private to a social process in order to increase the rates of survival for both mother and child. With time, this socialization led to the development of various techniques and technologies capable of compensating for the physical limitations on birth in bipeds.

With changing times, the growth in the size of the human brain will be inevitable and the process of birth is bound to get more difficult. The development of more effective medicines for pain, use of tools such as forceps and other methods during delivery tend to reduce this trauma. It is therefore not surprising that caesarean section has become a viable option and is more common today.

2005-09-12T11:37:00.000-07:00

Are humans really special?

Dr. K.Rohiniprasad

The earliest life forms to have evolved on the earth about 3.9 billion years ago, were simple bacteria-like organisms. They were characterized by the absence of a nuclear membrane and by DNA that is not organized into chromosomes. About 2 billion years ago other types of single-celled organisms evolved whose cells contained a distinct membrane-bound nucleus. More complex creatures such as invertebrates (without spinal cord) and marine vertebrates started evolving only some 600 million years ago. Neural complexity came later with the evolution of reptiles, mammals and humans.

While this ‘progress’ of evolution is a fact, Stephen Jay Gould argues that it may be wrong to see humans as predictably dominant in the hierarchy of life. He says that the first living things arose at the lower limit of life’s conceivable, preservable complexity. But it is important to remember that bacterial life forms have been stable from the very beginning and continue to remain so today and even in the future. Even as humans consider themselves to be superior, there is no denying the fact that bacteria represent a great success story of their own in life’s pathway. They occupy a wider domain of environments and span a broader range of biochemistries than any other life form. They are adaptable, indestructible and astonishingly diverse. Gould reminds us that the E.Coli cells in the intestines of each human exceeds the number of humans that has ever lived on this planet!

Organisms adapt to the environment and are constrained by physical principles. For example, gravity allows the largest animals in the sea (whales) to be bulkier than the largest ones on land (elephants), which, in turn are larger than the largest flying creatures. These laws of nature do not show any preference or validation of “rightness” for any particular life form that can be in the form of mushrooms, flowers or animals.

We imagine that life evolves from simplicity towards complexity, ignoring the fact that simpler life forms such as parasites have proliferated in various environments advertising themselves as “evolutionary success stories”. Sigmund Freud is reported to have remarked that the history of science has knocked human arrogance off one pedestal after another of our own self-importance. Copernicus first removed the earth from the centre of our planetary system while Darwin proved that we have descended from an animal world. Freud himself explored the unconscious and exploded the myth of a fully rational mind.

Humans are characterised by a complex nervous system and consciousness. In spite of all the evidence to the contrary, Gould says that we continue to consider the evolution of human consciousness as something inevitable and predictable. It does not occur to us that there are other pathways to success as life continues to evolve on this planet. We tend to think of ourselves as the culmination of biological evolution and life’s highest expression of perfection without any scientific justification.

For the last 150 years artists have painted pictures showing the ‘progress’ of life from invertebrates to fishes, reptiles, dinosaurs, mammals and finally to humans. Gould reminds us that even as humans evolved, invertebrates, for example, never vanished nor stopped evolving. Similarly fishes have been thriving even after one branch turned amphibian and adapted to land. The ‘parochial’ attitude of self-importance humans attribute to themselves has no scientific basis at all.